025-072-044-فرقان

و کسانی که دروغ و باطل را گواهی نمی‌دهند، و هنگامی که بر سخن یا کار بیهوده می‌گذرند، بزرگوارانه از آن می‌گذرند.

وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ

کسانی که دروغ و باطل را گواهی نمی‌دهند.

وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».

الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ از نظر ریشه ثلاثیِ قابل اشتقاق نیست؛ به معنای «کسانی که».

لَا: حرف نفی؛ برای نفی فعل مضارع؛ به معنای «نـ» یا «نمی».

يَشْهَدُونَ: فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر؛ از ریشهٔ «ش‌ه‌د»؛ در اینجا به معنای «گواهی می‌دهند» یا «حاضر می‌شوند»؛ «واو» نشانهٔ فاعل جمع و «نون» نشانهٔ رفع است.

الزُّورَ: اسم معرفه و منصوب، مفعول‌به؛ از ریشهٔ «ز‌و‌ر»؛ به معنای «دروغ، باطل، سخن نادرست یا گواهی دروغ».

وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا

و هنگامی که بر سخن یا کار بیهوده می‌گذرند، بزرگوارانه از آن می‌گذرند.

وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».

إِذَا: ظرف زمان و ابزار شرط؛ به معنای «هنگامی که» یا «هرگاه».

مَرُّوا: فعل ماضی، سوم‌شخص جمع مذکر؛ از ریشهٔ «م‌ر‌ر»؛ به معنای «گذشتند»؛ در این ساخت، به معنای «می‌گذرند» است؛ «واو» نشانهٔ فاعل جمع است.

بِـ: حرف جر؛ به معنای «به، از کنارِ یا بر».

الـ: حرف تعریف؛ اسم پس از خود را معرفه می‌کند.

لَغْوِ: اسم مجرور به‌وسیلهٔ «بِـ»؛ از ریشهٔ «ل‌غ‌و»؛ به معنای «سخن بیهوده، کار بی‌فایده یا گفتار نادرست».

مَرُّوا: فعل ماضی، سوم‌شخص جمع مذکر؛ از ریشهٔ «م‌ر‌ر»؛ به معنای «گذشتند»؛ تکرار آن بر استمرار و شیوهٔ گذشتن دلالت دارد.

كِرَامًا: حال منصوب؛ جمع «کریم»؛ از ریشهٔ «ک‌ر‌م»؛ به معنای «بزرگوارانه، کریمانه و باوقار».