036-008-043-يس

ما در گردن‌های آنان غل‌هایی قرار داده‌ایم که تا چانه‌هایشان می‌رسد؛ ازاین‌رو سرهایشان بالا مانده است.

إِنّا جَعَلنا في أَعناقِهِم أَغلالًا

ما در گردن‌های آنان غل‌هایی قرار داده‌ایم.

إِنّا: از «إِنَّ» و «نا» تشکیل شده است. «إِنَّ» حرف تأکید و نصب است و «نا» ضمیر متصل، به معنای «ما»، اسم «إِنَّ» و در محل نصب است. معنای واژه: همانا ما.

جَعَلنا: از ریشهٔ «ج‌ع‌ل»، فعل ماضی، متکلم مع‌الغیر، به معنای «قرار دادیم» یا «نهادیم». «نا» فاعل فعل است.

في: حرف جر، به معنای «در».

أَعناقِهِم: جمع «عُنُق» به معنای «گردن‌ها». «هِم» ضمیر متصل، به معنای «آنان»، و «أَعناق» به‌همراه آن، مجرور به «في» است.

أَغلالًا: جمع «غُلّ» یا اسم جمع از ریشهٔ «غ‌ل‌ل»، به معنای «غل‌ها» و زنجیرهایی که بر گردن یا دست بسته می‌شوند. منصوب است و مفعولٌ‌بهِ «جَعَلنا» به شمار می‌آید.

فَهِيَ إِلَى الأَذقانِ

پس آن غل‌ها تا چانه‌هایشان می‌رسد.

فَ: حرف عطف یا نتیجه، به معنای «پس» یا «درنتیجه».

هِيَ: ضمیر منفصل مؤنث، به معنای «آن» یا «آن‌ها». به «أَغلال» بازمی‌گردد و در اینجا نقش مبتدا دارد.

إِلَى: حرف جر، به معنای «تا» یا «به‌سوی».

الأَذقانِ: جمع «ذَقَن» به معنای «چانه‌ها». مجرور به‌سبب «إِلَى» است.

فَهُم مُقمَحونَ

پس سرهایشان بالا مانده است.

فَ: حرف نتیجه، به معنای «پس» یا «درنتیجه».

هُم: ضمیر منفصل جمع مذکر، به معنای «آنان». مبتدا است.

مُقمَحونَ: جمع مذکر سالمِ «مُقمَح»، از ریشهٔ «ق‌م‌ح». «أقمح» به معنای «سر را بالا بردن و پایین نیاوردن» است. «مُقمَحون» یعنی کسانی که سرهایشان به‌سبب غل، بالا نگه داشته شده و توان خم‌کردن آن را ندارند. خبر «هُم» و مرفوع است.