050-039-036-ق

پس بر آنچه می‌گویند شکیبا باش و پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب، با ستایش پروردگارت تسبیح گوی.

فَاصبِر عَلىٰ ما يَقولونَ

پس بر آنچه می‌گویند شکیبا باش.

فَاصبِر: «پس شکیبا باش»؛ از ریشهٔ «ص‌ب‌ر»؛ فعل امر، از باب ثلاثی مجرد؛ «فاء» در آغاز، برای پیوند با سخن پیشین و نتیجه‌گیری است.

عَلىٰ: «بر»؛ حرف جر؛ بر استواری و تحمل چیزی دلالت می‌کند.

ما: «آنچه»؛ اسم موصول؛ در اینجا به سخنان و گفته‌های آنان اشاره دارد.

يَقولونَ: «می‌گویند»؛ از ریشهٔ «ق‌و‌ل»؛ فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر؛ «واو» نشانهٔ فاعل و «نون» نشانهٔ رفع است.

وَسَبِّح بِحَمدِ رَبِّكَ

و با ستایش پروردگارت تسبیح گوی.

وَ: «و»؛ حرف عطف؛ دو فرمان را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

سَبِّح: «تسبیح گوی»؛ از ریشهٔ «س‌ب‌ح»؛ فعل امر، از باب تفعیل؛ به معنای پاک و منزّه دانستن الله از هر نقص و عیب است.

بِحَمدِ: «با ستایش»؛ «باء» حرف جر و «حمد» از ریشهٔ «ح‌م‌د»؛ اسم و مصدر؛ ستایش همراه با محبت و بزرگداشت.

رَبِّكَ: «پروردگارت»؛ «ربّ» از ریشهٔ «ر‌ب‌ب»؛ اسم، به معنای پرورش‌دهنده، مالک و تدبیرکننده؛ «ک» ضمیر متصل، به معنای «تو»، و مضاف‌الیه است.

قَبلَ طُلوعِ الشَّمسِ

پیش از طلوع خورشید.

قَبلَ: «پیش از»؛ ظرف زمان؛ زمان انجام دادن تسبیح را مشخص می‌کند و مضاف است.

طُلوعِ: «طلوع»؛ از ریشهٔ «ط‌ل‌ع»؛ مصدر؛ به معنای پدیدار شدن و بالا آمدن؛ مضاف‌الیه برای «قبل» است.

الشَّمسِ: «خورشید»؛ اسم معرفه با «ال»؛ از ریشهٔ «ش‌م‌س»؛ مضاف‌الیه برای «طلوع» و مجرور است.

وَقَبلَ الغُروبِ

و پیش از غروب.

وَ: «و»؛ حرف عطف؛ دو زمان را به هم پیوند می‌دهد.

قَبلَ: «پیش از»؛ ظرف زمان؛ مضاف است.

الغُروبِ: «غروب»؛ از ریشهٔ «غ‌ر‌ب»؛ مصدر؛ به معنای فرو رفتن خورشید و پایان یافتن روز؛ مضاف‌الیه برای «قبل» و مجرور است.