| إِنَّ في ذٰلِكَ لَذِكرىٰ لِمَن كانَ لَهُ قَلبٌ أَو أَلقَى السَّمعَ وَهُوَ شَهيدٌ همانا در این [گفتار و نشانه‌ها]، یادآوری و پندی است برای کسی که دل داشته باشد، یا گوش فرا دهد، در حالی که حاضر و ناظر باشد. إِنَّ في ذٰلِكَ لَذِكرىٰهمانا در این، یادآوری و پندی است. إِنَّ
ریشه: «إ ن ن»؛ حرف مشبّه بالفعل و ناسخ؛ برای تأکید به کار می‌رود و اسم خود را منصوب می‌کند. في
ریشه: ندارد؛ حرف جر؛ به معنای «در، دربارهٔ، درونِ» است. ذٰلِكَ
ریشه: ندارد؛ اسم اشارهٔ مفرد مذکر دور؛ از «ذا» برای اشاره و «لام» برای دوری و «کاف» برای خطاب تشکیل شده است؛ به معنای «آن، آن چیز» است. لَذِكرىٰ
ریشه: «ذ ک ر»؛ «لام» برای تأکید است و «ذِكرىٰ» اسم، مؤنث و نکره است؛ به معنای «یادآوری، پند و تذکر» است. این واژه در ساختار جمله خبر «إِنَّ» به شمار می‌آید.
لِمَن كانَ لَهُ قَلبٌبرای کسی که دلی داشته باشد. لِمَن
ریشه: «مَن» ریشهٔ اشتقاقی ندارد؛ «لام» حرف جر و «مَن» اسم موصول عام برای عاقل است؛ به معنای «برای کسی که» است. كانَ
ریشه: «ک و ن»؛ فعل ماضی ناقص؛ به معنای «بود» است و در اینجا با توجه به معنا، مفهوم «باشد» یا «وجود داشته باشد» می‌دهد. لَهُ
ریشه: ندارد؛ «لام» حرف جر و «هاء» ضمیر پیوستهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر؛ به معنای «برای او، از آنِ او» است. قَلبٌ
ریشه: «ق ل ب»؛ اسم مفرد، مذکر و نکره، و از نظر اعراب مرفوع؛ به معنای «دل» است. در اینجا اسم «كانَ» است.
أَو أَلقَى السَّمعَیا گوش فرا دهد. أَو
ریشه: ندارد؛ حرف عطف؛ به معنای «یا» است. أَلقَى
ریشه: «ل ق ي»؛ فعل ماضی، باب إفعال، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ به معنای «افکند، نهاد، متوجه کرد» است و در اینجا یعنی «گوش فرا داد» یا «با دقت شنید». السَّمعَ
ریشه: «س م ع»؛ اسم معرفه با «ال»، مفرد و مذکر، منصوب؛ به معنای «شنوایی، گوش» است و مفعول «أَلقَى» به شمار می‌آید.
وَهُوَ شَهيدٌدر حالی که حاضر و ناظر باشد. وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف یا حالیه؛ در اینجا برای بیان حالت به کار رفته و به معنای «در حالی که» است. هُوَ
ریشه: ندارد؛ ضمیر منفصل، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ به معنای «او» است. شَهيدٌ
ریشه: «ش ه د»؛ اسم فاعل از فعل «شَهِدَ»، مفرد، مذکر و مرفوع؛ به معنای «حاضر، ناظر، گواه و آگاه» است. در اینجا خبر «هُوَ» است و بر حضور قلب و توجه هنگام شنیدن دلالت دارد. | 