077-038-034-مرسلات

« Back to Glossary Index
این همان زمان جدائی معروف است (زمان جدائی نیکوکار از بدکار) که هم شما را جمع می کنیم و هم منکرین پیش از شما را (۳۸)
هٰذا يَومُ الفَصلِ ۖ جَمَعناكُم وَالأَوَّلينَ

این روزِ جداسازی و داوری است؛ شما و پیشینیان را گرد آورده‌ایم.

هٰذا يَومُ الفَصلِ

این روزِ جداسازی و داوری است.

هٰذا
ریشه: ـ؛ اسم اشاره برای مفرد مذکر نزدیک، مبنی بر سکون، در محل رفع مبتدا؛ معنی: این.

يَومُ
ریشه: ي و م؛ اسم مفرد مذکر، مرفوع با ضمه، مضاف؛ معنی: روز.

الفَصلِ
ریشه: ف ص ل؛ اسم مصدر، مجرور با کسره، مضاف‌الیه؛ معنی: جداسازی، داوری، حکم‌کردن میان حق و باطل.


جَمَعناكُم وَالأَوَّلينَ

شما و پیشینیان را گرد آورده‌ایم.

جَمَعنا
ریشه: ج م ع؛ فعل ماضی، مبنی بر سکون به سبب اتصال به ضمیر «نا»؛ «نا» ضمیر متصل در محل رفع فاعل؛ معنی: گرد آوردیم.

كُم
ریشه: ـ؛ ضمیر متصل مخاطب جمع، در محل نصب مفعول‌به؛ معنی: شما را.

وَ
ریشه: ـ؛ حرف عطف؛ معنی: و.

الأَوَّلينَ
ریشه: أ و ل؛ اسم جمع، منصوب با یاء، معطوف بر «كُم»؛ معنی: پیشینیان، نخستین مردمان.

آیات 38 تا 40، صحنه‌ای بسیار فشرده و تکان‌دهنده از روز داوری را ترسیم می‌کنند:

«این روزِ جداسازی است؛ شما و پیشینیان را گرد آورده‌ایم.
پس اگر نیرنگی دارید، در برابر من به کار گیرید.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان.»

برداشت اصلی

  1. «یوم الفصل»؛ روز آشکارشدن حقیقت واژهٔ «فصل» فقط به معنی داوری نیست؛ معنای جدا کردن هم دارد: جدا شدن حق از باطل، ستم‌دیده از ستمگر، واقعیت از توهم، و ایمان راستین از انکارِ آگاهانه.
  2. همگانی بودن پاسخ‌گویی عبارت «جمعناکم والأوّلین» نشان می‌دهد هیچ‌کس از این حساب‌رسی بیرون نیست؛ نه انسان‌های همان زمان، نه نسل‌های پیشین. قدرت، شهرت، قدمت، جمعیت و جایگاه اجتماعی در آنجا امتیاز ویژه‌ای ایجاد نمی‌کند.
  3. لحنِ چالش‌آمیز آیهٔ ۳۹ «اگر نیرنگی دارید، پس علیه من نیرنگ کنید» بیانگر ناتوانی کامل انسان در گریز از حقیقت و عدالت الهی است. در دنیا ممکن است کسی با انکار، تبلیغ، فریب، نفوذ یا زور، واقعیت را پنهان کند؛ اما در آن روز ابزارهای گریز از کار می‌افتند.
  4. تکرار «وَیلٌ یومئذٍ للمکذّبین» این تکرار در سورهٔ مرسلات مانند یک هشدار کوبنده بازمی‌گردد: مشکل صرفِ ندانستن نیست، بلکه تکذیبِ حقیقت پس از روشن شدن نشانه‌هاست؛ یعنی نوعی موضع‌گیری لجوجانه در برابر مسئولیت اخلاقی.

نگاه انسانی‌تر

این آیات فقط دربارهٔ آینده نیستند؛ می‌توانند هشداری برای اکنون هم باشند:
هر انتخاب، هر ظلم، هر فریب و هر حقی که نادیده گرفته می‌شود، سرانجام جایی برای آشکار شدن دارد. پیام ضمنی‌اش این است که انسان پیش از آن «روز جداسازی»، خودش میان حقیقت و ناحق، انصاف و منفعت‌طلبی، و صداقت و فریب انتخاب کند.

Nach oben scrollen