| که به یاد همه آورند (۵) |
فَالمُلقِياتِ ذِكرًاپس آنان که یادآوری را القا میکنند. فَ: حرف عطف یا تفریع است؛ برای پیوند دادن این سوگند با سوگندهای پیشین آمده و معنای «پس، و» میدهد. المُلقِياتِ: اسم فاعلِ جمع مؤنث سالم از فعل «ألقى، يُلقي» است؛ ریشهٔ آن «ل ق ي» است؛ در اینجا مجرور است، زیرا بر «المرسلات» در آیات پیشین عطف شده است؛ به معنای «افکنندگان، القاکنندگان» است و در تفسیر، غالباً به فرشتگانی گفته شده که وحی یا پند الهی را میرسانند. ذِكرًا: مصدرِ «ذَكَرَ، يَذكُرُ» از ریشهٔ «ذ ك ر» است؛ منصوب است و میتواند مفعولبه برای «المُلقِيات» باشد؛ به معنای «یادآوری، پند، تذکر، پیام وحی» است. |
آیهٔ ۵ سورهٔ مرسلات است:فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا ساختار و ریشهٔ واژهها
معنای «الملقیات» فعل ألقى در عربی فقط به معنی فیزیکیِ «پرتاب کردن» نیست؛ با توجه به مفعول و زمینه، میتواند چنین معناهایی داشته باشد:
بنابراین الملقیات ذکراً میتواند بهصورت تحتاللفظی چنین فهمیده شود:
مقصود عبارت در تفسیرها در این آیات، بیشتر مفسران «الملقیات» را به فرشتگان تفسیر کردهاند؛ یعنی فرشتگانی که وحی و پیام الهی را بر پیامبران میرسانند، بهویژه جبرئیل و فرشتگانِ همراه او. در این برداشت، معنای عبارت چنین است: «سوگند به فرشتگانی که وحی و یادآوریِ الهی را القا میکنند.» «ذِکر» در اینجا چه معناهایی دارد؟ واژهٔ ذکر در قرآن دامنهٔ معنایی گستردهای دارد و در این عبارت چند احتمال نزدیک مطرح است:
آیهٔ بعد، مقصود این ذکر را روشنتر میکند: عُذْرًا أَوْ نُذْرًا پس «ذکر» در اینجا بهاحتمال قوی همان وحیِ هدایتگر و هشداردهنده است که برای اتمام حجت بر انسانها نازل میشود. |
