005-109-114-مائدة

روزی که الله پیامبران را گرد می‌آورد، پس می‌فرماید: «چه پاسخی به شما داده شد؟» می‌گویند: «ما هیچ دانشی نداریم؛ همانا تویی که بسیار دانای امور پنهانی.»

يَوْمَ يَجْمَعُ اللهُ الرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَا أُجِبْتُمْ

روزی که الله پیامبران را گرد می‌آورد، سپس می‌فرماید: «چه پاسخی به شما داده شد؟»

يَوْمَ
ریشه: ي و م؛ اسم زمانِ منصوب، وابسته به فعل «يَجْمَعُ» یا متعلق به فعل محذوف؛ به معنای «روز، هنگامی که».

يَجْمَعُ
ریشه: ج م ع؛ فعل مضارع، مفرد مذکر غایب؛ به معنای «گرد می‌آورد، جمع می‌کند».

اللهُ
نام ویژهٔ پروردگار؛ فاعلِ مرفوعِ فعل «يَجْمَعُ»؛ به معنای «الله».

الرُّسُلَ
ریشه: ر س ل؛ جمعِ «رَسول»، اسم منصوب و مفعول‌بهِ «يَجْمَعُ»؛ به معنای «پیامبران، فرستادگان».

فَـ
حرف عطف یا پی‌درپی‌بودن؛ به معنای «پس، آنگاه».

يَقُولُ
ریشه: ق و ل؛ فعل مضارع، مفرد مذکر غایب؛ به معنای «می‌گوید، می‌فرماید».

مَاذَا
«ما» اسم استفهام و «ذا» جزء ترکیب استفهامی؛ در جایگاه مفعول‌بهِ «أُجِبْتُمْ»؛ به معنای «چه چیز، چه پاسخی».

أُجِبْتُمْ
ریشه: ج و ب؛ فعل ماضی مجهول، مخاطبِ جمع؛ به معنای «به شما پاسخ داده شد، پاسخ گرفتید».

قَالُوا لَا عِلْمَ لَنَا

گفتند: «ما هیچ دانشی نداریم.»

قَالُوا
ریشه: ق و ل؛ فعل ماضی، جمع مذکر غایب؛ «واو» ضمیر متصل و فاعل است؛ به معنای «گفتند».

لَا
حرف نفی جنس؛ برای نفی کاملِ وجودِ چیزی به کار می‌رود؛ به معنای «هیچ، نیست».

عِلْمَ
ریشه: ع ل م؛ اسمِ «لا»ی نفی جنس و منصوب؛ به معنای «دانش، آگاهی».

لَنَا
«لِـ» حرف جر و «نا» ضمیر متصلِ جمع متکلم؛ جار و مجرور، خبرِ «لا»؛ به معنای «برای ما، نزد ما».

إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ

همانا تویی که بسیار دانای امور پنهانی.

إِنَّ
حرف تأکید و نصب؛ به معنای «همانا، به‌راستی».

كَ
ضمیر متصلِ مخاطب، اسمِ «إِنَّ» و منصوب؛ به معنای «تو».

أَنْتَ
ضمیر منفصلِ مخاطب؛ برای تأکیدِ ضمیر «كَ» آمده است؛ به معنای «خود تو، تویی».

عَلَّامُ
ریشه: ع ل م؛ صیغهٔ مبالغه بر وزن «فَعَّال»، خبرِ مرفوعِ «إِنَّ»؛ به معنای «بسیار دانا، کسی که به‌طور کامل و فراوان می‌داند».

الْغُيُوبِ
ریشه: غ ي ب؛ جمعِ «غَيْب»، مضاف‌الیهِ مجرور؛ به معنای «امور پنهان، نادیدنی‌ها و رازهای نهفته».