005-088-114-مائدة

و از آنچه الله روزیِ شما کرده است، حلال و پاکیزه بخورید، و از الله که به او ایمان دارید پروا کنید.

وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللهُ حَلَالًا طَيِّبًا

و از آنچه الله روزیِ شما کرده است، حلال و پاکیزه بخورید.

وَ حرف عطف است؛ معنای «و» می‌دهد و این فرمان را به مطالب پیشین پیوند می‌زند.

كُلُوا ریشه: «أ ك ل».
فعل امر، جمع مذکر مخاطب، از «أَكَلَ ـ يَأْكُلُ»؛ معنای آن: «بخورید».

مِنْ حرف جر است و ریشهٔ فعلی ندارد؛ معنای آن: «از».

مَا اسم موصول است و ریشهٔ فعلی ندارد؛ در اینجا معنای «آنچه» یا «هرچه» می‌دهد.

رَزَقَكُمُ ریشه: «ر ز ق».
فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر، از «رَزَقَ»؛ یعنی «روزی داد». ضمیر «كُم» متصل به فعل و مفعول‌به است؛ یعنی «شما را / به شما». مجموعاً: «شما را روزی داد» یا «روزیِ شما کرد».

اللهُ اسم جلاله و نام خاص الله است.
از نظر گرامری، فاعلِ فعل «رَزَقَ» و مرفوع است؛ یعنی: «الله روزی داد».

حَلَالًا ریشه: «ح ل ل».
اسم یا صفتِ منصوب است؛ در اینجا حال است و کیفیت خوردنی را بیان می‌کند. معنای آن: «حلال»، «مجاز»، «روا».

طَيِّبًا ریشه: «ط ي ب».
صفتِ منصوب برای «حَلَالًا» است و با آن هماهنگ آمده است. معنای آن: «پاکیزه»، «دل‌پسند»، «سالم»، «خوش‌گوار».

وَاتَّقُوا اللهَ الَّذِي أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ

و از الله که به او ایمان دارید پروا کنید.

وَ حرف عطف است و معنای «و» می‌دهد.

اتَّقُوا ریشه: «و ق ي».
فعل امر، جمع مذکر مخاطب، از «اتَّقَى ـ يَتَّقِي»؛ معنای آن: «پروا کنید»، «تقوا پیشه کنید»، «خود را از نافرمانی حفظ کنید».

اللهَ اسم جلاله و نام خاص الله است.
از نظر گرامری، مفعول‌بهِ فعل «اتَّقُوا» و منصوب است؛ یعنی: «از الله پروا کنید».

الَّذِي اسم موصول مفرد مذکر است و ریشهٔ فعلی ندارد.
در اینجا صفت برای «الله» است و معنای آن: «آن که».

أَنتُم ضمیر منفصل، جمع مذکر مخاطب است.
در اینجا مبتدا است و معنای آن: «شما».

بِهِ «بِ» حرف جر است و معنای آن در اینجا: «به».
«هِ» ضمیر متصلِ مفرد مذکر و مرجع آن الله است؛ یعنی: «به او».

مُؤْمِنُونَ ریشه: «أ م ن».
اسم فاعلِ جمع مذکر سالم، از «آمَنَ ـ يُؤْمِنُ» است و در حالت رفع آمده است. خبرِ «أَنتُم» است؛ معنای آن: «ایمان‌آورندگان»، «ایمان‌داران».