005-007-114-مائدة

و نعمتِ الله را بر خودتان و پیمانی را که با شما بست، به یاد آورید؛ آن‌گاه که گفتید: «شنیدیم و فرمان بردیم.» و از الله پروا کنید؛ بی‌گمان الله به آنچه در سینه‌هاست داناست.

وَاذكُروا نِعمَةَ اللهِ عَلَيكُم وَميثاقَهُ الَّذي واثَقَكُم بِهِ إِذ قُلتُم سَمِعنا وَأَطَعنا

و نعمتِ الله را بر شما و پیمان او را که با آن با شما عهد بست، به یاد آورید؛ هنگامی که گفتید: «شنیدیم و فرمان بردیم.»

• وَ: حرف عطف؛ برای پیوند دادن جمله‌ها؛ معنی: «و»
• اذكُروا: فعل امر، مخاطب جمع؛ از ریشهٔ ذ-ك-ر؛ معنی: «به یاد آورید، یاد کنید»
• نِعمَةَ: اسم؛ مفعول‌به؛ از ریشهٔ ن-ع-م؛ معنی: «نعمت، بخشش»
• اللهِ: اسم علم؛ مضافٌ‌إلیه؛ معنی: «الله»
• عَلَيكُم: جار و مجرور؛ على حرف جر + كم ضمیر مخاطب جمع؛ معنی: «بر شما، نسبت به شما»
• وَ: حرف عطف؛ معنی: «و»
• ميثاقَهُ: اسم؛ مفعول‌به؛ از ریشهٔ و-ث-ق؛ معنی: «پیمانِ او، عهدِ او»
• الَّذي: اسم موصول؛ صفت برای «ميثاقَهُ»؛ معنی: «که، آن‌که»
• واثَقَكُم: فعل ماضی؛ از باب مفاعله، ریشهٔ و-ث-ق؛ فاعل: مستتر؛ كم مفعول‌به؛ معنی: «با شما پیمان بست، از شما پیمان گرفت»
• بِهِ: جار و مجرور؛ بـ حرف جر + ه ضمیر؛ معنی: «به آن، با آن»
• إِذ: ظرف زمان؛ معنی: «هنگامی که»
• قُلتُم: فعل ماضی؛ ریشهٔ ق-و-ل؛ تم ضمیر فاعلی جمع؛ معنی: «گفتید»
• سَمِعنا: فعل ماضی؛ ریشهٔ س-م-ع؛ نا ضمیر فاعلی؛ معنی: «شنیدیم»
• وَ: حرف عطف؛ معنی: «و»
• أَطَعنا: فعل ماضی؛ ریشهٔ ط-و-ع؛ نا ضمیر فاعلی؛ معنی: «اطاعت کردیم، فرمان بردیم»

وَاتَّقُوا اللهَ

و از الله پروا کنید.

• وَ: حرف عطف؛ معنی: «و»
• اتَّقُوا: فعل امر، مخاطب جمع؛ از ریشهٔ و-ق-ي؛ در باب افتعال؛ معنی: «پروا کنید، خود را حفظ کنید، تقوا پیشه کنید»
• اللهَ: اسم علم؛ مفعول‌به؛ معنی: «الله»

إِنَّ اللهَ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدورِ

بی‌گمان الله به آنچه در سینه‌هاست داناست.

• إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ معنی: «بی‌گمان، همانا»
• اللهَ: اسم علم؛ اسمِ «إنَّ» منصوب؛ معنی: «الله»
• عَليمٌ: اسم مبالغه/صفت؛ خبر «إنَّ»؛ از ریشهٔ ع-ل-م؛ معنی: «دانا، بسیار آگاه»
• بِذاتِ: جار و مجرور؛ بـ حرف جر + ذاتِ اسم؛ معنی: «به آنچه دارایِ… است، به حقیقتِ…»
• الصُّدورِ: اسم جمع؛ مضافٌ‌إلیه؛ از ریشهٔ ص-د-ر؛ معنی: «سینه‌ها»