005-005-114-مائدة

امروز چیزهای پاکیزه برای شما حلال شد، و طعام اهل کتاب برای شما حلال است و طعام شما نیز برای آنان حلال است، و زنان پاکدامن از مؤمنان و زنان پاکدامن از کسانی که پیش از شما کتاب به آنان داده شده، بر شما حلال‌اند، هرگاه مهرهایشان را به آنان بدهید، در حالی که پاکدامن باشید نه زناکار و نه دوست‌گیرانِ پنهانی. و هر کس به ایمان کفر ورزد، پس قطعاً عملش تباه شده است، و او در آخرت از زیانکاران است.

اليَومَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ

امروز چیزهای پاکیزه برای شما حلال شد.

• اليَومَ: ظرف زمان، منصوب؛ از ریشه ي و م؛ معنی: امروز.
• أُحِلَّ: فعل ماضی مجهول، باب إفعال؛ از ریشه ح ل ل؛ معنی: حلال شد، مباح گردانیده شد.
• لَكُمُ: جار و مجرور؛ لِـ حرف جر + كم ضمیر متصل؛ معنی: برای شما.
• الطَّيِّباتُ: اسم جمع، مرفوع؛ از ریشه ط ي ب؛ معنی: چیزهای پاک، پاکیزه‌ها، چیزهای خوش و نیک.

وَطَعامُ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ حِلٌّ لَكُم وَطَعامُكُم حِلٌّ لَهُم

و طعام اهل کتاب برای شما حلال است و طعام شما نیز برای آنان حلال است.

• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• طَعامُ: اسم، مرفوع؛ از ریشه ط ع م؛ معنی: خوراک، غذا.
• الَّذينَ: اسم موصول، جمع مذکر عاقل؛ معنی: کسانی که.
• أوتُوا: فعل ماضی مجهول، جمع؛ از ریشه أ ت ي؛ معنی: داده شدند، عطا شدند.
• الكِتابَ: اسم، منصوب؛ از ریشه ك ت ب؛ معنی: کتاب؛ در اینجا مراد: کتاب آسمانی.
• حِلٌّ: اسم، مرفوع؛ از ریشه ح ل ل؛ معنی: حلال، مباح.
• لَكُم: جار و مجرور؛ معنی: برای شما.
• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• طَعامُكُم: اسم + ضمیر متصل، مرفوع؛ از ریشه ط ع م؛ معنی: غذای شما.
• حِلٌّ: اسم، مرفوع؛ از ریشه ح ل ل؛ معنی: حلال.
• لَهُم: جار و مجرور؛ معنی: برای آنان.

وَالمُحصَناتُ مِنَ المُؤمِناتِ وَالمُحصَناتُ مِنَ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ مِن قَبلِكُم إِذا آتَيتُموهُنَّ أُجورَهُنَّ مُحصِنينَ غَيرَ مُسافِحينَ وَلا مُتَّخِذي أَخدانٍ

و زنان پاکدامن از مؤمنان و زنان پاکدامن از کسانی که پیش از شما کتاب به آنان داده شده، هنگامی که مهرشان را به آنان بدهید، بر شما حلال‌اند، در حالی که پاکدامن باشید، نه زناکار و نه دوست‌گیرانِ پنهانی.

• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• المُحصَناتُ: اسم جمع مؤنث، مرفوع؛ از ریشه ح ص ن؛ معنی: زنان پاکدامن، عفیف.
• مِنَ: حرف جر؛ معنی: از.
• المُؤمِناتِ: اسم جمع مؤنث، مجرور؛ از ریشه أ م ن؛ معنی: مؤمنانِ زن، زنان مؤمن.
• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• المُحصَناتُ: اسم جمع مؤنث، مرفوع؛ از ریشه ح ص ن؛ معنی: زنان پاکدامن.
• مِنَ: حرف جر؛ معنی: از.
• الَّذينَ: اسم موصول؛ معنی: کسانی که.
• أوتُوا: فعل ماضی مجهول، جمع؛ از ریشه أ ت ي؛ معنی: داده شدند.
• الكِتابَ: اسم منصوب؛ از ریشه ك ت ب؛ معنی: کتاب آسمانی.
• مِن: حرف جر؛ معنی: از.
• قَبلِكُم: اسم + ضمیر متصل، مجرور؛ از ریشه ق ب ل؛ معنی: پیش از شما.
• إِذا: ظرف زمان؛ معنی: هنگامی که، اگر.
• آتَيتُموهُنَّ: فعل ماضی، باب إفعال، با ضمیر متصل؛ از ریشه أ ت ي؛ معنی: به آنان دادید، پرداختید.
• أُجورَهُنَّ: اسم جمع + ضمیر متصل، منصوب؛ از ریشه أ ج ر؛ معنی: مزدهایشان، مهرشان، حق‌الزحمه‌شان؛ در اینجا: مهریه‌هایشان.
• مُحصِنينَ: اسم فاعل، حال، جمع مذکر؛ از ریشه ح ص ن؛ معنی: عفیفانه، پاکدامن، در حال حصار دادن به نفس از گناه.
• غَيرَ: اسم استثنا/حالت، منصوب؛ معنی: غیر، نه.
• مُسافِحينَ: اسم فاعل، جمع مذکر؛ از ریشه س ف ح؛ معنی: زناکاران، آشکارا به فحشا پردازان.
• وَلا: واو عطف + لا ناهیّه؛ معنی: و نه.
• مُتَّخِذي: اسم فاعل، جمع مذکر، منصوب/مجرور در اضافه؛ از ریشه أ خ ذ؛ معنی: گیرندگان، برگزینندگان.
• أَخدانٍ: اسم جمع، مضاف‌الیه مجرور؛ از ریشه خ د ن؛ معنی: دوست پنهانی، معشوق پنهان.

وَمَن يَكفُر بِالإيمانِ فَقَد حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الخاسِرينَ

و هر کس به ایمان کفر ورزد، پس قطعاً عملش تباه شده است، و او در آخرت از زیانکاران است.

• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• مَن: اسم شرط/موصول؛ معنی: هر کس.
• يَكفُر: فعل مضارع، مجزوم/مرفوع بسته به سیاق شرط؛ از ریشه ك ف ر؛ معنی: کفر می‌ورزد، انکار می‌کند.
• بِالإيمانِ: جار و مجرور؛ بِـ حرف جر + الإيمان اسم مجرور؛ از ریشه أ م ن؛ معنی: به ایمان، نسبت به ایمان.
• فَقَد: فاء جواب + قد؛ معنی: پس قطعاً، همانا.
• حَبِطَ: فعل ماضی؛ از ریشه ح ب ط؛ معنی: تباه شد، بی‌اثر گشت.
• عَمَلُهُ: اسم + ضمیر متصل، مرفوع؛ از ریشه ع م ل؛ معنی: عمل او، کردار او.
• وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
• هُوَ: ضمیر منفصل؛ معنی: او.
• فِي: حرف جر؛ معنی: در.
• الآخِرَةِ: اسم مجرور؛ از ریشه أ خ ر؛ معنی: آخرت، جهان دیگر.
• مِنَ: حرف جر؛ معنی: از.
• الخاسِرينَ: اسم فاعل جمع مذکر، مجرور؛ از ریشه خ س ر؛ معنی: زیانکاران، خسارت‌دیدگان.