101-006-031-قارعة

فَأَمّا مَن ثَقُلَت مَوازينُهُ

پس امّا هر کس که ترازوهایش سنگین شد،

فَ حرف عطف یا استئناف؛ برای پیوند دادن این بخش با سخن پیشین می‌آید و معنای «پس» یا «آنگاه» می‌دهد.

أَمّا حرف تفصیل و شرط؛ برای جدا کردن و بیان دو حالت به‌کار می‌رود و در اینجا معنای «امّا» یا «اما دربارهٔ» دارد.

مَن اسم شرط جازم مبنی بر سکون؛ برای شخص عاقل به‌کار می‌رود و در اینجا معنای «هر کس که» دارد.

ثَقُلَت فعل ماضی، مؤنث مفرد، از ریشهٔ «ث ق ل»؛ به سبب آن‌که فاعل آن «مَوازين» جمع غیرعاقل است، فعل به صورت مؤنث مفرد آمده است. معنای آن: «سنگین شد».

مَوازينُ فاعلِ مرفوع، جمع «ميزان»، از ریشهٔ «و ز ن»؛ «ميزان» به معنای ترازو، وسیلهٔ سنجش و معیار است. «مَوازين» یعنی «ترازوها» یا «سنجش‌ها»، و در اینجا به ترازوی اعمال اشاره دارد.

هُ ضمیر پیوستهٔ مبنی در محل جرّ مضاف‌الیه؛ به «مَن» بازمی‌گردد و معنای «او / وی» می‌دهد. «مَوازينُهُ» یعنی «ترازوهای او».