| بهمان دلیل که در اوائل روز همه جا روشن می شود (1) |
وَالضُّحَىٰسوگند به روشنایی روز. وَ الضُّحَىٰ |
معنی در زبان عربیوَالضُّحَىٰ از دو بخش تشکیل شده است:
بنابراین، وَالضُّحَىٰ یعنی: سوگند به روشنایی روز این عبارت در آغاز سورهٔ «الضحی» در قرآن آمده است: وَالضُّحَىٰ وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ یعنی: سوگند به روشنایی روز، و سوگند به شب هنگامی که آرام گیرد. کاربرد در زبان عربی واژهٔ الضُّحَىٰ در عربی برای اشاره به زمانی از روز به کار میرود که روشنایی صبح کاملاً پدیدار شده است. این زمان معمولاً از پسِ طلوع خورشید آغاز میشود و تا پیش از ظهر ادامه دارد. نمونهها:
در ترکیب وَالضُّحَىٰ، حرف وَ برای سوگند به کار رفته است؛ بنابراین معنی آن فقط «و روشنایی روز» نیست، بلکه «سوگند به روشنایی روز» است. اطلاعات ریشهشناختی واژهٔ الضُّحَىٰ از ریشهٔ سهحرفی عربی ض ـ ح ـ و گرفته شده است. این ریشه با مفاهیم زیر ارتباط دارد:
صورت ضُحًى در عربی اسم زمان است و به بخشی از روز اشاره دارد. شکل پایانی الضُّحَىٰ با الف مقصوره نوشته میشود؛ این الف در پایان واژه به صورت ىٰ دیده میشود، اما هنگام تلفظ، صدای «ا» میدهد. تلفظ واژه: اَضضُحا در این واژه، حرف ل در «ال» به دلیل قرار گرفتن پیش از حرف ض تلفظ نمیشود و حرف ض با تشدید ادا میگردد. سه مترادف مترادفهای دقیق به بافت جمله بستگی دارند، اما سه واژهٔ نزدیک عبارتاند از:
سه متضاد سه واژهٔ مخالف یا متقابل عبارتاند از:
البته غروب از نظر زمانی نقطهٔ مقابل دقیقِ «ضحی» نیست، اما در چرخهٔ روز در برابر زمان روشن و آغازین روز قرار میگیرد. |