090-011-037-بلد

پس (انسان) از گردنهٔ دشوار عبور نکرد.

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ

پس (او) به گردنهٔ سخت یورش نبرد / وارد نشد.

شرح واژه‌ها:

• فَ: حرف عطف و تفریع؛ دلالت بر نتیجه یا پیوستگی با آیات قبل دارد، به معنای «پس، بنابراین».
• لَا: حرف نفی؛ فعل پس از خود را منفی می‌کند.
• اقْتَحَمَ: فعل ماضی، مفرد، مذکر، غایب؛ از ریشهٔ ق-ح-م.
  معنای ریشه: با شدت و بی‌باکی وارد شدن، خود را به سختی انداختن.
  معنای واژه در آیه: با تلاش و سختی وارد شدن یا عبور کردن.
• الْعَقَبَةَ: اسم، مفرد، مؤنث، معرفه به «ال»، منصوب به عنوان مفعولٌ‌به.
  ریشه: ع-ق-ب.
  معنای لغوی: گردنه، راه سخت و پرشیب در کوه.
  معنای مفهومی در آیه: راه دشوار اخلاقی و انسانی که نیازمند فداکاری و عمل سخت است.

عبارت «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ»

عبارت «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ» از زبان عربی است و در فارسی می‌توان آن را به صورت زیر معنی کرد:

• «پس کسی که از پسِ سختی برنیامد.»
• «پس کسی که نتوانست از گردنه سخت عبور کند.»
• «پس کسی که نتوانست مرحله دشوار را پشت سر بگذارد.»

معنی کلمات و ریشه‌ها:

1. فَلَا
   • «فَ» حرف عطف و وصل است که معنای «پس» یا «بنابراین» دارد.
   • «لَا» نفی است؛ یعنی «نه» یا «نکرد».ترکیب «فَلَا» معمولاً به معنای «پس او انجام نداد» یا «پس او نگذشت» است.
2. اقْتَحَمَ
   • فعل ماضی (گذشته) از ریشه «قحم» یا «قحم» به معنی «تجاوز کردن»، «نفوذ کردن»، «با شجاعت وارد شدن»، «شکستن سد»، یا «عبور کردن با قدرت از مانع» است.
   • این کلمه دلالت دارد بر عبور از چیزی سخت یا دشوار، با جسارت و تلاش.
3. الْعَقَبَةَ
   • کلمه «عَقَبَة» به معنای گردنه سخت، مرحله دشوار، مانع، یا صخره‌ای که عبور از آن مشکل است.
   • به طور کلی به محلی گفته می‌شود که عبور از آن دشوار است.

جمع بندی:

عبارت «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ» به معنای کسی است که نتوانسته مرحله سخت یا مانع دشواری را پشت سر بگذارد. این اصطلاح معمولاً در متن‌های ادبی و قرآنی برای اشاره به عبور از مشکلات جدی یا آزمون‌های سخت استفاده می‌شود.

اگر بخواهید می‌توانم منابع قرآنی یا ادبی که این عبارت در آن‌ها آمده را هم معرفی کنم. آیا مایلید؟