| فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّىٰ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا پس از کسی که از یادِ ما روی گردانده و جز زندگیِ دنیا را نخواسته است، روی بگردان. فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّىٰ عَنْ ذِكْرِنَاپس از کسی که از یادِ ما روی گردانده است، روی بگردان. فَ
حرف عطف یا تفریع است؛ بر نتیجه یا پیآمدِ سخن پیشین دلالت دارد؛ معنای آن: «پس»، «بنابراین». أَعْرِضْ
فعل امر، مفرد مذکر، از ریشهٔ «عرض» و باب اِفعال «أَعْرَضَ»؛ معنای اصلی: روی گرداند، دوری کردن؛ در اینجا: «روی بگردان». عَنْ
حرف جر است؛ معنای آن: «از». مَنْ
اسم موصول، مبنی و در محل جر به سبب «عَنْ»؛ برای شخص عاقل به کار میرود؛ معنای آن: «کسی که». تَوَلَّىٰ
فعل ماضی، مفرد مذکر، از ریشهٔ «ولی» و باب تفعّل «تَوَلَّى»؛ معنای اصلی: پشت کردن، روی گرداندن، دور شدن؛ در اینجا: «روی گرداند». عَنْ
حرف جر است؛ معنای آن: «از». ذِكْرِنَا
«ذِكْر» اسم، از ریشهٔ «ذكر»؛ به معنای یاد، یادآوری، پند، ذکر و یادکردن است. «نا» ضمیر متصلِ متکلمِ معالغیر و در محل جرِ مضافالیه است؛ «ذِكْرِنَا» یعنی: «یادِ ما».
وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَاو جز زندگیِ دنیا را نخواسته است. وَ
حرف عطف است؛ معنای آن: «و». لَمْ
حرف نفی و جزم و قلب است؛ فعل مضارع را مجزوم میکند و معنای آن را به گذشته برمیگرداند؛ معنای آن: «نکرد»، «نخواسته است». يُرِدْ
فعل مضارع مجزوم به «لَمْ»، از ریشهٔ «رود» و باب اِفعال «أَرادَ»؛ معنای اصلی: خواستن، قصد کردن؛ در اینجا: «بخواهد» و با «لَمْ»: «نخواسته است». إِلَّا
ادات استثنا و حصر است؛ معنای آن: «جز»، «مگر». الْحَيَاةَ
اسم، از ریشهٔ «حیی»؛ به معنای زندگی و زیستن است. منصوب است و در اینجا مفعولبهِ «يُرِدْ» است؛ معنای آن: «زندگی را». الدُّنْيَا
صفتِ «الْحَيَاةَ» و منصوب است؛ از ریشهٔ «دنو» و مؤنثِ «أَدْنَى» به معنای نزدیکتر یا پستتر است. در کاربرد قرآنی، «الحياة الدنيا» یعنی زندگیِ این جهان، در برابر زندگیِ آخرت. | 