049-016-111-حجرات

بگو: آیا الله را از دین خود آگاه می‌کنید؟ در حالی که الله آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمین است می‌داند؛ و الله به هر چیزی داناست.

قُلْ أَتُعَلِّمُونَ الله بِدِينِكُمْ

بگو: آیا الله را از دین خود آگاه می‌کنید؟

• قُلْ: ریشه: ق و ل؛ فعل امر، مخاطب مفرد مذکر؛ از فعل «قالَ / يقولُ»؛ معنا: بگو.
• أَتُعَلِّمُونَ: ریشه: ع ل م؛ همزهٔ آغازین برای پرسش انکاری است؛ «تُعَلِّمُونَ» فعل مضارع مرفوع، باب تفعیل، صیغهٔ دوم‌شخص جمع مذکر؛ واو، فاعل است؛ معنا: آیا می‌آموزانید؟ آیا خبر می‌دهید؟ آیا آگاه می‌کنید؟
• الله: اسم جلاله؛ در این جمله مفعول‌به برای «تُعَلِّمُونَ» و از نظر جایگاه نحوی منصوب است؛ معنا: الله.
• بِدِينِكُمْ: «بِـ» حرف جر؛ «دِينِ» اسم مجرور و مضاف، ریشه: د ي ن؛ «كُمْ» ضمیر متصل، مضاف‌الیه، دوم‌شخص جمع؛ معنا: به دینتان، از دینتان، دربارهٔ دینتان.

وَالله يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ

و الله آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمین است می‌داند.

• وَالله: «وَ» حرف عطف یا آغاز جملهٔ تازه؛ «الله» اسم جلاله، مبتدا و مرفوع از نظر جایگاه نحوی؛ معنا: و الله.
• يَعْلَمُ: ریشه: ع ل م؛ فعل مضارع مرفوع، صیغهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر؛ فاعل آن «الله» است؛ معنا: می‌داند، آگاه است.
• مَا: اسم موصول، مبنی؛ در جایگاه مفعول‌به برای «يَعْلَمُ»؛ معنا: آنچه، هرچه.
• فِي: حرف جر؛ معنا: در.
• السَّمَاوَاتِ: ریشه: س م و؛ اسم جمع مؤنث سالم، مجرور به «فِي»؛ مفرد آن «سَماء» است؛ معنا: آسمان‌ها.
• وَمَا: «وَ» حرف عطف؛ «مَا» اسم موصول، مبنی؛ عطف بر «مَا»ی پیشین؛ معنا: و آنچه.
• فِي: حرف جر؛ معنا: در.
• الْأَرْضِ: ریشه: أ ر ض؛ اسم مفرد مؤنث، مجرور به «فِي»؛ معنا: زمین.

وَالله بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

و الله به هر چیزی داناست.

• وَالله: «وَ» حرف عطف یا آغاز جملهٔ تازه؛ «الله» اسم جلاله، مبتدا و مرفوع از نظر جایگاه نحوی؛ معنا: و الله.
• بِكُلِّ: «بِـ» حرف جر؛ «كُلِّ» اسم مجرور و مضاف؛ معنا: به هر، به همهٔ.
• شَيْءٍ: ریشه: ش ي ء؛ اسم مفرد، مضاف‌الیه و مجرور؛ معنا: چیز، هر چیز، موجود.
• عَلِيمٌ: ریشه: ع ل م؛ صفت مشبهه بر وزن «فَعِيل»، خبر برای «الله» و مرفوع؛ معنا: بسیار دانا، کاملاً آگاه، دانا.