038-005-040-ص

آیا خدایان را یک خدا قرار داده است؟ بی‌گمان این چیزی بسیار شگفت‌آور است.

أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلٰهًا واحِدًا

آیا خدایان را یک خدا قرار داده است؟

أَ همزهٔ استفهام؛ حرف پرسش است و برای پرسشِ انکاری یا شگفتی به‌کار رفته است؛ معنای آن: «آیا؟».

جَعَلَ ریشه: «ج ع ل»؛ فعل ماضی، سوم شخص مفرد مذکر؛ در اینجا به معنای «قرار داد، گردانید» است.

الآلِهَةَ ریشه: «أ ل ه»؛ اسم جمعِ «إله»، منصوب و مفعولٌ‌بهِ نخستِ «جعل»؛ معنای آن: «خدایان، معبودان».

إِلٰهًا ریشه: «أ ل ه»؛ اسم مفرد، منصوب و مفعولٌ‌بهِ دومِ «جعل»؛ معنای آن: «یک خدا، یک معبود».

واحِدًا ریشه: «و ح د»؛ صفتِ منصوب برای «إلٰهًا»؛ معنای آن: «یگانه، یکی».

إِنَّ هٰذا لَشَيءٌ عُجابٌ

بی‌گمان این چیزی بسیار شگفت‌آور است.

إِنَّ حرف تأکید و نصب؛ اسمِ پس از خود را منصوب می‌کند؛ معنای آن: «همانا، بی‌گمان، قطعاً».

هٰذا اسم اشاره برای مفرد مذکر، مبنی و در محل نصب به‌عنوان اسمِ «إنّ»؛ معنای آن: «این».

لَ لامِ تأکید است که بر خبرِ «إنّ» وارد شده؛ معنای مستقل ندارد و بر تأکید جمله می‌افزاید.

شَيءٌ ریشه: «ش ي ء»؛ اسم مفرد، مرفوع و خبرِ «إنّ»؛ معنای آن: «چیز، امر، موضوع».

عُجابٌ ریشه: «ع ج ب»؛ صفتِ مرفوع برای «شيءٌ» و بر وزن «فُعال» برای بیان شدت؛ معنای آن: «بسیار شگفت‌آور، بسیار عجیب».