| فَأَعرَضوا فَأَرسَلنا عَلَيهِم سَيلَ العَرِمِ وَبَدَّلناهُم بِجَنَّتَيهِم جَنَّتَينِ ذَواتَي أُكُلٍ خَمطٍ وَأَثلٍ وَشَيءٍ مِن سِدرٍ قَليلٍ پس آنان روی گرداندند؛ بنابراین سیلِ ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغشان را با دو باغ جایگزین کردیم که دارای محصولی تلخ، درختان اَثل و اندکی از درختان سِدر بودند. فَأَعرَضواپس آنان روی گرداندند. فَـ
ریشه ندارد؛ حرف عطف یا نتیجه است و معنای «پس، بنابراین» می‌دهد. أَعرَضوا
ریشه: ع‌ر‌ض؛ فعل ماضی، باب إفعال، سوم‌شخص جمع مذکر؛ معنای «روی گرداندند، اعراض کردند». فَأَرسَلنا عَلَيهِم سَيلَ العَرِمِپس سیلِ ویرانگر را بر آنان فرستادیم. فَـ
ریشه ندارد؛ حرف نتیجه و پیونددهندهٔ جمله است و معنای «پس» می‌دهد. أَرسَلنا
ریشه: ر‌س‌ل؛ فعل ماضی، باب إفعال، اول‌شخص جمع؛ معنای «فرستادیم». عَلَيهِم
«عَلى» حرف جر به معنای «بر» است و «هِم» ضمیر پیوستهٔ سوم‌شخص جمع مذکر، به معنای «آنان»؛ مجموعاً: «بر آنان». سَيلَ
ریشه: سیل؛ اسم، مفرد و منصوب؛ مفعول‌به برای «أرسلنا»؛ معنای «سیل». العَرِمِ
ریشه: ع‌ر‌م؛ اسم معرفه و مجرور، صفت یا بدل برای «سیل»؛ در اینجا به معنای «ویرانگر، نیرومند و شکافندهٔ سد» است و به سیل معروفی اشاره دارد که سدها و کشتزارهای قوم سبأ را ویران کرد.
وَبَدَّلناهُم بِجَنَّتَيهِم جَنَّتَينِو دو باغشان را با دو باغ جایگزین کردیم. وَ
ریشه ندارد؛ حرف عطف به معنای «و». بَدَّلناهُم
ریشه: بدل؛ «بَدَّلَ» فعل ماضی، باب تفعیل، به معنای «جایگزین کرد»؛ «نا» ضمیر فاعلی اول‌شخص جمع، یعنی «ما»؛ «هِم» ضمیر مفعولی سوم‌شخص جمع مذکر، یعنی «آنان»؛ معنای کلی: «آن‌ها را جایگزین کردیم» یا «برای آنان جایگزین کردیم». بِجَنَّتَيهِم
«بِـ» حرف جر به معنای «با» یا «به جای»؛ «جَنَّتَينِ» تثنیهٔ «جَنَّة»، اسم مجرور و به معنای «دو باغ»؛ «هِم» ضمیر ملکی سوم‌شخص جمع، یعنی «شان»؛ معنای کلی: «با دو باغشان». جَنَّتَينِ
ریشه: ج‌ن‌ن؛ اسم تثنیه، منصوب و مفعول‌به؛ معنای «دو باغ». ذَواتَي أُكُلٍ خَمطٍ وَأَثلٍ وَشَيءٍ مِن سِدرٍ قَليلٍکه دارای محصولی تلخ، درختان اَثل و اندکی از درختان سِدر بودند. ذَواتَي
ریشه: ذ‌و‌و؛ صورت تثنیهٔ مؤنث «ذات»، به معنای «دارایِ»؛ صفت برای «جَنَّتَينِ» و در حالت نصب؛ معنای «دارای دو باغ» یا «دو باغِ دارای». أُكُلٍ
ریشه: أ‌ک‌ل؛ اسم، مجرور و مضاف‌إلیه؛ معنای «خوراک، محصول، میوه»؛ در این آیه به معنای «محصول و میوهٔ باغ» است. خَمطٍ
ریشه: خمط؛ اسم یا صفت، مجرور و وابسته به «أُكُل»؛ معنای «تلخ، ناخوشایند و کم‌ارزش»؛ در اینجا به گیاه یا محصول تلخ و نامطبوع اشاره دارد. وَ
ریشه ندارد؛ حرف عطف به معنای «و». أَثلٍ
ریشه: أ‌ث‌ل؛ اسم، مجرور و معطوف به «خمط»؛ نام درختی شبیه گز یا درختچه‌ای شورپسند با میوه یا برگ کم‌ارزش. وَ
ریشه ندارد؛ حرف عطف به معنای «و». شَيءٍ
ریشه: ش‌ی‌ء؛ اسم نکره، مجرور؛ معنای «چیزی، مقداری». مِن
ریشه ندارد؛ حرف جر و تبعیض؛ معنای «از، مقداری از». سِدرٍ
ریشه: سدر؛ اسم، مجرور به «مِن»؛ نام درخت سِدر یا کنار. قَليلٍ
ریشه: ق‌ل‌ل؛ صفت، مجرور؛ معنای «کم، اندک»؛ صفت برای «شَيء»، یعنی «مقدار اندکی». | 