| وَتَوَكَّل عَلَى الحَيِّ الَّذي لا يَموتُ وَسَبِّح بِحَمدِهِ ۚ وَكَفىٰ بِهِ بِذُنوبِ عِبادِهِ خَبيرًا به آن زنده‌ای که هرگز نمی‌میرد، توکل کن و او را همراه با ستایشش تسبیح بگو؛ و آگاهی او از گناهان بندگانش کافی است. وَتَوَكَّل عَلَى الحَيِّ الَّذي لا يَموتُو بر آن زنده‌ای که نمی‌میرد، توکل کن. وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف.
معنا: و. تَوَكَّل
ریشه: و ـ ک ـ ل.
ساخت دستوری: فعل امر، از باب تفعّل، خطاب به مفرد مذکر؛ اصل آن «تَوَكَّلْ» است و حرکت پایانی در رسم آیه نوشته نشده است.
معنا: توکل کن، کار خود را به الله بسپار و بر او اعتماد کن. عَلَى
ریشه: ندارد؛ حرف جر.
معنا: بر، به. الحَيِّ
ریشه: ح ـ ی ـ ی.
ساخت دستوری: اسم، معرفه با «ال»، مجرور به «عَلَى» و نشانهٔ جرّ آن کسره است.
معنا: زنده؛ در اینجا مراد الله، زندهٔ همیشگی و پایدار است. الَّذي
ریشه: ندارد؛ اسم موصول مفرد مذکر.
ساخت دستوری: مبنی، در محل جرّ، صفت یا بدل برای «الحَيِّ».
معنا: آن‌که، کسی که. لا
ریشه: ندارد؛ حرف نفی.
معنا: نه، نمی. يَموتُ
ریشه: م ـ و ـ ت.
ساخت دستوری: فعل مضارع مرفوع، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هُوَ» است.
معنا: می‌میرد.
وَسَبِّح بِحَمدِهِو او را همراه با ستایشش تسبیح بگو. وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف.
معنا: و. سَبِّح
ریشه: س ـ ب ـ ح.
ساخت دستوری: فعل امر، از باب تفعیل، خطاب به مفرد مذکر؛ اصل آن «سَبِّحْ» است.
معنا: تسبیح بگو، الله را از هر نقص و کاستی پاک بدان. بِ
ریشه: ندارد؛ حرف جر.
معنا: با، به‌همراهِ. حَمدِهِ
ریشه: ح ـ م ـ د.
ساخت دستوری: «حَمد» اسم مجرور به «باء» و مضاف است؛ «هِ» ضمیر پیوستهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر و مضاف‌إلیه است.
معنا: ستایش او، ستایش الله.
وَكَفىٰ بِهِ بِذُنوبِ عِبادِهِ خَبيرًاو آگاهی او از گناهان بندگانش کافی است. وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف.
معنا: و. كَفىٰ
ریشه: ک ـ ف ـ ی.
ساخت دستوری: فعل ماضی؛ به معنای کافی بودن.
معنا: کافی است، بس است. بِهِ
ریشه: ندارد؛ «باء» حرف جر و «هِ» ضمیر پیوستهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر.
ساخت دستوری: جار و مجرور؛ در ساخت «کَفَى بِهِ» برای تأکید بر فاعل به کار رفته است.
معنا: او کافی است، وجود او برای کفایت کافی است. بِذُنوبِ
ریشه: ذ ـ ن ـ ب.
ساخت دستوری: «باء» حرف جر و «ذُنوب» اسم مجرور؛ «ذُنوب» جمع «ذَنب» و مضاف است.
معنا: به گناهان، از گناهان. عِبادِهِ
ریشه: ع ـ ب ـ د.
ساخت دستوری: «عِباد» جمع «عَبد» و مضاف‌إلیه برای «ذُنوب» است؛ «هِ» ضمیر پیوسته و مضاف‌إلیه دوم است.
معنا: بندگان او، بندگان الله. خَبيرًا
ریشه: خ ـ ب ـ ر.
ساخت دستوری: صفت مشبّه یا اسم فاعل، منصوب؛ در این جمله تمییزِ منصوب پس از «کَفَى بِهِ» دانسته می‌شود.
معنا: کاملاً آگاه، بسیار باخبر. | 