009-051-113-توبة

بگو: هرگز چیزی به ما نمی‌رسد، مگر آنچه الله برای ما نوشته است؛ او سرپرست و یاور ماست؛ و مؤمنان باید تنها بر الله توکل کنند.

قُل لَن يُصيبَنا إِلّا ما كَتَبَ اللهُ لَنا

بگو: هرگز چیزی به ما نمی‌رسد، مگر آنچه الله برای ما نوشته است.

قُل — ریشه: «ق و ل»؛ فعل امر، صیغهٔ مفرد مذکر مخاطب؛ از فعل «قالَ، يقولُ»؛ معنی: بگو، بیان کن.
لَن — حرف نفی و نصب؛ بر سر فعل مضارع می‌آید و معنای نفیِ تأکیدی نسبت به آینده می‌دهد؛ معنی: هرگز، هرگز نخواهد.
يُصيبَنا — ریشه: «ص و ب»؛ فعل مضارع منصوب به سبب «لَن»، از باب إفعال: «أصابَ، يُصيبُ»؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است و «نا» ضمیر متصل مفعولی، یعنی «ما را»؛ معنی: به ما برسد، دچارمان کند، بر ما وارد شود.
إِلّا — حرف استثنا و حصر؛ معنی: مگر، جز، به‌جز.
ما — اسم موصول مبنی؛ در این جمله در جایگاه فاعلِ معنایی برای «يُصيبَنا» آمده است؛ معنی: آنچه، چیزی که.
كَتَبَ — ریشه: «ك ت ب»؛ فعل ماضی، صیغهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر؛ فاعل آن «اللهُ» است؛ معنی اصلی: نوشت؛ در اینجا به معنی مقدر کرد، مقرر نمود، ثبت کرد.
اللهُ — اسم خاص؛ فاعلِ مرفوع برای فعل «كَتَبَ»؛ معنی: الله.
لَنا — «لِـ» حرف جر + «نا» ضمیر متصل متکلم مع‌الغیر؛ جار و مجرور؛ معنی: برای ما، به سود ما، دربارهٔ ما.

هُوَ مَولانا

او سرپرست و یاور ماست.

هُوَ — ضمیر منفصل، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ در جایگاه مبتدا؛ معنی: او.
مَولانا — ریشه: «و ل ي»؛ «مَولى» اسم، و «نا» ضمیر متصل ملکی به معنی «ما»؛ در جایگاه خبر برای «هُوَ»؛ معنی: سرپرست ما، صاحب اختیار ما، یاور ما، پشتیبان ما.

وَعَلَى اللهِ فَليَتَوَكَّلِ المُؤمِنونَ

و مؤمنان باید تنها بر الله توکل کنند.

وَ — حرف عطف یا استیناف؛ معنی: و.
عَلَى — حرف جر؛ معنی: بر، بر عهدهٔ، با تکیه بر.
اللهِ — اسم خاص؛ مجرور به حرف جر «عَلَى»؛ معنی: الله.
فَـ — حرف ربط و نتیجه‌گیری؛ در اینجا جمله را به معنای پیشین پیوند می‌دهد؛ معنی: پس، بنابراین.
لِـ — لام امر؛ بر سر فعل مضارع می‌آید و آن را مجزوم می‌کند؛ معنی: باید.
يَتَوَكَّلِ — ریشه: «و ك ل»؛ فعل مضارع مجزوم به لام امر، از باب تفعّل: «تَوَكَّلَ، يَتَوَكَّلُ»؛ علامت جزم در اصل سکون است، اما به سبب پیوستن به کلمهٔ بعدی با کسره خوانده شده است؛ معنی: توکل کند، اعتماد کند، کار خود را به الله بسپارد.
المُؤمِنونَ — ریشه: «أ م ن»؛ اسم فاعل جمع مذکر سالم از باب إفعال: «آمَنَ، يُؤمِنُ»؛ فاعلِ فعل «يَتَوَكَّلِ» و مرفوع با واو؛ معنی: مؤمنان، ایمان‌آورندگان.