| يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَتَّخِذوا آباءَكُم وَإِخوانَكُم أَولِياءَ إِنِ استَحَبُّوا الكُفرَ عَلَى الإيمانِ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِنكُم فَأُولٰئِكَ هُمُ الظّالِمونَ ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر پدرانتان و برادرانتان کفر را بر ایمان ترجیح دهند، آنان را سرپرست و همپیمان خود نگیرید؛ و هر کس از شما آنان را به سرپرستی و دوستیِ ولایی بگیرد، پس آنان همان ستمکاراناند. يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنواای کسانی که ایمان آوردهاید، يا: حرف ندا؛ برای خطاب کردن؛ معنی: «ای».
أَيُّهَا: «أَيُّ» منادا، مبنی بر ضم در محل نصب؛ «ها» حرف تنبیه و هشدار؛ معنی: «ای …» برای خطاب محترمانه و تأکیدی.
الَّذينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ در اینجا صفت یا بدل برای «أيّ»؛ معنی: «کسانی که».
آمَنوا: ریشه: أ م ن؛ فعل ماضی، باب إفعال، صیغهٔ سومشخص جمع مذکر؛ واو ضمیر فاعلی؛ معنی: «ایمان آوردند»، «باور کردند»، «امنیت و اطمینان ایمانی یافتند».
لا تَتَّخِذوا آباءَكُم وَإِخوانَكُم أَولِياءَپدرانتان و برادرانتان را سرپرست و همپیمان خود نگیرید، لا: حرف نهی؛ برای منع و بازداشتن از انجام کار؛ معنی: «نکنید»، «نگیرید».
تَتَّخِذوا: ریشه: أ خ ذ؛ فعل مضارع مجزوم به «لا»ی نهی، صیغهٔ دومشخص جمع مذکر؛ اصل معنایی: «گرفتن»؛ در این ساختار معنی: «برنگیرید»، «قرار ندهید»، «انتخاب نکنید».
آباءَكُم: ریشه: أ ب و / أ ب؛ «آباء» جمع مکسّر «أب» به معنی «پدران»؛ منصوب به عنوان مفعولبه اول؛ «كم» ضمیر متصل، مضافالیه، معنی: «شما»؛ معنی کامل: «پدرانتان».
وَ: حرف عطف؛ معنی: «و».
إِخوانَكُم: ریشه: أ خ و؛ «إخوان» جمع «أخ» به معنی «برادران»؛ معطوف بر «آباءكم» و منصوب؛ «كم» ضمیر متصل، مضافالیه؛ معنی کامل: «برادرانتان».
أَولِياءَ: ریشه: و ل ي؛ جمع «وليّ»؛ منصوب به عنوان مفعولبه دوم برای «تتخذوا»؛ معنی: «سرپرستان»، «دوستانِ ولایی»، «یاران نزدیک»، «همپیمانان»، «کسانی که پیوند فرمانبری و حمایت با آنان برقرار میشود».
إِنِ استَحَبُّوا الكُفرَ عَلَى الإيمانِاگر کفر را بر ایمان ترجیح دهند، إِنِ: حرف شرط جازم؛ معنی: «اگر».
استَحَبُّوا: ریشه: ح ب ب؛ فعل ماضی، باب استفعال، صیغهٔ سومشخص جمع مذکر؛ واو ضمیر فاعلی؛ در جملهٔ شرطی آمده و معنی شرطی میدهد؛ معنی: «ترجیح دادند»، «دوستتر داشتند»، «پسندیدند».
الكُفرَ: ریشه: ك ف ر؛ اسم مصدر، منصوب به عنوان مفعولبه؛ معنی: «کفر»، «پوشاندن حق»، «ناسپاسی»، «انکار ایمان و حقیقت».
عَلَى: حرف جر؛ معنی: «بر»، «برتر از»، «در برابرِ ترجیح نسبت به».
الإيمانِ: ریشه: أ م ن؛ اسم مصدر، مجرور به «على»؛ معنی: «ایمان»، «باور قلبی همراه با پذیرش»، «ایمنی و اطمینان دینی».
وَمَن يَتَوَلَّهُم مِنكُم فَأُولٰئِكَ هُمُ الظّالِمونَو هر کس از شما آنان را به سرپرستی و دوستیِ ولایی بگیرد، پس آنان همان ستمکاراناند. وَ: حرف عطف یا آغاز جملهٔ تازه؛ معنی: «و».
مَن: اسم شرط جازم؛ برای شخص عاقل؛ معنی: «هر کس».
يَتَوَلَّهُم: ریشه: و ل ي؛ فعل مضارع، باب تفعّل، مجزوم به سبب «مَن» شرطیه؛ اصل آن «يتولّى» است و به سبب جزم، حرف علّهٔ پایانی حذف شده؛ «هم» ضمیر متصل مفعولی، معنی: «آنان»؛ معنی کامل: «آنان را ولیّ و سرپرست بگیرد»، «با آنان پیوند ولایی برقرار کند»، «آنان را دوست و تکیهگاه نزدیک خود قرار دهد».
مِنكُم: «مِن» حرف جر، معنی: «از»؛ «كم» ضمیر متصل در محل جر، معنی: «شما»؛ معنی کامل: «از میان شما».
فَأُولٰئِكَ: «فَـ» فای جواب شرط؛ «أولئك» اسم اشاره برای جمع دور، در محل مبتدا؛ معنی: «پس آنان»، «پس ایشان».
هُمُ: ضمیر منفصل جمع مذکر؛ در اینجا برای تأکید و جداسازی خبر از صفت؛ معنی: «خودِ آنان»، «همانها».
الظّالِمونَ: ریشه: ظ ل م؛ اسم فاعل جمع مذکر سالم از «ظالم»؛ مرفوع به عنوان خبر؛ معنی: «ستمکاران»، «کسانی که از حد حق گذشتهاند»، «کسانی که با قرار دادن چیزی در جای نادرست، به خود و حق ستم کردهاند». | 