وَإِن تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ ۚ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ و اگر رویگردان شوند، بدانید که خدا مولای شماست؛ چه نیکو مولایی و چه نیکو یاوری. — — — — — — — — — — جملهٔ ۱: وَإِن تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ ترجمهٔ جمله: و اگر آنان رویگردان شوند، بدانید که خدا سرپرستِ شماست. تحلیل واژگان و نقشها: - وَ: حرف عطف؛ «و».
- ریشه/نوع: حرف.
- معنا: و، سپس.
- إِن: حرف شرط جازم (در اینجا غیرجازمِ معنایی)؛ «اگر».
- ریشه/نوع: حرف شرط.
- معنا: اگر.
- تَوَلَّوا: فعل ماضی، صیغهٔ جمع (همهٔ شما/آنان)؛ «رویگردان شدند/برگشتند».
- ریشه: و-ل-ی.
- وزن: تفعّل (تَوَلّى).
- معنا: دوری گزیدن، پشت کردن.
- نقش: فعل شرط.
- فَ: حرف تفریع/فَاءِ سَبَب؛ «پس/در نتیجه».
- ریشه/نوع: حرف.
- معنا: پس، آنگاه.
- اعْلَمُوا: فعل امر، جمع مخاطب؛ «بدانید».
- ریشه: ع-ل-م.
- باب: افعال (أَعْلَمَ)؛ اما «اعْلَمُوا» امر از «عَلِمَ» به صورت امر مخاطب جمع.
- معنا: آگاه باشید، بدانید.
- نقش: جواب شرط (امر).
- أَنَّ: حرف نصبتدهنده و مؤکِّد؛ «که».
- ریشه/نوع: حرف مشبه بالفعل.
- معنا: که (برای تأکید/نصب اسم و خبر).
- اللَّهَ: اسم جلاله، منصوب به «أَنَّ» به عنوان اسم «أنّ».
- ریشه: ا-ل-ه (الٰه).
- نقش: اسم «أنّ».
- معنا: خدا.
- مَوْلَاكُمْ: خبر «أنّ»؛ «مولای شما».
- ریشه: و-ل-ی.
- وزن: مَفْعَل/اسم فاعل معنایی: مولى.
- ترکیب: «مَوْلَى» + ضمیر متصل «كُمْ» (شما).
- معنا: سرپرست، صاحب اختیار، ولی، دوست.
- نقش: خبر «أنّ».
— — — — — — — — — — جملهٔ ۲: نِعْمَ الْمَوْلَىٰ ترجمهٔ جمله: چه نیکو مولایی (است). تحلیل واژگان و نقشها: - نِعْمَ: فعل ماضی جامد برای مدح؛ «چه نیکو است».
- ریشه: ن-ع-م.
- معنا: ستودنِ خوبی چیزی؛ «نیکوست».
- نقش: فعل مدح.
- الْمَوْلَىٰ: فاعل «نِعْمَ» (معرّف به «ال»).
- ریشه: و-ل-ی.
- معنا: مولی، سرپرست، صاحب اختیار، یاور.
- نقش: فاعلِ فعل مدح.
— — — — — — — — — — جملهٔ ۳: وَنِعْمَ النَّصِيرُ ترجمهٔ جمله: و چه نیکو یاوری (است). تحلیل واژگان و نقشها: - وَ: حرف عطف؛ «و».
- نِعْمَ: فعل ماضی جامد برای مدح؛ «چه نیکو است».
- ریشه: ن-ع-م.
- نقش: فعل مدح.
- النَّصِيرُ: فاعل «نِعْمَ»، اسم مبالغه از «نَاصِر»؛ «یاوری بسیار» یا «یاورِ توانا».
- ریشه: ن-ص-ر.
- وزن: فَعِیل (دلالت بر کثرت/شدت در یاری).
- معنا: یاور، مددکار.
- نقش: فاعلِ فعل مدح.
| 