كَلّا لَمّا يَقْضِ ما أَمَرَهُهرگز؛ هنوز آنچه را الله به او فرمان داده است، انجام نداده است. كَلّا
ریشه: ندارد؛ حرفِ ردع و زجر است.
گرامر: حرف مبنی، بدون محل اعرابی.
معانی: هرگز، چنین نیست، نه؛ برای رد کردن و بازداشتن از پندار یا رفتار نادرست میآید. لَمّا
ریشه: ندارد؛ حرف است.
گرامر: حرف نفی و جزم و قلب، مبنی و بدون محل اعرابی؛ فعل مضارع پس از خود را مجزوم میکند و معنای آن را به گذشته برمیگرداند.
معانی: هنوز … نکرده است؛ نفیِ انجام کاری تا زمان سخن، با انتظارِ امکان وقوع آن در آینده. يَقْضِ
ریشه: ق ض ي.
گرامر: فعل مضارع مجزوم به «لَمّا»؛ نشانهٔ جزم آن حذف حرف علّهٔ پایانی، یعنی «ياء» است؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به انسان بازمیگردد.
معانی: انجام دهد، به پایان رساند، بهجا آورد، حکم کند، مقرر سازد؛ در اینجا: فرمان را بهطور کامل انجام دهد. ما
ریشه: ندارد؛ اسم موصول است.
گرامر: اسم موصول مبنی بر سکون، در محل نصب مفعولبه برای «يَقْضِ».
معانی: آنچه، چیزی که. أَمَرَهُ
ریشه: أ م ر.
گرامر: «أَمَرَ» فعل ماضی مبنی بر فتح؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به الله بازمیگردد؛ «هُ» ضمیر پیوسته در محل نصب مفعولبه است و به انسان بازمیگردد. جملهٔ فعلیهٔ «أَمَرَهُ» صلهٔ موصول برای «ما» است.
معانی: به او فرمان داد، او را دستور داد؛ «أمر» به معنای فرمان دادن، دستور دادن و واداشتن به کاری است. | 