100-005-015-عاديات

« Back to Glossary Index
و خود را در میانِ گرد و غبار پنهان میدارند، این ها، بزرگترین گواه در تاریخ بشری هستند (۵)

فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا

پس با آن، به میانِ گروهی زدند.

فَ ریشه: حرف است و ریشهٔ صرفی ندارد.
گرامری: حرف عطف یا استیناف؛ برای پیوستگی و ترتیبِ رخدادها به‌کار می‌رود.
معانی: پس، آنگاه، در نتیجه.

وَسَطْنَ ریشه: و س ط.
گرامری: فعل ماضی، مبنی بر سکون؛ متصل به «نونِ نسوه» که ضمیرِ فاعلیِ مؤنث جمع است. فعل از باب ثلاثی مجرد، «وَسَطَ / یَسِطُ» یا در کاربرد قرآنی به معنای واردِ وسط شدن و به میان زدن آمده است.
معانی: به میان رفتند، در وسط قرار گرفتند، به میانِ جمعیت زدند.

بِ ریشه: حرف است و ریشهٔ صرفی ندارد.
گرامری: حرف جر؛ «هِ» را مجرور می‌کند.
معانی: با، به‌وسیلهٔ، در.

هِ ریشه: ضمیر است و ریشهٔ صرفی ندارد.
گرامری: ضمیر متصلِ غایبِ مذکر مفرد، مبنی در محل جر به سبب حرف جر «بِ». مرجع آن در آیهٔ پیشین، «نَقْعًا» یعنی گردوخاک است.
معانی: آن، آن گردوخاک.

جَمْعًا ریشه: ج م ع.
گرامری: اسم مفرد، منصوب؛ مفعول‌به برای «وَسَطْنَ» یا حال، به معنای گروه و جمعیت.
معانی: گروهی، جمعیتی، انبوهی از مردم یا سواران.

این ترجمه

آیا این ترجمه میتواند برای این آیه درست باشد؟ و خود را میان گرد و غبار پنهان می‌کنند. فَوَسَطنَ بِهِ جَمعًا


خیر، این ترجمه دقیق نیست.

آیهٔ ﴿فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا﴾ (عادیات، ۵) معمولاً چنین معنا می‌شود:

پس در میان آن، به جمع دشمنان درمی‌آیند.
یا: و با آن یورش، خود را به میان گروهی انبوه می‌رسانند.

نکات واژگانی:

  • فَوَسَطْنَ: به میانِ چیزی رفتند / در مرکز آن وارد شدند.
  • بِهِ: به‌وسیلهٔ آن؛ غالباً مرجعش «غبار» در آیهٔ قبل است:فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا = پس به‌وسیلهٔ آن، گرد و غباری برانگیختند.
  • جَمْعًا: گروهی گردآمده، لشکر یا جمع دشمن.

بنابراین، عبارت «و خود را میان گرد و غبار پنهان می‌کنند» با ساختار و معنای واژه‌ها سازگار نیست؛ چون در آیه فعل «پنهان شدن» وجود ندارد و «جمعًا» هم به معنای «گرد و غبار» نیست.


و در میان گرد و غبار به غارت شدگان میرسند. این ترجمه به نظر تو چطور است؟


این ترجمه هم دقیق نیست:

«و در میان گرد و غبار به غارت‌شدگان می‌رسند.»

مشکل اصلی «غارت‌شدگان» است. واژهٔ جَمْعًا در آیه به معنی «جمع، گروه، سپاهِ گردآمده» است، نه کسانی که غارت شده‌اند. همچنین «به» در بِهِ غالباً به گرد و غبارِ آیهٔ پیش اشاره دارد، اما نقش آن «با/به‌وسیلهٔ آن» است؛ نه لزوماً «در میانِ آن».

ترجمه‌های نزدیک‌تر:

پس با آن گرد و غبار، به میان جمعی انبوه یورش می‌برند.

یا با بیان روان‌تر:

و در پیِ برانگیختن آن گرد و غبار، خود را به میان سپاهی گردآمده می‌رسانند.

ترتیب آیات نیز این پیوند را روشن می‌کند:

فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا پس به‌وسیلهٔ آن گرد و خاکی برمی‌انگیزند

فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا

پس با آن، به میان گروهی گردآمده درمی‌آیند

ضمیر «به» در هر دو آیه از نظر تفسیری محل بحث است، ولی تفسیر رایج این است که در آیهٔ پنجم به همان «نَقع» (گرد و غبار) برمی‌گردد.

 

Nach oben scrollen