إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًابیگمان، برخاستن و عبادت در شب، برای تمرکز دل و زبان استوارتر و برای گفتار درستتر است. إِنَّ
ریشه: از حروف، ریشهٔ فعلی ندارد؛ از نظر گرامری: حرف تأکید و نصب؛ معنا: همانا، قطعاً، بیگمان. اسمِ پس از خود را منصوب و خبرش را مرفوع میکند. نَاشِئَةَ
ریشه: «ن ش أ»؛ از نظر گرامری: اسم مؤنث، مفرد، منصوب و اسمِ «إِنَّ»؛ معنا: پدیدهٔ نوپدید، برخاستن؛ در این آیه، ساعتها یا حالتِ برخاستن برای عبادت در شب. اللَّيْلِ
ریشه: «ل ي ل»؛ از نظر گرامری: اسم، مفرد، مذکر، مجرور و مضافالیه برای «ناشئة»؛ معنا: شب. هِيَ
ریشه: ضمیر است و ریشهٔ فعلی ندارد؛ از نظر گرامری: ضمیر منفصل مؤنث مفرد، در محل رفع مبتدا؛ معنا: او، آن؛ مرجع آن «ناشئة الليل» است. أَشَدُّ
ریشه: «ش د د»؛ از نظر گرامری: اسم تفضیل، مرفوع و خبرِ «هِيَ»؛ معنا: سختتر، نیرومندتر، استوارتر. وَ
ریشه: حرف است و ریشهٔ فعلی ندارد؛ از نظر گرامری: حرف عطف؛ معنا: و. وَطْئًا
ریشه: «و ط أ»؛ از نظر گرامری: مصدر، منصوب؛ معنا: پاینهادن، سازگاری، هماهنگی و تأثیرگذاری. مقصود در آیه: هماهنگی و تمرکز بیشترِ دل و زبان در عبادت و تلاوت شبانه. وَ
ریشه: حرف است و ریشهٔ فعلی ندارد؛ از نظر گرامری: حرف عطف؛ معنا: و. أَقْوَمُ
ریشه: «ق و م»؛ از نظر گرامری: اسم تفضیل، مرفوع و معطوف بر «أشدّ»؛ معنا: راستتر، درستتر، استوارتر. قِيلًا
ریشه: «ق و ل»؛ از نظر گرامری: مصدر، منصوب و تمییز برای «أقوم»؛ معنا: گفتار، سخن گفتن؛ مقصود: قرائت، ذکر، دعا و سخنی که در شب با حضور قلب، درستتر و استوارتر ادا میشود. | 