| أَرَأَيْتَ إِن كَانَ عَلَى الْهُدَىٰ آیا دیدی اگر او بر راه هدایت باشد؟ أَرَأَيْتَآیا دیدی؟ / آیا به من بگو، اگر چنین باشد؟ أَ
حرف استفهام است؛ برای پرسش میآید و در اینجا معنای توجهدادن و شگفتیبرانگیختن دارد. رَأَيْتَ
ریشه: «ر أ ي». فعل ماضی، مخاطبِ مفردِ مذکر، از باب «رأى». معنای اصلی آن «دیدی» است؛ در این کاربرد، به معنای «بگو بدانم» یا «آیا توجه کردی» نیز میآید. إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَىٰاگر او بر هدایت باشد. إِنْ
حرف شرط است؛ معنای آن «اگر» است و جملهٔ پس از خود را در جایگاه شرط قرار میدهد. كَانَ
ریشه: «ك و ن». فعل ماضیِ ناقص، سومشخص مفرد مذکر. معنای آن «بود» یا «باشد» است؛ در اینجا «او» ضمیر پنهان و اسمِ «كان» است. عَلَى
حرف جر است؛ معنای اصلی آن «بر» است. در اینجا معنای «بر راهِ» و «بر پایهٔ» هدایت را میرساند. الْهُدَىٰ
ریشه: «ه د ي». اسم معرفه، مجرور به سببِ حرف جر «على»؛ نشانهٔ جر آن کسرهٔ مقدر بر الفِ پایانی است. معنای آن «هدایت»، «راهیافتگی» و «راه درست» است. | 