«الْقَارِعَةُ» واژهای عربی و مؤنث است که از ریشهٔ ق ر ع میآید.معناهای ممکنبسته به بافت، میتواند این معناها را داشته باشد: - کوبنده / ضربهزننده
- چیزی که با شدت میکوبد یا برخورد میکند.
- حادثهٔ سخت و هولناک
- رخدادی ناگهانی که انسان را تکان میدهد و اثر شدیدی بر او میگذارد؛ مانند بلای بزرگ یا مصیبت کوبنده.
- روز قیامت
- در قرآن، «القارعة» نام یکی از سورهها و از نامهای روز قیامت است:
الْقَارِعَةُ مَا الْقَارِعَةُ
یعنی: «آن رخداد کوبنده؛ چیست آن رخداد کوبنده؟» مقصود، روزی است که با هراس و عظمتش دلها را میلرزاند و انسانها را مبهوت میکند. - کوبیدن در یا در زدن
- در کاربردهای مرتبط با ریشه، به کوبیدن چیزی بر چیز دیگر، از جمله در زدن، هم اشاره دارد.
ریشهشناسیریشهٔ آن «قَرَعَ» است. فعل: قَرَعَمعنای اصلی آن: - کوبید
- زد
- به چیزی برخورد کرد
- در زد
- کسی را با خبر یا حادثهای شدید مواجه کرد
برای نمونه: - قَرَعَ البابَ: در را کوبید.
- قَرَعَ السمعَ: به گوش رسید یا گوش را نواخت.
- قَرَعَتهُ مصيبةٌ: مصیبتی سخت به او رسید / او را درهم کوبید.
ساخت واژهقارعة بر وزن فاعِلَة است. این قالب گاهی برای چیزی به کار میرود که عمل را با شدت انجام میدهد یا منشأ آن عمل است. بنابراین، «القارعة» یعنی: «چیزی که به شدت میکوبد، برخورد میکند و اثر هولناک میگذارد.»
نکتهٔ معنایی در قرآندر سورهٔ «القارعة»، انتخاب این نام فقط به معنای «ضربه» نیست؛ بار معناییِ هراس، شدت، تکاندهندگی و کوبندگیِ واقعه را نیز دارد. به همین دلیل، ترجمههایی مانند اینها دیده میشود: - کوبنده
- حادثهٔ کوبنده
- رخداد هولناک
- واقعهٔ سخت و تکاندهنده
- قیامتِ کوبنده
|