| ریشهٔ سه‌حرفی (ح ط م) شش بار در قرآن، در سه صورت مشتق، آمده است: |
یک بار به‌صورت فعل باب اول يَحْطِمَ — «خُرد کند / درهم بشکند» |
سه بار به‌صورت اسم حُطَام — «خاشاکِ خشک و خردشده / چیزِ درهم‌شکسته» |
دو بار به‌صورت اسم حُطَمَة — «کوبنده و خردکننده» (نامی برای دوزخ) |
| الحُطَمَةُ واژه‌ای عربی است و چند لایه معنایی دارد: معنای اصلی از ریشهٔ ح ط م می‌آید که معنای پایه‌اش این است:
بنابراین الحُطَمَة یعنی:
کاربرد قرآنی «الحُطَمَة» در سورهٔ همزه آمده است: وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ در این کاربرد، الحُطَمَة نامی برای جهنم یا آتشی از آتش‌های جهنم است؛ یعنی آتشی که انسان را به‌شدت درهم می‌شکند و نابود می‌کند. پس می‌توان آن را به فارسی چنین برگرداند:
ساخت واژه حُطَمَة بر وزن فُعَلَة است. این قالب در عربی گاهی برای بیانِ شدت و کثرتِ یک کار به‌کار می‌رود؛ یعنی چیزی یا کسی که بسیار می‌شکند. نمونهٔ فعل‌ها و واژه‌های هم‌ریشه:
نکتهٔ معنایی «الحُطَمَة» فقط «شکستنِ ظاهری» را نمی‌رساند؛ در بافت قرآنی، حسِ ویرانگریِ فراگیر و شدید نیز دارد: آتشی که هم بدن و هم جان را در فشار و عذاب فرو می‌برد. |
Verb (form I) -to crush
Noun
Noun
|