| لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ ۗ وَاللهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ اگر آنان در میان شما بیرون آمده بودند، جز آشفتگی و تباهی بر شما نمیافزودند، و حتماً در میان شما شتابان رفتوآمد میکردند، در حالی که برای شما فتنه میخواستند؛ و در میان شما کسانی هستند که به آنان گوش میدهند؛ و الله به ستمکاران داناست. لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْاگر آنان در میان شما بیرون آمده بودند. لَوْ: حرف شرط غیرجازم و امتناعی؛ ریشه ندارد؛ برای شرط خلاف واقع یا شرطی که تحقق نیافته میآید؛ معنی: اگر، اگر میبود که.
خَرَجُوا: فعل ماضی معلوم، سومشخص جمع مذکر؛ «واو» ضمیر فاعلی؛ ریشه: خ ر ج؛ معنی: بیرون رفتند، خارج شدند، برای حرکت یا جنگ بیرون آمدند.
فِيكُمْ: «فِي» حرف جر + «كُمْ» ضمیر متصل مخاطب جمع؛ ریشه ندارد؛ جار و مجرور؛ معنی: در شما، میان شما، همراه شما.
مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًاجز آشفتگی و تباهی بر شما نمیافزودند. مَا: حرف نفی؛ ریشه ندارد؛ معنی: نه، نمی، هیچ.
زَادُوكُمْ: «زَادُوا» فعل ماضی معلوم، سومشخص جمع مذکر + «كُمْ» ضمیر متصل مفعولی؛ ریشه: ز ي د؛ معنی: افزودند، زیاد کردند؛ در اینجا: بر شما افزودند.
إِلَّا: حرف حصر و استثنا؛ ریشه ندارد؛ معنی: جز، مگر، فقط.
خَبَالًا: اسم منصوب؛ مفعول یا بیانِ افزودهشده پس از «زاد»؛ ریشه: خ ب ل؛ معنی: فساد، تباهی، آشفتگی، اختلال، پریشانی در فکر و کار.
وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْو حتماً در میان شما شتابان رفتوآمد میکردند. وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ معنی: و.
لَأَوْضَعُوا: «لَـ» لام جواب شرط و تأکید + «أَوْضَعُوا» فعل ماضی معلوم، باب إفعال، سومشخص جمع مذکر؛ «واو» ضمیر فاعلی؛ ریشه: و ض ع؛ معنی: شتاب کردند، تند رفتند، با سرعت حرکت کردند؛ در اینجا: با شتاب در میان شما رفتوآمد میکردند.
خِلَالَكُمْ: «خِلَالَ» ظرف مکان منصوب و مضاف + «كُمْ» ضمیر متصل مضافالیه؛ ریشه: خ ل ل؛ معنی: میان، لابهلا، در بین؛ در اینجا: در میان شما.
يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَبرای شما فتنه میخواستند. يَبْغُونَكُمُ: «يَبْغُونَ» فعل مضارع معلوم، سومشخص جمع مذکر، از افعال پنجگانه و مرفوع به ثبوت نون + «كُم» ضمیر متصل مفعولی؛ ریشه: ب غ ي؛ معنی: میجویند، میطلبند، میخواهند؛ در اینجا: برای شما میخواستند یا علیه شما میجستند.
الْفِتْنَةَ: اسم معرفه با «ال»، منصوب؛ مفعول به؛ ریشه: ف ت ن؛ معنی: فتنه، آشوب، آزمایش سخت، گمراهی، اختلافافکنی.
وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْو در میان شما کسانی هستند که به آنان گوش میدهند. وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ معنی: و.
فِيكُمْ: «فِي» حرف جر + «كُمْ» ضمیر متصل مخاطب جمع؛ جار و مجرور و در این جمله خبر مقدم؛ ریشه ندارد؛ معنی: در شما، میان شما.
سَمَّاعُونَ: اسم مبالغه یا صفت، جمع مذکر سالم، مرفوع به واو، مبتدای مؤخر؛ ریشه: س م ع؛ معنی: بسیار گوشدهندگان، گوشسپاران، کسانی که سخن دیگران را میپذیرند؛ در اینجا: کسانی که به منافقان گوش میدهند یا تحت تأثیر آنان قرار میگیرند.
لَهُمْ: «لِـ» حرف جر + «هُمْ» ضمیر متصل غایب جمع؛ جار و مجرور متعلق به «سَمَّاعُونَ»؛ ریشه ندارد؛ معنی: برای آنان، به آنان.
وَاللهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَو الله به ستمکاران داناست. وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ معنی: و.
اللهُ: لفظ جلاله، اسم خاص؛ مرفوع و مبتدا؛ معنی: الله.
عَلِيمٌ: صفت مشبهه بر وزن «فعيل»، مرفوع و خبر؛ ریشه: ع ل م؛ معنی: بسیار دانا، آگاه، دانای کامل.
بِالظَّالِمِينَ: «بِـ» حرف جر + «الظَّالِمِينَ» اسم فاعل جمع مذکر سالم، مجرور به یاء؛ ریشه: ظ ل م؛ معنی: به ستمکاران، به کسانی که ظلم میکنند، به حقستیزان. | 