009-009-113-توبة

آنان آیات الله را به بهایی اندک فروختند، پس مردم را از راه او بازداشتند؛ به‌راستی بد بود آنچه همواره انجام می‌دادند.

اشتَرَوا بِآياتِ اللهِ ثَمَنًا قَليلًا

آنان آیات الله را به بهایی اندک فروختند.

اشتَرَوا: ریشه: «ش ر ي»؛ فعل ماضی، صیغهٔ سوم‌شخص جمع مذکر، باب افتعال «اِشترى»؛ معنای اصلی: خریدن، فروختن، مبادله کردن؛ در اینجا یعنی «فروختند / در برابر چیزی ناچیز واگذار کردند».

بِآياتِ: «بِـ» حرف جر به معنای «با، به، در برابرِ»؛ «آياتِ» جمع «آية»؛ ریشه: «أ ي ي» یا «أ و ي» در تحلیل‌های لغوی؛ اسم جمع مؤنث سالم، مجرور به حرف جر «بِـ» و دارای کسره؛ معنا: نشانه‌ها، آیات، دلایل روشن.

اللهِ: اسم خاص جلاله؛ در ترکیب «آياتِ اللهِ» مضاف‌الیه و مجرور؛ معنا: الله، خداوند یگانه.

ثَمَنًا: ریشه: «ث م ن»؛ اسم مفرد مذکر، منصوب با تنوین فتح؛ از نظر نقش، مفعول یا بدلِ عوض در معنای معامله؛ معنا: بها، قیمت، عوض، ارزش پرداخت‌شده.

قَليلًا: ریشه: «ق ل ل»؛ صفت برای «ثَمَنًا»، مفرد مذکر منصوب؛ معنا: اندک، کم، ناچیز، بی‌ارزش.

فَصَدّوا عَن سَبيلِهِ

پس از راه او بازداشتند.

فَـ: حرف عطف و پیوند؛ معنا: پس، در نتیجه، سپس؛ نشان‌دهندهٔ نتیجهٔ کار پیشین است.

صَدّوا: ریشه: «ص د د»؛ فعل ماضی، سوم‌شخص جمع مذکر؛ معنا: بازداشتند، مانع شدند، روی گرداندند؛ در اینجا بیشتر به معنای «دیگران را بازداشتند و مانع شدند» است.

عَن: حرف جر؛ معنا: از، از جانبِ، دور از؛ برای بیان دور کردن یا بازداشتن از چیزی آمده است.

سَبيلِ: ریشه: «س ب ل»؛ اسم مفرد، مجرور به «عَن» و مضاف؛ معنا: راه، مسیر، روش، آیین.

هِ: ضمیر متصل سوم‌شخص مفرد مذکر، مضاف‌الیه برای «سَبيل»؛ مرجع آن الله است؛ معنا: او، وی؛ «سَبيلِهِ» یعنی «راه او».

إِنَّهُم ساءَ ما كانوا يَعمَلونَ

به‌راستی بد بود آنچه همواره انجام می‌دادند.

إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ معنا: همانا، به‌راستی، بی‌گمان؛ برای تأکید بر مضمون جمله آمده است.

هُم: ضمیر متصل به «إِنَّ»، در محل نصب اسم «إِنَّ»؛ سوم‌شخص جمع مذکر؛ معنا: آنان، ایشان.

ساءَ: ریشه: «س و ء»؛ فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ از افعال نکوهش؛ معنا: بد شد، زشت بود، ناپسند بود.

ما: اسم موصول یا «ما»ی مصدری؛ در اینجا معنا: آنچه، کاری که؛ به عمل آنان اشاره دارد.

كانوا: ریشه: «ك و ن»؛ فعل ماضی ناقص، سوم‌شخص جمع مذکر؛ معنا: بودند، همواره بودند؛ همراه فعل مضارع، استمرار و عادت در گذشته را می‌رساند.

يَعمَلونَ: ریشه: «ع م ل»؛ فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر، مرفوع به ثبوت نون؛ معنا: انجام می‌دهند، عمل می‌کنند؛ در کنار «كانوا» یعنی «انجام می‌دادند / پیوسته انجام می‌دادند».