048-027-110-فتح

به‌راستی الله رؤیای رسولش را به حق راست گردانید؛ اگر الله بخواهد، قطعاً با امنیت وارد مسجدالحرام خواهید شد، در حالی که سرهای خود را تراشیده یا کوتاه کرده‌اید و نمی‌ترسید. پس او چیزی را دانست که شما نمی‌دانستید، و پیش از آن، پیروزی‌ای نزدیک قرار داد.

لَقَد صَدَقَ الله رَسولَهُ الرُّؤيا بِالحَقِّ

به‌راستی الله رؤیای رسولش را به حق راست گردانید.

لَقَد: از دو جزء «لَـ» و «قَد» ساخته شده است؛ «لَـ» لامِ تأکید یا لامِ جوابِ قسم است و «قَد» همراه فعل ماضی برای تحقیق و تأکید می‌آید؛ معنا: «قطعاً»، «به‌راستی»، «بی‌گمان».

صَدَقَ: ریشه: ص د ق؛ فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر، از باب ثلاثی مجرد؛ معنا: «راست گفت»، «راست گردانید»، «تحقق بخشید»؛ در اینجا یعنی الله رؤیای رسول را مطابق حقیقت قرار داد.

الله: لفظ جلاله؛ فاعلِ مرفوع برای فعل «صَدَقَ»؛ در ترجمه نیز به صورت الله نوشته می‌شود.

رَسولَهُ: ریشهٔ «رَسول» از ر س ل است؛ «رَسولَ» مفعول‌به منصوب، و «ـهُ» ضمیر متصل مفرد مذکر غایب در جایگاه مضاف‌الیه است؛ معنا: «رسول او»، «فرستادهٔ او»؛ ضمیر «ـهُ» به الله برمی‌گردد.

الرُّؤيا: ریشه: ر أ ي؛ اسم معرفه با «ال»، منصوب؛ مفعول‌به برای فعل «صَدَقَ» در کنار «رَسولَهُ»؛ معنا: «رؤیا»، «خواب دیده‌شده»، به‌ویژه رؤیای راستین.

بِالحَقِّ: «بِـ» حرف جر است؛ «الحَقِّ» از ریشهٔ ح ق ق، اسم مجرور به حرف جر و معرفه با «ال» است؛ معنا: «به حق»، «بر پایهٔ حقیقت»، «مطابق واقع»، «با درستی».

لَتَدخُلُنَّ المَسجِدَ الحَرامَ إِن شاءَ الله آمِنينَ

اگر الله بخواهد، قطعاً با امنیت وارد مسجدالحرام خواهید شد.

لَتَدخُلُنَّ: ریشه: د خ ل؛ «لَـ» لامِ تأکید است؛ «تَدخُلُنَّ» فعل مضارع مؤکد با نون تأکید ثقیله، دوم‌شخص جمع مذکر؛ معنا: «قطعاً وارد خواهید شد»، «بی‌گمان داخل می‌شوید».

المَسجِدَ: ریشه: س ج د؛ اسم مکان، معرفه با «ال»، مفعول‌به منصوب برای «تَدخُلُنَّ»؛ معنا: «مسجد»، «جای سجده».

الحَرامَ: ریشه: ح ر م؛ صفت برای «المَسجِدَ»، منصوب و معرفه؛ معنا: «دارای حرمت»، «محترم»، «حرم‌شده از بی‌حرمتی و تعرض»؛ در ترکیب «المَسجِدَ الحَرامَ» یعنی «مسجدالحرام».

إِن: حرف شرط؛ معنا: «اگر».

شاءَ: ریشه: ش ي أ؛ فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ معنا: «خواست»، «اراده کرد».

الله: لفظ جلاله؛ فاعلِ مرفوع برای فعل «شاءَ»؛ در ترجمه نیز به صورت الله نوشته می‌شود.

آمِنينَ: ریشه: أ م ن؛ اسم فاعل، جمع مذکر سالم، منصوب؛ از نظر گرامری «حال» برای فاعلِ «تَدخُلُنَّ» است؛ معنا: «ایمن»، «در امنیت»، «بی‌خوف».

مُحَلِّقينَ رُءوسَكُم وَمُقَصِّرينَ لا تَخافونَ

در حالی که سرهای خود را تراشیده یا کوتاه کرده‌اید و نمی‌ترسید.

مُحَلِّقينَ: ریشه: ح ل ق؛ اسم فاعل از باب تفعیل، از فعل «حَلَّقَ» به معنای «تراشید»؛ جمع مذکر سالم، منصوب؛ از نظر گرامری «حال» است؛ معنا: «تراشندگان سر»، «کسانی که موی سر را می‌تراشند».

رُءوسَكُم: ریشهٔ «رُءوس» از ر أ س است؛ «رُءوسَ» جمع «رَأس»، مفعول‌به منصوب برای «مُحَلِّقينَ»؛ «ـكُم» ضمیر متصل جمع مخاطب در جایگاه مضاف‌الیه است؛ معنا: «سرهای شما».

وَ: حرف عطف؛ معنا: «و»؛ برای پیوند میان دو حالت یا دو گروه آمده است.

مُقَصِّرينَ: ریشه: ق ص ر؛ اسم فاعل از باب تفعیل، از فعل «قَصَّرَ» به معنای «کوتاه کرد»؛ جمع مذکر سالم، منصوب، معطوف بر «مُحَلِّقينَ» و در نقش حال؛ معنا: «کوتاه‌کنندگان»، «کسانی که بخشی از موی خود را کوتاه می‌کنند».

لا: حرف نفی؛ معنا: «نه»، «نمی».

تَخافونَ: ریشه: خ و ف؛ فعل مضارع، دوم‌شخص جمع مذکر، مرفوع به ثبوت نون؛ واو، ضمیر فاعلی جمع مخاطب است؛ معنا: «می‌ترسید» و با «لا» یعنی «نمی‌ترسید».

فَعَلِمَ ما لَم تَعلَموا

پس او چیزی را دانست که شما نمی‌دانستید.

فَـ: حرف عطف یا تفریع؛ معنا: «پس»، «در نتیجه»، «و»؛ پیوند معنایی این جمله را با جملهٔ پیشین نشان می‌دهد.

عَلِمَ: ریشه: ع ل م؛ فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ معنا: «دانست»؛ فاعل آن از سیاق به الله برمی‌گردد.

ما: اسم موصول یا اسم مبهم، در جایگاه مفعول‌به برای «عَلِمَ»؛ معنا: «آنچه»، «چیزی که».

لَم: حرف نفی و جزم؛ فعل مضارع بعد از خود را مجزوم می‌کند و معنای آن را به گذشتهٔ منفی می‌برد؛ معنا: «نـ…»، «نمی‌دانستید».

تَعلَموا: ریشه: ع ل م؛ فعل مضارع مجزوم به «لَم»، دوم‌شخص جمع مذکر؛ علامت جزم آن حذف نون است؛ واو، ضمیر فاعلی جمع مخاطب است؛ معنا: «می‌دانید» و با «لَم» یعنی «نمی‌دانستید».

فَجَعَلَ مِن دونِ ذٰلِكَ فَتحًا قَريبًا

پس پیش از آن، پیروزی‌ای نزدیک قرار داد.

فَـ: حرف عطف یا تفریع؛ معنا: «پس»، «در نتیجه»، «و»؛ نتیجهٔ جملهٔ پیشین را بیان می‌کند.

جَعَلَ: ریشه: ج ع ل؛ فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ معنا: «قرار داد»، «مقرر کرد»، «پدید آورد».

مِن: حرف جر؛ معنا: «از»؛ در ترکیب با «دون» می‌تواند معنای «پیش از»، «غیر از»، یا «جدا از» بدهد.

دونِ: ریشه: د و ن؛ اسم مجرور به «مِن» و مضاف؛ معنا: «پایین‌تر از»، «غیر از»، «پیش از»؛ در اینجا یعنی پیش از تحقق کامل ورود امن به مسجدالحرام.

ذٰلِكَ: اسم اشاره برای دور، در جایگاه مضاف‌الیه برای «دونِ»؛ معنا: «آن»؛ اشاره به ورود امن به مسجدالحرام و تحقق رؤیاست.

فَتحًا: ریشه: ف ت ح؛ مصدر منصوب، مفعول‌به برای «جَعَلَ»؛ معنا: «گشایش»، «فتح»، «پیروزی».

قَريبًا: ریشه: ق ر ب؛ صفت منصوب برای «فَتحًا»؛ معنا: «نزدیک»، یعنی پیروزی‌ای که زمان آن نزدیک است.