061-009-107-صف

اوست آن‌که فرستادهٔ خود را با هدایت و دینِ حق فرستاد تا آن را بر همهٔ دین‌ها چیره گرداند، هرچند مشرکان ناخشنود باشند.

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ

اوست آن‌که فرستادهٔ خود را گسیل داشت.
شرح واژه‌ها:

• هُوَ: ضمیر منفصل، مفرد مذکر غایب؛ اشاره به خداوند.
• الَّذِي: اسم موصول، مفرد مذکر؛ رابط جملهٔ وصفی با مرجع.
• أَرْسَلَ: فعل ماضی، باب إفعال، ریشهٔ «ر-س-ل»؛ فرستاد. فاعل مستتر تقدیره «هو».
• رَسُولَهُ: «رَسُول» اسم مفرد، مفعولٌ‌به منصوب؛ «ـهُ» ضمیر متصل مضافٌ‌الیه، به معنای «فرستادهٔ او».

بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ

با هدایت و دینِ حق.
شرح واژه‌ها:

• بِـ: حرف جر؛ دلالت بر همراهی/سببیت.
• الْهُدَىٰ: اسم، مصدر، مجرور به باء؛ ریشهٔ «ه-د-ي»، به معنای راهنمایی.
• وَ: حرف عطف.
• دِينِ: اسم مجرور معطوف؛ ریشهٔ «د-ي-ن»، به معنای آیین/نظام اعتقادی.
• الْحَقِّ: صفت برای «دین»، مجرور؛ ریشهٔ «ح-ق-ق»، به معنای ثابت و درست.

لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ

تا آن را بر همهٔ دین‌ها غالب گرداند.
شرح واژه‌ها:

• لِـ: لام تعلیل؛ بیان هدف.
• يُظْهِرَهُ: فعل مضارع منصوب به لام تعلیل، باب إفعال، ریشهٔ «ظ-ه-ر»؛ «آن را آشکار/چیره کند». «ـهُ» ضمیر مفعولی، بازگشت به «دین الحق».
• عَلَىٰ: حرف جر؛ دلالت بر غلبه.
• الدِّينِ: اسم مجرور؛ جنس دین‌ها.
• كُلِّهِ: «كُلّ» اسم، مضاف، مجرور؛ «ـهِ» ضمیر مضافٌ‌الیه، به معنای «همهٔ آن».

وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ

هرچند مشرکان ناخشنود باشند.
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• لَوْ: حرف شرط غیرجازی؛ دلالت بر فرض و امتناع.
• كَرِهَ: فعل ماضی، ریشهٔ «ك-ر-ه»؛ ناخشنود شد/نپسندید.
• الْمُشْرِكُونَ: اسم جمع مذکر سالم، فاعل مرفوع؛ ریشهٔ «ش-ر-ك»، به معنای کسانی که برای خدا شریک می‌گیرند.