022-035-105-حج

آنان که چون نام خدا برده می‌شود، دل‌هایشان بیمناک می‌گردد، و آنان که بر آنچه به ایشان می‌رسد شکیبا هستند، و برپادارندگان نماز، و از آنچه به ایشان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند.

الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ

آنان که هنگامی که خدا یاد می‌شود، دل‌هایشان دچار ترس و خشیت می‌گردد.
شرح واژه‌ها:

• الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ ریشه ندارد؛ به معنای «کسانی که».
• إِذَا: ظرف زمان شرطی؛ به معنای «هنگامی که».
• ذُكِرَ: فعل ماضی مجهول؛ ریشه ذ-ك-ر؛ به معنای «یاد شد».
• اللَّهُ: اسم جلاله؛ فاعل در معنا؛ به معنای «خدا».
• وَجِلَتْ: فعل ماضی؛ ریشه و-ج-ل؛ به معنای «ترسید، لرزید از خوف».
• قُلُوبُهُمْ: «قُلُوب» جمع «قلب»؛ ریشه ق-ل-ب؛ مبتدا مؤخر؛ «هُم» ضمیر متصل به معنای «دل‌هایشان».

وَالصَّابِرِينَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُمْ

و آنان که بر آنچه به ایشان رسیده است شکیبایی می‌کنند.
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».
• الصَّابِرِينَ: اسم فاعل جمع منصوب؛ ریشه ص-ب-ر؛ به معنای «شکیبایان».
• عَلَىٰ: حرف جر؛ به معنای «بر».
• مَا: اسم موصول یا مصدریه؛ به معنای «آنچه».
• أَصَابَهُمْ: فعل ماضی؛ ریشه ص-و-ب؛ «هُم» مفعول به؛ به معنای «به آنان رسید».

وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ

و آنان که نماز را برپا می‌دارند.
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• الْمُقِيمِي: اسم فاعل جمع منصوب؛ ریشه ق-و-م؛ به معنای «برپادارندگان».
• الصَّلَاةِ: اسم مفرد؛ ریشه ص-ل-و / ص-ل-ي؛ مضافٌ‌الیه؛ به معنای «نماز».

وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند.
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• مِمَّا: ترکیب «مِن» حرف جر + «ما» اسم موصول؛ به معنای «از آنچه».
• رَزَقْنَاهُمْ: فعل ماضی؛ ریشه ر-ز-ق؛ «نا» فاعل؛ «هُم» مفعول؛ به معنای «به آنان روزی دادیم».
• يُنْفِقُونَ: فعل مضارع مرفوع؛ ریشه ن-ف-ق؛ به معنای «انفاق می‌کنند».