004-078-099-نساء

هر جا باشید، مرگ شما را درمی‌یابد، هرچند در دژهایی استوار باشید. و اگر به آنان نیکی برسد می‌گویند: این از جانب خداست؛ و اگر آسیبی به آنان برسد می‌گویند: این از جانب توست. بگو: همه از جانب خداست. پس این مردم را چه شده است که نزدیک نیست سخنی را بفهمند؟

جملهٔ اوّل

أَينَما تَكونوا يُدرِككُمُ المَوتُ وَلَو كُنتُم في بُروجٍ مُشَيَّدَةٍ

ترجمه:
هر کجا باشید، مرگ شما را درمی‌یابد، حتی اگر در برج‌ها و دژهای استوار باشید.

واژه‌شناسی و توضیح:

• أَينَما: هر جا که؛ ترکیب «أين» (کجا) با «ما»ی شرطیه برای عمومیت.
• تَكونوا: باشید؛ فعل مضارع از ریشهٔ ك-و-ن به معنای بودن.
• يُدرِككُم: شما را درمی‌یابد؛ از ریشهٔ د-ر-ك به معنای رسیدن، فراگرفتن، به کسی رسیدن.
• المَوتُ: مرگ؛ اسم مصدر از ریشهٔ م-و-ت.
• وَلَو: و اگرچه؛ «لو» شرطیه با معنای فرض محال یا بعید.
• كُنتُم: بودید؛ فعل ماضی از ریشهٔ ك-و-ن.
• في بُروجٍ: در برج‌ها؛ «بُروج» جمع «بُرج»، بنای بلند و مستحکم.
• مُشَيَّدَةٍ: استوار، محکم‌ساخته‌شده؛ از ریشهٔ ش-ي-د به معنای بالا بردن و استحکام دادن.

جملهٔ دوم

وَإِن تُصِبهُم حَسَنَةٌ يَقولوا هٰذِهِ مِن عِندِ اللَّهِ

ترجمه:
و اگر نیکی‌ای به آنان برسد می‌گویند: این از سوی خداست.

واژه‌شناسی و توضیح:

• وَإِن: و اگر؛ حرف شرط.
• تُصِبهُم: به آنان برسد، دچارشان شود؛ از ریشهٔ ص-و-ب به معنای رسیدن و اصابت کردن.
• حَسَنَةٌ: نیکی، خیر؛ از ریشهٔ ح-س-ن به معنای نیکو بودن.
• يَقولوا: می‌گویند؛ فعل مضارع از ریشهٔ ق-و-ل.
• هٰذِهِ: این.
• مِن عِندِ اللَّهِ: از نزد/سوی خدا؛ «عند» به معنای نزد و منشأ.

جملهٔ سوم

وَإِن تُصِبهُم سَيِّئَةٌ يَقولوا هٰذِهِ مِن عِندِكَ

ترجمه:
و اگر بدی‌ای به آنان برسد می‌گویند: این از سوی توست.

واژه‌شناسی و توضیح:

• وَإِن: و اگر.
• تُصِبهُم: به آنان برسد؛ همان ریشهٔ ص-و-ب.
• سَيِّئَةٌ: بدی، آسیب؛ از ریشهٔ س-و-أ به معنای بد و ناپسند بودن.
• يَقولوا: می‌گویند.
• هٰذِهِ: این.
• مِن عِندِكَ: از سوی تو؛ نسبت‌دادن رخداد بد به مخاطب آیه.

جملهٔ چهارم

قُل كُلٌّ مِن عِندِ اللَّهِ

ترجمه:
بگو: همه از سوی خداست.

واژه‌شناسی و توضیح:

• قُل: بگو؛ فعل امر از ریشهٔ ق-و-ل.
• كُلٌّ: همه، همگی.
• مِن عِندِ اللَّهِ: از نزد خدا؛ بیان منشأ همه امور.

جملهٔ پنجم

فَمالِ هٰؤُلاءِ القَومِ لا يَكادونَ يَفقَهونَ حَديثًا

ترجمه:
پس این قوم را چه شده است که نزدیک نیست هیچ سخنی را بفهمند؟

واژه‌شناسی و توضیح:

• فَما لِ: پس چیست برایِ؛ ترکیبی پرسشی برای تعجب و انکار.
• هٰؤُلاءِ: اینان.
• القَومِ: قوم، مردم؛ از ریشهٔ ق-و-م به معنای ایستادن و گروه مردم.
• لا يَكادونَ: نزدیک نیست که؛ «کاد» فعل مقاربه، همراه با نفی.
• يَفقَهونَ: می‌فهمند؛ از ریشهٔ ف-ق-ه به معنای فهم عمیق.
• حَديثًا: سخن؛ از ریشهٔ ح-د-ث به معنای تازه شدن و گفتار.