جَزاؤُهُم عِندَ رَبِّهِم جَنّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ رَضِيَ اللَّهُ عَنهُم وَرَضُوا عَنهُ ۚ ذٰلِكَ لِمَن خَشِيَ رَبَّهُ - جَزاؤُهُم عِندَ رَبِّهِم
پاداش آنها نزد پروردگارشان است
توضیح واژگان:
- جَزَاءُ: پاداش، کیفر یا مزد (در اینجا به معنی پاداش اخروی).
- هُم: ضمیر سوم جمع مذکر/مونث به معنی «آنها».
- عِندَ: نزد، پیشِ، در حضورِ.
- رَبِّهِم: پروردگارِ آنها (ربّ = سرپرست، صاحب اختیار، نگهدارنده؛ ضمیر «ـِهِم» مربوط به «آنها»).
- جَنّاتُ عَدْنٍ
باغهای جاودان (جنّتهای عَدْن)
توضیح واژگان:
- جَنّاتُ: جمع جَنَّة؛ باغها، بهشتها.
- عَدْنٍ (عَدْن): از مادهٔ عِدْن؛ به معنی پایدار، ثابت، همیشگی. برخی مفسران «عَدْن» را به معنی «اقامتگاه ثابت» یا «جاودان» تفسیر کردهاند.
- تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ
از زیرِ آنها نهرها جاری است
توضیح واژگان:
- تَجْرِي: فعل مضارع مؤنث غایب از ریشهٔ جَرَی؛ جاری میشود، روان است. در اینجا به صورت خبری برای نهرها یا آب اشاره دارد.
- مِن: از، از میانِ، از زیرِ.
- تَحْتِهَا: زیرِ آن (ضمیر مؤنث به «جنات» برمیگردد).
- الْأَنْهَارُ: جمع نَهْر؛ جویبارها، نهرها، رودها.
- خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا
در آنجا جاودانه خواهند بود تا ابد
توضیح واژگان:
- خَالِدِينَ: مصدر صفت/حال جمع مذكر برای «جاودان و باقی ماندن»؛ از ریشهٔ خَلَدَ به معنی همیشگی بودن. در اینجا به معنای «جاودانه ساکن بودن» است.
- فِيهَا: در آن (به بهشتها اشاره دارد).
- أَبَدًا: هرگز پایان نیافته، تا ابد، همیشگی.
- رَضِيَ اللَّهُ عَنهُم وَرَضُوا عَنهُ
خدا از آنها خوشنود شد و آنها از خدا خشنود شدند
توضیح واژگان:
- رَضِيَ: فعل ماضی از رَضِيَ به معنی خشنود شدن، راضی شدن.
- اللَّهُ: خدا (فاعل جمله).
- عَنهُم: از ایشان؛ «رَضِيَ اللَّهُ عَنهُم» یعنی خداوند از کردار و ایمان آنها راضی شد.
- وَ: و.
- رَضُوا: فعل ماضی جمع (آنها راضی شدند).
- عَنهُ: از او؛ «رَضُوا عَنهُ» یعنی آنها از خدا خشنود شدند/رضایت داشتند.
- ذٰلِكَ لِمَن خَشِيَ رَبَّهُ
این (وضع) برای کسی است که از پروردگارش پروا داشته باشد
توضیح واژگان:
- ذٰلِكَ: آن (اشاره به توصیفهای پیشین: پاداش و بهشت و رضایت الهی).
- لِمَن: برای هر کسی که؛ «لِـ» حرف جر سببیت/انتخاب و «مَن» ضمیر نکرهٔ موصولی به معنی «کسی که».
- خَشِيَ: فعل ماضی از خَشِيَ به معنی ترسیدن با ترکیب ادب و احترام (ترس همراه با احترام و پرهیز از گناه).
- رَبَّهُ: پروردگارِ او (ربّ = خدا، ضمیرِ هُ به «مَن» برمیگردد).
توضیح کلی مختصر: این آیه (یا بخشی از آیه) نتیجهٔ عمل پرهیزگاران را بیان میکند: پاداششان نزد خدا به صورت باغهای پایدار و جاری شدن نهرهاست، در آنجا جاودانهاند، و خدا از ایشان راضی شده و ایشان نیز از خدا راضیاند؛ چنین پاداشی برای کسانی است که از پروردگارشان بترسند و از او پروا کنند. | 