متن آیه: وَالَّذينَ آمَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ وَآمَنوا بِما نُزِّلَ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَهُوَ الحَقُّ مِن رَبِّهِم ۙ كَفَّرَ عَنهُم سَيِّئَاتِهِم وَأَصلَحَ بالَهُم ترجمهٔ فارسی روانِ یکپارچه: و کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند و به آنچه بر محمد نازل شده ایمان آوردند، و آن حقیقتی از جانب پروردگارشان است؛ [خدا] بدیهایشان را از آنان میزداید و حال و کارشان را سامان میدهد.
جمله ۱: وَالَّذينَ آمَنوا ترجمه: و کسانی که ایمان آوردند نقشهای گرامری: - وَ: حرف عطف
- الَّذينَ: اسم موصول (جمع مذکر سالم)؛ مبتدا یا آغازگر جملهٔ موصولی
- آمَنوا: فعل ماضی، صیغه جمع مذکر غایب؛ فاعل واژهٔ «واو» جمع است
ریشه و ساخت واژه: - آمَنوا: ریشه «أ م ن»، باب «أفعل» (أَمنَ → آمَنَ)، صیغه ماضی جمع مذکر غایب
جمله ۲: وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ ترجمه: و کارهای شایسته انجام دادند نقشهای گرامری: - وَ: حرف عطف
- عَمِلُوا: فعل ماضی، جمع مذکر غایب؛ فاعل «واو» جمع
- الصّالِحاتِ: مفعولٌبه (جمع مؤنث سالم با الف و تا)، منصوب بهسبب فعل
ریشه و ساخت واژه: - عَمِلُوا: ریشه «ع م ل»، فعل ماضی، جمع مذکر غایب
- الصّالِحاتِ: از ریشه «ص ل ح»، صیغه جمع مؤنث سالمِ «صالحة»
جمله ۳: وَآمَنوا بِما نُزِّلَ عَلىٰ مُحَمَّدٍ ترجمه: و به آنچه بر محمد نازل شده ایمان آوردند نقشهای گرامری: - وَ: حرف عطف
- آمَنوا: فعل ماضی، جمع مذکر غایب؛ فاعل «واو» جمع
- بِما: جار و مجرور؛ «ما» اسم موصول غیر مختص، مجرور به «بـ»
- نُزِّلَ: فعل ماضی مجهول (باب تفعیل)، نائب فاعل مقدّر یا «ما» بهعنوان نائب فاعل
- عَلىٰ مُحَمَّدٍ: جار و مجرور؛ متعلق به «نُزِّلَ»
ریشه و ساخت واژه: - آمَنوا: ریشه «أ م ن»، باب «أفعل»، ماضی جمع
- ما: اسم موصول
- نُزِّلَ: ریشه «ن ز ل»، باب تفعیل (نزّل)، صیغه ماضی مجهول
- مُحَمَّدٍ: علم، ریشه «ح م د»، وزن مُفَعَّل
جمله ۴: وَهُوَ الحَقُّ مِن رَبِّهِم ترجمه: و آن، حقیقتی از جانب پروردگارشان است نقشهای گرامری: - وَ: حرف عطف استینافی
- هُوَ: ضمیر منفصل؛ مبتدا
- الحَقُّ: خبرِ مبتدا، مرفوع
- مِن رَبِّهِم: جار و مجرور؛ بیان منشأ/منبع خبر
ریشه و ساخت واژه: - الحَقُّ: ریشه «ح ق ق»، اسم معرفه با «ال»، مرفوع
- رَبِّهِم: ریشه «ر ب ب»، «رَبّ» مضاف و «هِم» ضمیر متصل بهعنوان مضافالیه
جمله ۵: كَفَّرَ عَنهُم سَيِّئَاتِهِم ترجمه: [خدا] بدیهایشان را از آنان زدود نقشهای گرامری: - كَفَّرَ: فعل ماضی (باب تفعیل)، فاعل محذوف مقدّر «الله»
- عَنهُم: جار و مجرور؛ «عن» با ضمیر «هم»؛ متعلق به «كَفَّرَ»
- سَيِّئَاتِهِم: مفعولٌبه (جمع مؤنث سالم)، مضاف و «هِم» مضافالیه
ریشه و ساخت واژه: - كَفَّرَ: ریشه «ك ف ر»، باب تفعیل؛ معنای زدودن/پوشاندن
- سَيِّئَاتِهِم: ریشه «س و أ»، «سَيِّئَة» مفرد؛ جمع مؤنث سالم + ضمیر «هم»
جمله ۶: وَأَصلَحَ بالَهُم ترجمه: و حال و کارشان را سامان داد نقشهای گرامری: - وَ: حرف عطف
- أَصلَحَ: فعل ماضی (باب إفعال)، فاعل محذوف مقدّر «الله»
- بالَهُم: مفعولٌبه؛ «بال» اسم، مضاف و «هم» مضافالیه
ریشه و ساخت واژه: - أَصلَحَ: ریشه «ص ل ح»، باب إفعال
- بال: واژهٔ اسم به معنای «حال، شأن، وضعیت»؛ غیر منصرف نیست
- هم: ضمیر جمع مذکر غایب متصل بهعنوان مضافالیه
| 