008-051-094-أنفال

ذٰلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ

این به‌سبب آن چیزی است که دست‌های شما از پیش فرستاده‌اند؛ و بی‌گمان خداوند هرگز بر بندگان ستم‌پیشه نیست.

جملهٔ ۱: ذٰلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ

ترجمهٔ فارسی: این به‌سبب آن چیزی است که دست‌های شما از پیش فرستاده‌اند.

• نقش‌های گرامری:
  • ذٰلِكَ: اسم اشاره مبنی بر فتح/سکون، مبتدا.
  • بِما: حرف جر «بِـ» + «ما» اسم موصول، جار و مجرورِ متعلق به خبر.
  • قَدَّمَتْ: فعل ماضی مؤنث مفرد (تأنیث برای مطابقت با «أيدي» جمع غیر عاقل که مؤنث مفرد محسوب می‌شود)، فعلِ صلهٔ «ما».
  • أَيْدِيكُمْ: «أيدي» فاعلِ «قَدَّمَتْ» مرفوع با علامت ضمهٔ مقدر؛ «كُمْ» ضمیر متصل، مضافٌ‌إلیه.
• ریشه‌ها و معانی واژه‌ها:
  • ذٰلِكَ: ریشه ندارد (اسم اشاره)، معنی: آن، این (برای دور/تعظیم).
  • بِـ: حرف جر، معنی: به/به‌سببِ.
  • ما: اسم موصول/مصدر مؤول، معنی: آن‌چه/آن‌که.
  • قَدَّمَتْ: ریشهٔ «ق د م»، معنی: پیش فرستاد، جلو انداخت، قبلاً انجام داد.
  • أيدي: ریشهٔ «ي د ي/ي د»، جمع «يَد»، معنی: دست‌ها؛ مجازاً اعمال و کارها.
  • ـكُمْ: ضمیر مخاطب جمع، معنی: شما.

جملهٔ ۲: وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ

ترجمهٔ فارسی: و اینکه خداوند هرگز ستم‌پیشه بر بندگان نیست.

• نقش‌های گرامری:
  • وَ: حرف عطف.
  • أَنَّ: حرف مشبه بالفعل، نصب‌دهندهٔ اسم و رفع‌دهندهٔ خبر.
  • اللَّهَ: اسم «أَنَّ» منصوب.
  • لَيْسَ: فعل ناقص (ماضی جامد) برای نفیِ وجودی، خبر برای جملهٔ «أنّ».
  • بِظَلَّامٍ: جار و مجرور با «بِـ» + «ظَلَّامٍ» اسم مجرور منون، خبر «ليس» به صورت مجازی/مؤكد؛ «ظَلَّام» صیغهٔ مبالغه.
  • لِلْعَبِيدِ: جار و مجرور، متعلق به «بِظَلَّامٍ» (تعدیهٔ ظلم به مفعول).
• ریشه‌ها و معانی واژه‌ها:
  • وَ: حرف عطف، معنی: و.
  • أَنَّ: حرف تأکید و نصب، معنی: که/اینکه.
  • اللَّهَ: علم جلاله، معنی: خداوند.
  • لَيْسَ: فعل نفیِ وجود، معنی: نیست/نمی‌باشد.
  • بِظَلَّامٍ: ریشهٔ «ظ ل م»، «ظَلَّام» صیغهٔ مبالغه از «ظالم»، معنی: بسیار ستم‌کار؛ با «بِـ» برای تأکیدِ نفی.
  • الْعَبِيدِ: ریشهٔ «ع ب د»، جمع «عَبْد»، معنی: بندگان؛ مفعول ظلم در تعلق حرف جر «لِـ».

نکتهٔ بلاغی و ترجمهٔ دقیق‌تر:

• «بِظَلَّامٍ» صیغهٔ مبالغه است؛ نفیِ مبالغه به معنای نفی اصل ظلم از جانب خداست (خدا حتی اندکی ستم نمی‌کند).
• «أيديكم» در عربی غالباً کنایه از اعمال شماست؛ لذا ترجمهٔ تفسیری: «این نتیجهٔ کارهایی است که خودتان انجام داده‌اید.»