004-129-099-نساء

« Back to Glossary Index
و شما مردان هرگز نخواهید توانست میان زنان خود به عدالت کامل رفتار کنید اگر چه برای اینکار جدیت هم به خرج دهید (یعنی اینکه خالق عالم میگوید به زنان خود خوبی کنید تا زنان کاملا از شما راضی باشند مقصود رضایت نسبی است نه رضایت کاملی که میسر نباشد و مورد توقع همسر شما باشد) و نیز اگر دو زن دارید از هر نظر بطور مساوی همیشه نمی توانید با آن دو رفتار کنید زیرا عواملی وجود دارد که اینکار را برای همه امکان پذیر نمی کند و از طرفی نباید هر چه را میل دارید بکنید و زن خود را بلاتکلیف و به مانند کسی که معلوم نیست شوهر دارد رها کنید بلکه اگر قراردادِ صلحی میان خود مقرر کنید و از آرزوها و تمایلات بیجا دوری نمائید الله از بدیهای کوچک شما چشم می پوشد و به شما مهربانی خواهد کرد (از مطالب آیه ۱۲۶ چنین فهمیده میشود که آیات اول سوره نساء درباره محدود شدن تعدد زوجات به چهار زن نیست بلکه درباره دختران یتیمی می باشد که نگهداران آنان میخواهند یکی یا چند تای آنها و یا مادران یتیمان را برای نگهداری یتیمان ناتوان علاوه بر زن خود بگیرند ضمنا آیه ۱۲۸ میگوید که زنان نیز میتوانند اگر ناسازگاری ای از مردان خود دیدند و نتوانستند با شرایطی او را از ناسازگاری باز دارند به متصدیان مربوطه حفظ اجتماع شکایت کنند تا یا جلوی ناسازگاری شوهر خود را بگیرند و یا طلاق گیرند و همچنین از آیه ۱۲۹ فهمیده می شود، آنچه بعضيها دلیل میآورند که چون مرد نمی تواند عدالت نسبت به چند زن خود نماید بیش از یک زن حق ندارد بگیرد دلیل آنها درست نیست و عدالت در این آیه با عدالت موجود در آیه اول سوره نساء که درباره گرفتن زن یتیم برای یتیم داریست فرق دارد و فتوا خواستنی که در آیه ۱۲۷ میباشد قبل از نزول سوره نساء بوده نه بین زمان نزول سوره نساء و قبل از آیه بالا و آیه مربوطه حاکیست هر گونه فتواهای مذهبی باید متکی به فتواهای الله باشد) (۱۲۹)

وَلَن تَستَطيعوا أَن تَعدِلوا بَينَ النِّساءِ وَلَو حَرَصتُم ۖ فَلا تَميلوا كُلَّ المَيلِ فَتَذَروها كَالمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِن تُصلِحوا وَتَتَّقوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا

و هرگز نخواهید توانست میان زنان به عدالت رفتار کنید هرچند بکوشید. پس همهٔ محبت و گرایش خود را به یک سو مایل نکنید که دیگری را «آویخته» رها سازید. و اگر اصلاح کنید و پروا پیشه نمایید (و دربارهٔ شؤون و حقوق انصاف ورزید) همانا خدا آمرزنده و مهربان است.


  1. وَلَن تَستَطيعوا أَن تَعدِلوا بَينَ النِّساءِ وَلَو حَرَصتُم
  • ترجمهٔ فارسی جمله: و شما هرگز نخواهید توانست میان زنان (همسرانتان) عدالت برقرار کنید، هرچند که بسیار بکوشید.
  • توضیح واژه‌ها:
    • وَلَن (واو + لن): «ولن» نفی آینده است که به معنای «هرگز نخواهد» یا «نخواهد توانست» می‌آید. «لن» حاکی از نفی در زمان آینده است.
    • تَستَطيعوا: فعل مضارع (مرفوع با واو جماع) از باب استطاعه به معنای «توانستن» یا «توانایی داشتن». همراه با لن به معنای «نخواهید توانست/نتوانید».
    • أَن: حرف مصدر مصدری که جملهٔ بعدی را مصدری می‌کند؛ «که» یا «برای اینکه».
    • تَعدِلوا: فعل مضارع از باب عدل به معنای «عدل ورزیدن» یا «برابر رفتار کردن/منصف بودن». مضاف الیه «بینَ النِّساءِ» را می‌پذیرد.
    • بَينَ: حرف جر به معنای «بین» یا «میان».
    • النِّساءِ: اسم معرفه جمع «زنان»، در این آیه معمولاً مراد همسران (زنانِ شوهر) است.
    • وَلَو: «و» + «لو»؛ «و اگرچه» یا «هرچند». «لو» در عربی شرطی است که گاهی برای تأکید به کار می‌رود.
    • حَرَصتُم: فعل ماضی یا مضارع مجزوم شرطی (هنا: به معنی «اگر شما بکوشید/دلبستگی شدید نشان دهید») از ریشهٔ ح ر ص؛ معنای «شدیداً میل داشتن، توجه و کوشش کردن برای چیزی».

  1. فَلا تَميلوا كُلَّ المَيلِ فَتَذَروها كَالمُعَلَّقَةِ
  • ترجمهٔ فارسی جمله: پس همهٔ تمایل خود را (به یک طرف) مایل نکنید که او را رها کنید همچون آویخته.
  • توضیح واژه‌ها:
    • فَ: حرف عطف و دلالت بر پی‌آمد یا نتیجه («پس»).
    • لا: نافی (نه).
    • تَميلوا: فعل مضارع از مایل شدن/تمایل داشتن؛ «تمایل پیدا نکنید» یا «یک‌طرفه مایل نشوید».
    • كُلَّ: اسم تفریق یا عموم به معنای «تمامِ» یا «همهٔ».
    • المَيلِ: مصدر یا اسم از ریشهٔ م ی ل؛ «تمایل، میل کَردن». کسرهٔ «المَيلِ» در آیه به‌صورت «كُلَّ المَيلِ» گاهی به معنای «همهٔ تمایل» یا «تمام طرف‌داری».
    • فَتَذَروها: فعل مضارع مسبوق به فاء علت یا تبعی: «پس او را رها می‌کنید» یا «به حال او می‌گذارید». «تَذَرُ» از ریشهٔ ذ ر ی به معنای ترک کردن، رها کردن. ضمیر «ها» مفعول مؤنث مفرد است به معنی «او (زن)».
    • كَالمُعَلَّقَةِ: «کَـ» تشبیهی به معنی «چون/مانند»، «المعلّقة» اسم مؤنث از ریشهٔ ع ل ق با شکل مفعولی موسوعی: «آویخته»، «معلق». در تفاسیر کلاسیک این تشبیه به زنانی برمی‌گردد که نه مورد توجه هستند و نه از حقوق کامل برخوردارند، گویا آویخته‌اند.

  1. وَإِن تُصلِحوا وَتَتَّقوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا
  • ترجمهٔ فارسی جمله: و اگر (در کارها) اصلاح کنید و تقوا پیشه کنید، پس همانا خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.
  • توضیح واژه‌ها:
    • وَإِن: «و» + «إن» (حرف شرط)؛ «و اگر» یا «اما اگر».
    • تُصلِحوا: فعل مضارع از باب إصلاح به معنی «اصلاح کردن»، «روابط یا امور را درست کردن». شامل عدل و انصاف در رفتار با زنان می‌شود.
    • وَتَتَّقوا: فعل مضارع از باب تقوّا به معنای «پرَهیزگاری ورزیدن، تقوا داشتن، از گناه دوری کردن». ساخت «تتّقوا» با شّدید نشان‌دهنده استمرار یا اهتمام است.
    • فَإِنَّ: «پس همانا» (حرف تأکید و اعلام).
    • اللَّهَ: اسم معرفه (خدا) در ساخت تأکیدی «إنَّ» مفعول است.
    • كانَ: فعل ماضی ناقص (در ترکیب‌های بیانی که صفت حال یا وصف ادامه را بیان می‌کند).
    • غَفورًا: صفت از ریشه غ ف ر به معنی «آمرزنده، بسیار بخشنده». به صورت تفضیلی یا تأکیدی به معنای «که بسیار می‌بخشد».
    • رَحيمًا: صفت از ریشه ر ح م به معنی «رحیم، مهربان، رحمت‌کننده».
Nach oben scrollen