وَمَن يُشاقِقِ الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الهُدىٰ وَيَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ وَنُصلِهِ جَهَنَّمَ ۖ وَساءَت مَصيرًا و هر کس پس از آنکه هدایت برایش روشن شد، با پیامبر مخالفت کند و از راه مؤمنان پیروی نکند، ما او را می سپاریم به عقاید گذشتهاش و او را به سوی دوزخ میرانیم؛ و چه سرانجام بدی است. - وَمَن يُشاقِقِ الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الهُدىٰ
- ترجمه جمله: و هر کس پس از آنکه هدایت برایش روشن شد، با پیامبر مخالفت کند
- توضیح واژهها:
- وَمَن: «و هر که»؛ حرف عطف و ضمیر نسبتندار برای معرفی فرد نامشخص.
- يُشاقِقِ: از ریشه ش-ق-ق یا شاقّق؟ در اینجا از فعل شاقّ (شاقّ) به معنی «مخالفت کردن، نافرمانی کردن» به کار رفته است؛ نکته: ساخت فعل مضارع به صورت يُشاقِقِ نشاندهندهٔ «او مخالفت کند» است.
- الرَّسولَ: «پیامبر»؛ اسم معرفه با ال.
- مِن بَعدِ: «پس از، بعد از».
- ما تَبَيَّنَ: «آنچه روشن شد»؛ ما حرف موصول، تَبَيَّنَ فعل ماضی به معنای «مشخص شد، روشن شد».
- لَهُ: «برای او».
- الهُدىٰ: «هدایت»؛ اسم معرفه با ال به معنای راه راست، هدایت الهی.
- وَيَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ
- ترجمه جمله: و از راه مؤمنان پیروی نکند
- توضیح واژهها:
- وَيَتَّبِع: «و پیروی کند»؛ فعل مضارع از تابع به معنای پیروی کردن.
- غَيرَ: «غیر، جز»؛ حرف تبعیدی که نشان میدهد پیروی از «جز راه مؤمنان».
- سَبيلِ: «راه»؛ اسم مجرور به علت غَيرَ.
- المُؤمِنينَ: «مؤمنان»؛ مضافالیه یا وصفِ سَبيل به معنای راهی که مؤمنان میروند یا روش مؤمنان.
- نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ
- ترجمه جمله: ما او را می سپاریم به آنچه او روی برگردانده است
- توضیح واژهها:
- نُوَلِّهِ: از ریشه وَلّى به معنای «سپردن، واگذاشتن، رها کردن». نون تأکید و فعل مضارع مبالغی به صورت مضارع بر وزن نفعلّل برای نشان دادن فعل مقرون به انجامِ قاطع (در اینجا «ما او را واگذار میکنیم»).
- ما: در اینجا «هر که» یا «هر آنچه» بسته به ترکیب؛ اما همراه با تَوَلّى به معنی «هر که رو برگرداند».
- تَوَلّىٰ: فعل ماضی از وَلّى به معنای «روگرداند، روی برتافت».
توجه: در این ساختار قرآنی «نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ» معمولاً به معنای «ما هر که را که رو برگرداند، به او واگذار میکنیم» یا «ما هر آنچه را که او روی برتابد به او واگذار میکنیم» خوانده میشود.
- وَنُصلِهِ جَهَنَّمَ ۖ وَساءَت مَصيرًا
- ترجمه جمله: و او را به سوی دوزخ میرانیم؛ و چه سرانجام بدی است.
- توضیح واژهها:
- وَنُصلِهِ: از ریشه وصل به معنای «رساندن»؛ نونِ فعل مضارع و فعل به معنی «ما او را میرسانیم/میرانیم».
- جَهَنَّمَ: «دوزخ»؛ اسم مقصور به معنای جای عذاب.
- وَساءَت: وَ + ساءَتَ (فعل ماضی مؤنث یا اسم مفعول؟) در اینجا ساءَتْ شکل ماضی بر وزن ساءَتْ به معنی «بد شد»؛ همراه با مضافالیه مَصيرًا.
- مَصيرًا: «سرانجام، بازگشت، منزلگاه»؛ مفعول یا حال برای «ساءَت» به معنی «سرانجام بدی است».
|