004-073-099-نساء

وَلَئِن أَصابَكُم فَضلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقولَنَّ كَأَن لَم تَكُن بَينَكُم وَبَينَهُ مَوَدَّةٌ يا لَيتَني كُنتُ مَعَهُم فَأَفوزَ فَوزًا عَظيمًا

و اگر نعمتی از سوی خدا به شما برسد، یقیناً می‌گوید ـ گویی هرگز میان شما و او دوستی‌ای نبوده است ـ ای کاش با آنان بودم تا به پیروزی بزرگی دست می‌یافتم.

وَلَئِن أَصابَكُم فَضلٌ مِنَ اللَّهِ

ترجمه:
و اگر نعمتی از طرف خدا به شما برسد

توضیح گرامری و واژگانی:

• وَ: حرف عطف، برای پیوند دادن جمله به قبل
• لَئِن: لامِ قسم + «إن» شرطیه؛ برای تأکید شدید بر شرط
• أَصابَكُم: فعل ماضی، «أصابَ» (رسید / به دست آمد) + «كُم» (ضمیر متصل، مفعول‌به جمع مخاطب)
• فَضلٌ: اسم نکره، فاعل فعل «أصاب»؛ به معنای فضل، نعمت، بخشش
• مِنَ اللَّهِ: جار و مجرور، بیان‌کنندهٔ منشأ فضل؛ «از سوی خدا»

نکته: ساختار شرطی است و ادامهٔ آن در جملهٔ بعد می‌آید.

لَيَقولَنَّ كَأَن لَم تَكُن بَينَكُم وَبَينَهُ مَوَدَّةٌ

ترجمه:
حتماً خواهد گفت، گویی هرگز میان شما و او دوستی‌ای نبوده است

توضیح گرامری و واژگانی:

• لَيَقولَنَّ: لامِ تأکید + فعل مضارع مؤکد به نون ثقیله؛ برای قطعیت و تأکید بسیار قوی
• كَأَن: حرف تشبیه و نصب؛ به معنای «گویی چنین است که»
• لَم: حرف نفی و جزم، مخصوص فعل مضارع
• تَكُن: فعل مضارع مجزوم از «كانَ»؛ نفیِ وقوع در گذشته
• بَينَكُم: ظرف مکان + ضمیر جمع مخاطب؛ «میان شما»
• وَبَينَهُ: عطف بر قبلی؛ «و میان او»
• مَوَدَّةٌ: اسم «كان» مؤخر؛ به معنای محبت، دوستی عمیق

نکته: عبارت «كَأَن لَم تَكُن…» حالت تعجب‌آمیز و سرزنش‌آلود دارد.

يا لَيتَني كُنتُ مَعَهُم فَأَفوزَ فَوزًا عَظيمًا

ترجمه:
ای کاش با آنان بودم تا به پیروزی بزرگی دست می‌یافتم

توضیح گرامری و واژگانی:

• يا: حرف ندا
• لَيتَني: حرف تمنی + ضمیر متصل «نی»؛ بیان‌کنندهٔ آرزوی دست‌نیافتنی
• كُنتُ: فعل ماضی ناقص «كان» + ضمیر متکلم؛ حالت فرضی در گذشته
• مَعَهُم: ظرف مکان + ضمیر جمع غایب؛ «با آنان»
• فَأَفوزَ: فاء سببیه + فعل مضارع منصوب؛ بیان نتیجهٔ آرزو
• فَوزًا: مفعول مطلق برای تأکید معنی پیروزی
• عَظيمًا: صفت برای «فوزا»؛ بزرگ، عظیم

نکته: ساختار تمنّی نشان‌دهندهٔ حسرت پس از از دست رفتن فرصت است.