ذَا القَرنَينِ۱. کاربرد در زبان عربیذَا القَرنَينِ صورتِ عربیِ ترکیبی است که از نظر معنا یعنی: «دارای دو شاخ» یا «صاحبِ دو قرن / دو سویه / دو دوره» این عبارت از نظر نحوی معمولاً حالتِ منصوب دارد. صورتهای اصلی آن در عربی چنیناند:
در قرآن، صورت مشهور آن ذِي القَرنَينِ است:
در فارسی معمولاً این نام به صورت ذوالقرنین نوشته میشود. ۲. اطلاعات ریشهشناسیعبارت ذَا القَرنَينِ از دو بخش ساخته شده است: الف) ذَا / ذو / ذيواژهٔ ذو در عربی به معنی دارنده، صاحب، دارایِ است.
ب) القَرنَينِاین واژه از قَرن آمده است. قَرن در عربی چند معنی دارد:
پس القَرنَينِ یعنی دو قرن / دو شاخ / دو سویه. از نظر ساخت، قَرنَينِ مثنّیِ واژهٔ قَرن است؛ یعنی شکل دوتایی آن. بنابراین ذَا القَرنَينِ از نظر لفظی یعنی: «صاحبِ دو قَرن» و بسته به تفسیر، میتواند چنین معنا شود:
۳. مترادفهابرای ذَا القَرنَينِ، چون بیشتر نام یا لقب خاص است، مترادف دقیق بسیار محدود است. با این حال، از نظر معنایی این موارد نزدیکاند:
۴. متضادهاچون ذوالقرنین نام یا لقب خاص است، متضاد حقیقی و رایج ندارد. اما اگر معنی لفظی آن یعنی دارای دو قرن / دو شاخ در نظر گرفته شود، متضادهای معنایی میتوانند اینها باشند:
|
/////////
قوم مغول و قوم مانچو هر دو از اقوام مهم شمال و شمالشرق آسیا هستند که نقش بسیار بزرگی در تاریخ چین داشتهاند. هر دو مدتی بر چین حکومت کردند، اما منشأ، زبان، ساختار سیاسی و شیوه حکومتشان تفاوتهای مهمی داشت.۱. قوم مغول در چینخاستگاه و هویتمغولها مردمانی کوچنشین از استپهای آسیای مرکزی و شمال چین بودند. مرکز اصلی قدرت آنان در ناحیه مغولستان امروزی و اطراف آن بود. زبان آنان از خانواده زبانهای مغولی است. چنگیزخان و گسترش امپراتوریدر اوایل قرن ۱۳ میلادی، تموچین که بعدها به نام چنگیزخان شناخته شد، قبایل مغول را متحد کرد. پس از او، مغولها یکی از بزرگترین امپراتوریهای تاریخ را ساختند؛ از چین و آسیای مرکزی تا ایران، روسیه و بخشهایی از اروپا. حکومت مغولها بر چین: دودمان یواندر چین، مهمترین دوره مغولها مربوط به دودمان یوان است.
قوبلایخان توانست بخشهای جنوبی چین را هم تصرف کند و برای نخستین بار تمام چین را زیر فرمان یک حکومت غیرهان قرار دهد. ویژگیهای حکومت یوانحکومت یوان ترکیبی از سنتهای مغولی، چینی و آسیای مرکزی بود. مغولها برای اداره چین از دیوانسالاری چینی استفاده کردند، اما در بسیاری از امور، خود را طبقه حاکم جداگانه نگه داشتند. برخی ویژگیها:
سقوط یواندودمان یوان به دلایل مختلفی سقوط کرد:
در نهایت، ژو یوانجانگ دودمان مینگ را بنیان گذاشت و مغولها را از پکن بیرون راند. مغولها در چین امروزامروزه مغولها یکی از اقلیتهای رسمی چین هستند. مهمترین محل زندگی آنان:
باید توجه کرد که مغولستان داخلی بخشی از چین است، اما کشور مغولستان یک کشور مستقل در شمال چین است. ۲. قوم مانچو در چینخاستگاه و هویتمانچوها از شمالشرق چین، یعنی منطقهای که امروز بیشتر با نام منچوری شناخته میشود، برخاستند. آنان از نظر تاریخی با قوم جورچن ارتباط دارند؛ همان قومی که پیشتر دودمان جین را در شمال چین ساخته بود. زبان مانچویی از خانواده زبانهای تونگوزی است، نه چینی و نه مغولی. شکلگیری قدرت مانچودر اواخر قرن ۱۶ و اوایل قرن ۱۷، رهبر بزرگی به نام نورهاچی قبایل جورچن را متحد کرد. او ساختاری نظامی ـ اجتماعی به نام نظام هشت پرچم ایجاد کرد که بعدها پایه قدرت مانچو شد. پس از او، هونگ تایجی نام قوم را از جورچن به مانچو تغییر داد و نام حکومت را چینگ گذاشت. حکومت مانچوها بر چین: دودمان چینگدودمان چینگ آخرین دودمان سلطنتی چین بود.
در سال ۱۶۴۴، شورشیان دودمان مینگ را سرنگون کردند. سپس نیروهای مانچو وارد پکن شدند و بهتدریج سراسر چین را گرفتند. ویژگیهای حکومت چینگحکومت چینگ بسیار طولانی و نیرومند بود و در زمان برخی امپراتوران مانند کانگشی، یونگژنگ و چیانلونگ به اوج قدرت رسید. ویژگیهای مهم:
مانچوها و فرهنگ چینیمانچوها با اینکه قوم حاکم بودند، بهتدریج بسیار تحت تأثیر فرهنگ چینی قرار گرفتند. بسیاری از آنان زبان چینی را جایگزین زبان مانچویی کردند. در اواخر دوره چینگ، زبان مانچویی در میان خود مانچوها هم رو به فراموشی رفت. سقوط چینگدر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰، دودمان چینگ با مشکلات بزرگی روبهرو شد:
در سال ۱۹۱۱ انقلاب شینهای رخ داد و در ۱۹۱۲ آخرین امپراتور، پویی، از سلطنت کنارهگیری کرد. با این رویداد، نظام پادشاهی چند هزارساله چین پایان یافت. مانچوها در چین امروزمانچوها امروز یکی از اقلیتهای رسمی چین هستند. بسیاری از آنان در شمالشرق چین، پکن، هبئی و لیائونینگ زندگی میکنند. از نظر جمعیت، مانچوها یکی از پرشمارترین اقلیتهای چیناند، اما زبان مانچویی امروزه بسیار کمگویشور است. ۳. تفاوتهای اصلی مغولها و مانچوها
۴. شباهتهای مهمهر دو قوم:
۵. اهمیت تاریخیمغولها و مانچوها نشان میدهند که تاریخ چین فقط تاریخ قوم هان نیست. چین در طول تاریخ از تعامل، جنگ، آمیزش و رقابت میان اقوام مختلف ساخته شده است. دودمان یوان و چینگ، هرچند توسط اقوام غیرهان پایهگذاری شدند، بخش مهمی از تاریخ سیاسی و فرهنگی چین به شمار میآیند. بهطور خلاصه:
|
///////////////////////////////////////////////////بله؛ هر دو قوم با دیوار چین ارتباط دارند، اما نوع ارتباطشان متفاوت است.۱. مغولها و دیوار چینارتباط مغولها با دیوار چین بسیار مستقیم است. دیوار چین در دورههای مختلف برای دفاع در برابر اقوام شمالی ساخته و بازسازی شد. یکی از مهمترین تهدیدها برای حکومتهای چینی، قبایل کوچنشین شمالی بودند؛ از جمله اقوامی که بعدها مغولها در میان مهمترین آنها قرار گرفتند. نقش مغولهادر دوره دودمانهای پیش از یوان، دیوار برای جلوگیری از حملات اقوام شمالی اهمیت داشت. اما مغولها در قرن ۱۳ میلادی با قدرت نظامی بسیار بالا توانستند از سدهای دفاعی چین عبور کنند و شمال چین را بگیرند. بعدها با تأسیس دودمان یوان توسط مغولها، دیوار چین اهمیت دفاعی خود را تا حد زیادی از دست داد، چون خودِ قومِ بیرون از دیوار بر چین حکومت میکرد. نکته مهمبخشهای معروف دیوار چین که امروز بیشتر گردشگران میبینند، عمدتاً در دوره مینگ ساخته یا بازسازی شدند؛ یعنی پس از سقوط حکومت مغولها. دودمان مینگ دیوار را تقویت کرد تا جلوی بازگشت مغولها و حملات آنان از شمال را بگیرد. پس میتوان گفت: دیوار چین در دوره مینگ تا حد زیادی برای دفاع در برابر مغولها تقویت شد. ۲. مانچوها و دیوار چینمانچوها هم ارتباط مهمی با دیوار چین دارند، مخصوصاً در سال ۱۶۴۴ میلادی. مانچوها از شمالشرق چین، یعنی آن سوی گذرگاههای شرقی دیوار، قدرت گرفتند. در آن زمان چین زیر حکومت دودمان مینگ بود و دیوار یکی از موانع دفاعی مهم در برابر آنان محسوب میشد. ورود مانچوها از گذرگاه شانهایمهمترین نقطه ارتباط مانچوها با دیوار چین، گذرگاه شانهای است؛ جایی که دیوار چین به نزدیکی دریای بوهای میرسد. در سال ۱۶۴۴، یک فرمانده مینگ به نام وو سانگوی دروازههای گذرگاه شانهای را به روی نیروهای مانچو باز کرد. مانچوها وارد چین شدند، پکن را گرفتند و دودمان چینگ را پایه حکومت خود بر سراسر چین قرار دادند. بعد از فتح چینپس از اینکه مانچوها حکومت چینگ را تشکیل دادند، دیوار دیگر نقش سابق خود را در برابر آنان نداشت؛ چون خود مانچوها حاکمان چین شدند. جمعبندی کوتاه
اگر بخواهیم ساده بگوییم: |