| پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرود | أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ |
سوره احزاب که در قرآنهای معمولی سوره ۳۳ است، از ۷۳ آیه تشکیل شده است. از تشابه قافیههای آیات آن برمیآید که تمام آنها در یک زمان بر پیامبر اسلام نازل شدهاند. زمان نزول این سوره پس از شکست یهودیان بنیقریظه بود که پس از جنگ احزاب اتفاق افتاد. باید دانست که لشکریان اسلام، به دستور وحی الله، در روز هشتم ذیقعده، چند روز پیش از رسیدن لشکریان دشمن به محل نبرد، به نقطهای خارج از شهر مدینه یا یثرب رسیدند تا با حفر خندق در محلهای مناسب، جلوی حمله لشکر دشمن را هم به خود و هم به شهر مدینه بگیرند. وقتی لشکر کافران به آنجا رسید، حفر خندق تمام شده بود و بنابراین آنان ۲۴ روز پشت خندق ماندند تا به وسیله معجزه الهی بازگشتند. بنابراین، سوره احزاب در آخر سال پنجم هجری نازل شد. این سوره نشان میدهد که چگونه در جنگ احزاب و پیش از آن، دورویان و مخالفان اسلام در مدینه و اطراف آن از هر فرصت کوچکی علیه مسلمانان و پیامبر اسلام استفاده کردند و با اعمال خود، خود را به مسلمانان حقیقی معرفی کردند. در این سوره همچنین وضعیت جنگ احزاب و معجزهای که به نفع مسلمانان از طرف خداوند رخ داد، یادآوری میشود و مشخص میگردد که مسلمانان چه پیروزیها و نتایج بزرگی از این جنگ به دست آوردند؛ جنگی که در آن دستههای مختلف و پرقدرتی آمده بودند تا مسلمانان را ریشهکن کنند، اما معجزهای رخ داد که از برخورد جلوگیری کرد، جنگ پایان یافت، خیانتکاران شناخته شدند و به مجازات خود رسیدند. ضمناً در این سوره، زنان پیامبر اسلام بار دیگر توسط خدا تهدید میشوند تا دقیقاً مراقب رفتار خود باشند، بهگونهای که نقطه ضعفی به مخالفان پیامبر ندهند و موقعیت واقعی خود را درک کنند. در ادامه این مطالب و به مصلحتی مشخص، ازدواج اجباری از سوی خدا بر پیامبر اسلام تحمیل میشود که خود تبدیل به موضوعی جنجالی در میان مردم میگردد؛ این موضوع باعث میشود برخی از مسلماننماهای دورو شناخته شوند و مسلمانان واقعی از آنان برحذر باشند. پس از این مطالب، ازدواج پیامبر اسلام با زنان حرام میشود، در حالی که مسلمانان دیگر حق داشتند هر تعداد که بخواهند و توانایی داشته باشند، زنان را به ازدواج خود درآورند. سپس اندکی درباره حجاب زنان در اسلام و قوانین عفاف سخن گفته میشود و کمی نیز از عذاب آخرت برای کافران شرح داده میشود. داستانی درباره تهمتی که به موسی زده شد مطرح میگردد و در پایان سوره، موضوعی علمی و فلسفی به عنوان دلیل بزرگی بر لزوم وجود مجازات آخرت برای مردم فسادخواه دنیا به طرزی معجزهآسا یادآوری میگردد. پس از آنکه در ذیقعده سال پنجم هجری، از یک سو کافران مکه در جنگ احزاب شکست خوردند و گریختند و از سوی دیگر یهودیان بنی قریظه که به مسلمانان خیانت کرده بودند، نابود شدند، حکومت مسلمانان در مدینه چنان قدرتی یافت که ملجأ و پناهگاهی محکم برای همه حقجویان گردید. بنابراین، میبینیم که از این پس، هجرت حقجویان—چه مرد و چه زن—از مناطق اطراف به سوی مسلمانان مدینه آغاز میشود، و این موضوع در سوره ممتحنه یادآوری شده است. اکنون به ترجمه و تفسیر متن آیات توجه فرمایید: |
| بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ |
01 از کافران و دوچهرگان پیروی نکن، ظِهار، فرزندخواندهها، همسران در حکم مادران، پیمان با پیامبران | ||
| ای پیامبر، همواره الله را در نظر داشته باش و از او پروا کن و از خواست و فرمان کافران و دوچهرگان پیروی نکن، زیرا الله به همه چیز آگاه است. (1) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ وَلا تُطِعِ الكافِرينَ وَالمُنافِقينَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليمًا حَكيمًا | 33:1 |
| و آنچه از سوی پروردگارت به تو وحی میشود را پیروی کن، زیرا الله به همه کارهایی که انجام میدهید آگاه است. (2) | وَاتَّبِع ما يوحىٰ إِلَيكَ مِن رَبِّكَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعمَلونَ خَبيرًا | 33:2 |
| و بر الله تکیه کن و کار خودت را به او بسپار؛ چون الله بهتنهایی برای سرپرستی، پشتیبانی و ساماندادن همه امور انسان کاملاً بس است. (3) | وَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَكيلًا | 33:3 |
| الله برای هیچ مردی دو دل در درون سینهاش قرار نداده است، و زنانی را که به روش ظهار از آنان فاصله میگیرید مادران واقعی شما نگردانده، و فرزندخواندههایتان را نیز فرزندان حقیقی شما قرار نداده است؛ اینها فقط سخنانی است که شما با زبان خود میگویید، در حالی که الله حقیقت را بیان میکند و اوست که راه درست را نشان میدهد. (4) | ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِن قَلبَينِ في جَوفِهِ ۚ وَما جَعَلَ أَزواجَكُمُ اللّائي تُظاهِرونَ مِنهُنَّ أُمَّهاتِكُم ۚ وَما جَعَلَ أَدعِياءَكُم أَبناءَكُم ۚ ذٰلِكُم قَولُكُم بِأَفواهِكُم ۖ وَاللَّهُ يَقولُ الحَقَّ وَهُوَ يَهدِي السَّبيلَ | 33:4 |
| فرزندخواندههایتان را به نام پدرانشان بخوانید؛ این نزد الله عادلانهتر است. و اگر پدرانشان را نمیشناسید، پس آنان برادران دینی شما و وابستگان شما هستند. و بر شما گناهی نیست در آنچه از روی خطا انجام دادهاید، اما آنچه دلهایتان به عمد انجام دادهاند، مورد بازخواست قرار خواهد گرفت. و الله همواره آمرزنده و مهربان است (5) | ادعوهُم لِآبائِهِم هُوَ أَقسَطُ عِندَ اللَّهِ ۚ فَإِن لَم تَعلَموا آباءَهُم فَإِخوانُكُم فِي الدّينِ وَمَواليكُم ۚ وَلَيسَ عَلَيكُم جُناحٌ فيما أَخطَأتُم بِهِ وَلٰكِن ما تَعَمَّدَت قُلوبُكُم ۚ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا | 33:5 |
| پيامبر نسبت به مؤمنان از خودِ آنان سزاوارتر و صاحبحقتر است، و همسران او برای آنان در حکم مادرانشان هستند. و خويشاوندان نسبی، بر اساس حكم و قانون الله، در ميان مؤمنان و مهاجران، در حق يكديگر شايستهتر و مقدمترند، مگر آنكه بخواهيد نسبت به دوستان و ياران خود كار پسنديده و نيكی انجام دهيد. اين حكم از پيش در كتاب الهی به صورت نوشته و ثبتشده وجود داشته است. (6) | النَّبِيُّ أَولىٰ بِالمُؤمِنينَ مِن أَنفُسِهِم ۖ وَأَزواجُهُ أُمَّهاتُهُم ۗ وَأُولُو الأَرحامِ بَعضُهُم أَولىٰ بِبَعضٍ في كِتابِ اللَّهِ مِنَ المُؤمِنينَ وَالمُهاجِرينَ إِلّا أَن تَفعَلوا إِلىٰ أَولِيائِكُم مَعروفًا ۚ كانَ ذٰلِكَ فِي الكِتابِ مَسطورًا | 33:6 |
| و زمانی را به یاد آور که ما از همه پیامبران پیمان استواری گرفتیم؛ و نیز از تو، و از نوح، و از ابراهیم، و از موسی، و از عیسی پسر مریم. ما از آنان تعهدی بسیار محکم و جدی گرفتیم تا مسئولیت پیامرسانی الهی را با امانت، صداقت و پایداری کامل بر عهده بگیرند و در برابر آن پاسخگو باشند. (7) | وَإِذ أَخَذنا مِنَ النَّبِيّينَ ميثاقَهُم وَمِنكَ وَمِن نوحٍ وَإِبراهيمَ وَموسىٰ وَعيسَى ابنِ مَريَمَ ۖ وَأَخَذنا مِنهُم ميثاقًا غَليظًا | 33:7 |
| تا از راستگویان دربارهی راستی و وفاداریشان بازخواست شود، و برای کافران عذابی سخت و دردناک آماده شده است. (8) | لِيَسأَلَ الصّادِقينَ عَن صِدقِهِم ۚ وَأَعَدَّ لِلكافِرينَ عَذابًا أَليمًا | 33:8 |
09 ای مؤمنان، کمک الله در جنگ احزاب، آزمونی سخت برای شناسایی مؤمنان | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، نعمتی را که الله به شما عطا کرد به یاد بیاورید؛ آن زمان که نیروهای دشمن به سوی شما آمدند و شما را در تنگنا قرار دادند، پس خدا بادی سخت و نیروهایی نادیدنی بر آنان فرستاد که توان و ارادهشان را در هم شکست. و الله همواره به هر آنچه شما انجام میدهید آگاه و بیناست. (9) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذكُروا نِعمَةَ اللَّهِ عَلَيكُم إِذ جاءَتكُم جُنودٌ فَأَرسَلنا عَلَيهِم ريحًا وَجُنودًا لَم تَرَوها ۚ وَكانَ اللَّهُ بِما تَعمَلونَ بَصيرًا | 33:9 |
| وقتی از بالا و از پایین به سوی شما آمدند، وقتی نگاهها از شدت ترس سرگردان و ناپایدار شد، دلها از وحشت تا گلو بالا آمد، و در آن حال گمانها و تصورهای گوناگون و ناآرامی درباره الله در ذهن شما شکل گرفت. (10) | إِذ جاءوكُم مِن فَوقِكُم وَمِن أَسفَلَ مِنكُم وَإِذ زاغَتِ الأَبصارُ وَبَلَغَتِ القُلوبُ الحَناجِرَ وَتَظُنّونَ بِاللَّهِ الظُّنونا | 33:10 |
| در همانجا بود که مؤمنان با آزمونی سخت روبهرو شدند و آنچنان دچار تکان و اضطراب شدید گشتند که بنیاد دلهاشان لرزید و استواریشان به سختی به چالش کشیده شد. (11) | هُنالِكَ ابتُلِيَ المُؤمِنونَ وَزُلزِلوا زِلزالًا شَديدًا | 33:11 |
12 واکنش دورویان در جنگ احزاب، پیمان الله، فرار از مرگ، رفتار محمّد سرمشق نیکو | ||
| و آنگاه که دورویان و کسانی که در دلهایشان بیماری شک و ناپاکی بود میگفتند آنچه الله و پیامبرش به ما وعده دادهاند چیزی جز فریب و امیدی توخالی نبوده است (12) | وَإِذ يَقولُ المُنافِقونَ وَالَّذينَ في قُلوبِهِم مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسولُهُ إِلّا غُرورًا | 33:12 |
| و به یاد آور آنگاه که گروهی از آنان گفتند ای مردم یثرب دیگر جایی برای ماندن شما نیست پس بازگردید و گروهی دیگر از آنان از پیامبر اجازه میخواستند و میگفتند خانههای ما بیدفاع و در خطر است در حالی که واقعاً بیدفاع نبود بلکه آنان جز گریز و فرار نیتی نداشتند (13) | وَإِذ قالَت طائِفَةٌ مِنهُم يا أَهلَ يَثرِبَ لا مُقامَ لَكُم فَارجِعوا ۚ وَيَستَأذِنُ فَريقٌ مِنهُمُ النَّبِيَّ يَقولونَ إِنَّ بُيوتَنا عَورَةٌ وَما هِيَ بِعَورَةٍ ۖ إِن يُريدونَ إِلّا فِرارًا | 33:13 |
| و اگر از اطراف آن شهر بر آنان هجوم آورده میشد، سپس از آنان فتنه و آشوب خواسته میشد، قطعاً آن را انجام میدادند و در انجامش جز اندکی درنگ نمیکردند. (14) | وَلَو دُخِلَت عَلَيهِم مِن أَقطارِها ثُمَّ سُئِلُوا الفِتنَةَ لَآتَوها وَما تَلَبَّثوا بِها إِلّا يَسيرًا | 33:14 |
| و آنان پیشتر با الله پیمان بسته بودند که هرگز پشت به دشمن نکنند و از میدان روی نگردانند و پیمان الله تعهدی است که انسان در برابر آن بازخواست میشود. (15) | وَلَقَد كانوا عاهَدُوا اللَّهَ مِن قَبلُ لا يُوَلّونَ الأَدبارَ ۚ وَكانَ عَهدُ اللَّهِ مَسئولًا | 33:15 |
| اگر از مرگ یا کشته شدن بگریزید، این گریختن هیچ سودی به حالتان ندارد؛ و اگر هم زنده بمانید، جز برای مدت کوتاهی بهرهای از زندگی نخواهید برد. (16) | قُل لَن يَنفَعَكُمُ الفِرارُ إِن فَرَرتُم مِنَ المَوتِ أَوِ القَتلِ وَإِذًا لا تُمَتَّعونَ إِلّا قَليلًا | 33:16 |
| بگو چه کسی میتواند شما را در برابر الله حفظ کند، اگر او برای شما آسیبی بخواهد یا اگر برای شما مهربانی و رحمت بخواهد؛ و آنان جز الله برای خود هیچ سرپرست و پناهدهندهای و هیچ یاریدهندهای نخواهند یافت. (17) | قُل مَن ذَا الَّذي يَعصِمُكُم مِنَ اللَّهِ إِن أَرادَ بِكُم سوءًا أَو أَرادَ بِكُم رَحمَةً ۚ وَلا يَجِدونَ لَهُم مِن دونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلا نَصيرًا | 33:17 |
| الله کسانی از شما را که مانع رفتن به جنگ بودند و همچنین کسانی را که به برادران خود میگفتند «بیا پیش ما» میشناخت؛ و تنها تعداد کمی از آنها در میدان نبرد حاضر شدند. (18) | قَد يَعلَمُ اللَّهُ المُعَوِّقينَ مِنكُم وَالقائِلينَ لِإِخوانِهِم هَلُمَّ إِلَينا ۖ وَلا يَأتونَ البَأسَ إِلّا قَليلًا | 33:18 |
| آنان نسبت به شما سخت بخیل و خودخواهاند، پس وقتی ترس و خطر فرا میرسد، میبینی که چگونه به تو خیره میشوند و چشمهایشان بیقرار میچرخد، مانند کسی که از شدت ترس مرگ بر او چیره شده است، اما همین که ترس برطرف میشود، با زبانهایی تیز و زخمزننده به شما حمله میکنند و در کار نیکی و خیر بسیار خسیساند، اینان هرگز ایمان نیاوردهاند، پس الله همه اعمالشان را بیاثر و نابود کرد، و این کار برای الله آسان و بدون دشواری است. (19) | أَشِحَّةً عَلَيكُم ۖ فَإِذا جاءَ الخَوفُ رَأَيتَهُم يَنظُرونَ إِلَيكَ تَدورُ أَعيُنُهُم كَالَّذي يُغشىٰ عَلَيهِ مِنَ المَوتِ ۖ فَإِذا ذَهَبَ الخَوفُ سَلَقوكُم بِأَلسِنَةٍ حِدادٍ أَشِحَّةً عَلَى الخَيرِ ۚ أُولٰئِكَ لَم يُؤمِنوا فَأَحبَطَ اللَّهُ أَعمالَهُم ۚ وَكانَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيرًا | 33:19 |
| آنها گمان میکنند که نیروهای همپیمان هنوز نرفتهاند و اگر آن گروهها دوباره بیایند، آرزو میکنند ای کاش بیرون از شهر و در میان بادیهنشینان بودند و فقط از دور سراغ خبرهای شما را میگرفتند و اگر هم در میان شما بودند، جز اندکی نمیجنگیدند. (20) | يَحسَبونَ الأَحزابَ لَم يَذهَبوا ۖ وَإِن يَأتِ الأَحزابُ يَوَدّوا لَو أَنَّهُم بادونَ فِي الأَعرابِ يَسأَلونَ عَن أَنبائِكُم ۖ وَلَو كانوا فيكُم ما قاتَلوا إِلّا قَليلًا | 33:20 |
| بیتردید برای شما در زندگی و رفتار پیامبر الله نمونهای نیکو و راهنما وجود دارد، برای هر کسی که به الله و روز واپسین امید دارد و الله را در دل و زبان خود بسیار یاد میکند. (21) | لَقَد كانَ لَكُم في رَسولِ اللَّهِ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كانَ يَرجُو اللَّهَ وَاليَومَ الآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثيرًا | 33:21 |
22 واکنش مؤمنان در جنگ احزاب، وفای پیمان، نقش منافقان و کافران و اهل الکتاب، وارثان مؤمن | ||
| و هنگامی که مؤمنان گروههای دشمن را دیدند، گفتند این همان چیزی است که الله و پیامبرش به ما وعده داده بودند و الله و پیامبرش راست گفتهاند و این رویداد چیزی به آنان نیفزود جز ایمانی عمیقتر و پذیرشی آگاهانه و از دل نسبت به فرمان خدا. (22) | وَلَمّا رَأَى المُؤمِنونَ الأَحزابَ قالوا هٰذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسولُهُ ۚ وَما زادَهُم إِلّا إيمانًا وَتَسليمًا | 33:22 |
| در میان مؤمنان، انسانهایی هستند که به پیمانی که با الله بسته بودند، صادقانه وفادار ماندند. بعضی از آنان تا پایان راه رفتند و جان خود را در همین وفاداری گذاشتند، و بعضی دیگر هنوز در انتظار ادامه این راه و تحقق آن پیمان هستند، و در باور و رفتار خود هیچ تغییر و دگرگونی ایجاد نکردند.(23) | مِنَ المُؤمِنينَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيهِ ۖ فَمِنهُم مَن قَضىٰ نَحبَهُ وَمِنهُم مَن يَنتَظِرُ ۖ وَما بَدَّلوا تَبديلًا | 33:23 |
| تا الله راستگویان را به خاطر راستگوییشان پاداش دهد و دورویان را اگر بخواهد عذاب کند یا اگر بخواهد توبهشان را بپذیرد؛ زیرا الله همواره بسیار آمرزنده و مهربان بوده است (24) | لِيَجزِيَ اللَّهُ الصّادِقينَ بِصِدقِهِم وَيُعَذِّبَ المُنافِقينَ إِن شاءَ أَو يَتوبَ عَلَيهِم ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا | 33:24 |
| و الله کسانی را که کافر بودند، در حالی که از خشم میسوختند، ناکام و دستخالی برگرداند؛ هیچ دستاوردی نصیبشان نشد. و خداوند مؤمنان را از جنگ بینیاز کرد و خود آنان را کفایت نمود. و همانا الله نیرومند و شکستناپذیر است. (25) | وَرَدَّ اللَّهُ الَّذينَ كَفَروا بِغَيظِهِم لَم يَنالوا خَيرًا ۚ وَكَفَى اللَّهُ المُؤمِنينَ القِتالَ ۚ وَكانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزيزًا | 33:25 |
| و کسانی از اهل کتاب را که با دشمنان همپیمان شده بودند، از دژها و جایگاههای استوارشان فرود آورد و در دلهایشان ترس و وحشت افکند، به گونهای که گروهی از آنان کشته شدند و گروهی دیگر به اسارت درآمدند. (26) | وَأَنزَلَ الَّذينَ ظاهَروهُم مِن أَهلِ الكِتابِ مِن صَياصيهِم وَقَذَفَ في قُلوبِهِمُ الرُّعبَ فَريقًا تَقتُلونَ وَتَأسِرونَ فَريقًا | 33:26 |
| و الله شما را وارثِ سرزمینشان، خانههایشان و داراییهایشان کرد و نیز سرزمینی را که هنوز پای شما به آن نرسیده بود به شما بخشید و الله بر هر چیزی توانای کامل است (27) | وَأَورَثَكُم أَرضَهُم وَدِيارَهُم وَأَموالَهُم وَأَرضًا لَم تَطَئوها ۚ وَكانَ اللَّهُ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ قَديرًا | 33:27 |
28 ای پیامبر به همسرانت بگو | ||
| ای پیامبر، به همسرانت بگو: اگر زندگی دنیا و زینتها و آسایش آن را میخواهید، پس بیایید تا شما را بهگونهای شایسته بهرهمند کنم و سپس با رفتاری نیکو و بدون آزار از شما جدا شوم. (28) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِأَزواجِكَ إِن كُنتُنَّ تُرِدنَ الحَياةَ الدُّنيا وَزينَتَها فَتَعالَينَ أُمَتِّعكُنَّ وَأُسَرِّحكُنَّ سَراحًا جَميلًا | 33:28 |
| و اگر شما زنان در نیت و خواست خود الله و پیامبر او و زندگی پایدار و حقیقی پس از این دنیا را میخواهید، پس بدانید که الله برای آن دسته از شما که نیکوکارانه و با اخلاص رفتار میکنند، پاداشی بسیار بزرگ و ارزشمند آماده کرده است. (29) | وَإِن كُنتُنَّ تُرِدنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ وَالدّارَ الآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلمُحسِناتِ مِنكُنَّ أَجرًا عَظيمًا | 33:29 |
30 ای همسران پیامبر، عذاب و پاداش دو برابر، موقعیت اجتماعی، فروتنی و یادگیری قرآن | ||
| ای زنان پیامبر، هر کدام از شما اگر مرتکب کار زشت و آشکار و گناهی روشن شود، عذاب او دو برابر خواهد شد، و این برای الله کاری آسان و بدون دشواری است. (30) | يا نِساءَ النَّبِيِّ مَن يَأتِ مِنكُنَّ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ يُضاعَف لَهَا العَذابُ ضِعفَينِ ۚ وَكانَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيرًا | 33:30 |
| و هر یک از شما زنان که با فروتنی و فرمانبرداری از الله و پیامبرش پیروی کند و کار شایسته انجام دهد، ما پاداش او را دو برابر میکنیم و برای او روزیِ گرامی، پاک و آبرومندانه فراهم کردهایم. (31) | وَمَن يَقنُت مِنكُنَّ لِلَّهِ وَرَسولِهِ وَتَعمَل صالِحًا نُؤتِها أَجرَها مَرَّتَينِ وَأَعتَدنا لَها رِزقًا كَريمًا | 33:31 |
| ای همسران پیامبر، شما مانند زنان دیگر نیستید. اگر پرهیزگار باشید، در سخن گفتن نرم و نازک و تحریککننده حرف نزنید تا کسی که دلش بیمار است به طمع نیفتد، و سخنی سنجیده، درست و شایسته بگویید. (32) | يا نِساءَ النَّبِيِّ لَستُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ ۚ إِنِ اتَّقَيتُنَّ فَلا تَخضَعنَ بِالقَولِ فَيَطمَعَ الَّذي في قَلبِهِ مَرَضٌ وَقُلنَ قَولًا مَعروفًا | 33:32 |
| و در خانههای خود بمانید و مانند خودنمایی و جلوهگری دوران نادانیِ پیشین خود را آشکار نکنید و نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و از الله و پیامبرش فرمان ببرید همانا الله میخواهد هر گونه ناپاکی را از شما خاندان نزدیک پیامبر دور سازد و شما را به پاکی کامل و همهجانبه پاک گرداند (33) | وَقَرنَ في بُيوتِكُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِيَّةِ الأولىٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتينَ الزَّكاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَيتِ وَيُطَهِّرَكُم تَطهيرًا | 33:33 |
| و به یاد داشته باشید و همواره در ذهن و رفتار خود نگه دارید آنچه در خانههای شما از آیات الله و سخنان آمیخته با بینش و راهنمایی خوانده و بیان میشود زیرا الله همواره با لطافت و دقتی پنهان از همه چیز آگاه است. (34) | وَاذكُرنَ ما يُتلىٰ في بُيوتِكُنَّ مِن آياتِ اللَّهِ وَالحِكمَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ لَطيفًا خَبيرًا | 33:34 |
35 کردار مردان و زنان مسلمان و مؤمن | ||
| همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان باایمان و زنان باایمان و مردان فرمانبردار و زنان فرمانبردار و مردان راستگو و زنان راستگو و مردان شکیبا و زنان شکیبا و مردان فروتن و زنان فروتن و مردان انفاقکننده و زنان انفاقکننده و مردان روزهدار و زنان روزهدار و مردانی که پاکدامنی خود را حفظ میکنند و زنانی که پاکدامنی خود را حفظ میکنند و مردانی که الله را بسیار یاد میکنند و زنانی که الله را بسیار یاد میکنند، الله برای همه آنان آمرزش و پاداشی بزرگ آماده کرده است. (35) | إِنَّ المُسلِمينَ وَالمُسلِماتِ وَالمُؤمِنينَ وَالمُؤمِناتِ وَالقانِتينَ وَالقانِتاتِ وَالصّادِقينَ وَالصّادِقاتِ وَالصّابِرينَ وَالصّابِراتِ وَالخاشِعينَ وَالخاشِعاتِ وَالمُتَصَدِّقينَ وَالمُتَصَدِّقاتِ وَالصّائِمينَ وَالصّائِماتِ وَالحافِظينَ فُروجَهُم وَالحافِظاتِ وَالذّاكِرينَ اللَّهَ كَثيرًا وَالذّاكِراتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَغفِرَةً وَأَجرًا عَظيمًا | 33:35 |
| هیچ مرد باایمان و هیچ زن باایمانی حق ندارد، وقتی الله و پیامبرش درباره کاری تصمیمی روشن و قطعی گرفتهاند، در آن موضوع برای خود اختیار جداگانهای قائل شود یا راه دیگری را انتخاب کند. و هر کس از فرمان الله و پیامبرش سرپیچی کند، بیتردید دچار گمراهی آشکار و روشن شده است. (36) | وَما كانَ لِمُؤمِنٍ وَلا مُؤمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَرَسولُهُ أَمرًا أَن يَكونَ لَهُمُ الخِيَرَةُ مِن أَمرِهِم ۗ وَمَن يَعصِ اللَّهَ وَرَسولَهُ فَقَد ضَلَّ ضَلالًا مُبينًا | 33:36 |
37 زید و طلاق همسرش، تبلیغ بدون ترس، محمّد پسر نداشت | ||
| و آنگاه که به کسی که الله به او نعمت داده بود و تو نیز به او نیکی کرده بودی گفتی همسرت را نزد خود نگه دار و از الله پروا کن و در درون خود چیزی را پنهان میکردی که الله آن را آشکار میسازد و از مردم بیم داشتی، در حالی که الله سزاوارتر است که از او بیم داشته باشی. پس هنگامی که زید پیوند زناشویی خود را با او به پایان رساند، ما او را به همسری تو درآوردیم تا برای مؤمنان در ازدواج با همسران فرزندخواندههایشان، وقتی که رابطه زناشویی پایان یافته است، هیچ دشواری و تنگنایی وجود نداشته باشد و فرمان الله همواره انجامشدنی و تحققیافته است. (37) | وَإِذ تَقولُ لِلَّذي أَنعَمَ اللَّهُ عَلَيهِ وَأَنعَمتَ عَلَيهِ أَمسِك عَلَيكَ زَوجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخفي في نَفسِكَ مَا اللَّهُ مُبديهِ وَتَخشَى النّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخشاهُ ۖ فَلَمّا قَضىٰ زَيدٌ مِنها وَطَرًا زَوَّجناكَها لِكَي لا يَكونَ عَلَى المُؤمِنينَ حَرَجٌ في أَزواجِ أَدعِيائِهِم إِذا قَضَوا مِنهُنَّ وَطَرًا ۚ وَكانَ أَمرُ اللَّهِ مَفعولًا | 33:37 |
| بر پیامبر هیچ تنگنا و دشواریای نبود در آنچه الله برای او مقرر کرده بود این همان شیوه و قانون همیشگی الله است درباره کسانی که پیش از او گذشتند و فرمان الله همواره امری قطعی و از پیش سنجیده و تحققیافتنی است. (38) | ما كانَ عَلَى النَّبِيِّ مِن حَرَجٍ فيما فَرَضَ اللَّهُ لَهُ ۖ سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذينَ خَلَوا مِن قَبلُ ۚ وَكانَ أَمرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقدورًا | 33:38 |
| کسانی که پیامها و فرمانهای الله را به مردم میرسانند، از او میترسند و فقط در برابر الله احساس بیم و مسئولیت دارند و از هیچ انسان دیگری هراس ندارند، و الله برای حسابرسی و سنجش اعمال کاملاً کافی است. (39) | الَّذينَ يُبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَيَخشَونَهُ وَلا يَخشَونَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ ۗ وَكَفىٰ بِاللَّهِ حَسيبًا | 33:39 |
| محمد پدرِ هیچیک از مردانِ شما نبود، بلکه فرستادهٔ الله است و آخرین پیامبر است، و الله به همه چیز داناست. (40) | ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِن رِجالِكُم وَلٰكِن رَسولَ اللَّهِ وَخاتَمَ النَّبِيّينَ ۗ وَكانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَليمًا | 33:40 |
41 ای مؤمنان، یاد الله، توجه الله و فرشتگانش برای هدایت | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، الله را بسیار و پیوسته به یاد داشته باشید و نام و حضور او را در دل و رفتار خود زنده نگه دارید. (41) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذكُرُوا اللَّهَ ذِكرًا كَثيرًا | 33:41 |
| و او را بستایید، در آغاز روز و در پایان روز. (42) | وَسَبِّحوهُ بُكرَةً وَأَصيلًا | 33:42 |
| او همان کسی است که پیوسته به شما توجه و عنایت دارد و فرشتگانش نیز برای شما طلب خیر و رحمت میکنند، تا شما را از تاریکیهای گمراهی و ناآگاهی بیرون آورد و به سوی روشنایی هدایت و آگاهی برساند، و او نسبت به مؤمنان همواره مهربان و دلسوز است (43) | هُوَ الَّذي يُصَلّي عَلَيكُم وَمَلائِكَتُهُ لِيُخرِجَكُم مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النّورِ ۚ وَكانَ بِالمُؤمِنينَ رَحيمًا | 33:43 |
| در آن روز که با او دیدار میکنند، شیوهٔ استقبال و خطاب به آنان سلام و آرامش است، و برایشان پاداشی ارجمند و بزرگ از پیش فراهم شده است. (44) | تَحِيَّتُهُم يَومَ يَلقَونَهُ سَلامٌ ۚ وَأَعَدَّ لَهُم أَجرًا كَريمًا | 33:44 |
45 ای پیامبر، شاهد، بشارتدهنده، بیمدهنده | ||
| ای پیامبر، ما تو را فرستادیم تا گواه و شاهد بر مردم و کارهایشان باشی، تا خبر خوش به کسانی بدهی که راه درست را میپذیرند، و تا هشدار بدهی به آنان که از حق روی برمیگردانند و از پیامدهای کارشان آگاهشان کنی. (45) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنّا أَرسَلناكَ شاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذيرًا | 33:45 |
| و دعوتکنندهای به سوی الله، با اجازه و ارادهٔ او، و همچون چراغی روشن که نور میدهد و راه را برای دیگران آشکار میسازد (46) | وَداعِيًا إِلَى اللَّهِ بِإِذنِهِ وَسِراجًا مُنيرًا | 33:46 |
| و به مؤمنان مژده بده که از سوی الله لطف و بخششی بسیار بزرگ، گسترده و ارزشمند در انتظارشان است. (47) | وَبَشِّرِ المُؤمِنينَ بِأَنَّ لَهُم مِنَ اللَّهِ فَضلًا كَبيرًا | 33:47 |
| از کافران و منافقان پیروی نکن، به آزار و کارشکنیهایشان اعتنا نکن و کار خود را به الله بسپار؛ الله برای سرپرستی و پشتیبانی کاملاً بس است.(48) | وَلا تُطِعِ الكافِرينَ وَالمُنافِقينَ وَدَع أَذاهُم وَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَكيلًا | 33:48 |
49 ای مؤمنان، طلاق قبل از رابطه زناشویی | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، هنگامی که با زنان باایمان ازدواج میکنید و سپس پیش از آنکه با آنان رابطه زناشویی برقرار کرده باشید آنان را طلاق میدهید، دیگر برای شما حقی نیست که آنان را به نگهداشتن عدهای ملزم کنید که آن را به حساب آورید. پس به آنان بخششی شایسته بدهید و آنان را با رفتاری نیکو، محترمانه و بدون آزار رها کنید. (49) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا نَكَحتُمُ المُؤمِناتِ ثُمَّ طَلَّقتُموهُنَّ مِن قَبلِ أَن تَمَسّوهُنَّ فَما لَكُم عَلَيهِنَّ مِن عِدَّةٍ تَعتَدّونَها ۖ فَمَتِّعوهُنَّ وَسَرِّحوهُنَّ سَراحًا جَميلًا | 33:49 |
50 ای پیامبر، همسران محمّد، آزادی در انتخاب، حلال نبودن زن بیشتر | ||
| ای پیامبر ما، ما برای تو حلال کردهایم همسرانت را که مهرشان را به آنان پرداختهای، و نیز زنانی را که در اختیار تو بودند از آنچه الله به عنوان غنیمت به تو بخشیده است، و دختران عموهایت و دختران عمههایت و دختران داییهایت و دختران خالههایت که همراه تو هجرت کردند، و همچنین هر زن باایمانی را که اگر خود را از روی اختیار به پیامبر ببخشد و پیامبر بخواهد با او ازدواج کند؛ این حکم تنها مخصوص توست و شامل دیگر مؤمنان نمیشود. ما به خوبی میدانیم چه احکامی را درباره همسران و آنچه در اختیارشان است بر مسلمانان واجب کردهایم، تا برای تو هیچ سختی و تنگنایی پیش نیاید، و الله همواره آمرزنده و مهربان است. (50) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنّا أَحلَلنا لَكَ أَزواجَكَ اللّاتي آتَيتَ أُجورَهُنَّ وَما مَلَكَت يَمينُكَ مِمّا أَفاءَ اللَّهُ عَلَيكَ وَبَناتِ عَمِّكَ وَبَناتِ عَمّاتِكَ وَبَناتِ خالِكَ وَبَناتِ خالاتِكَ اللّاتي هاجَرنَ مَعَكَ وَامرَأَةً مُؤمِنَةً إِن وَهَبَت نَفسَها لِلنَّبِيِّ إِن أَرادَ النَّبِيُّ أَن يَستَنكِحَها خالِصَةً لَكَ مِن دونِ المُؤمِنينَ ۗ قَد عَلِمنا ما فَرَضنا عَلَيهِم في أَزواجِهِم وَما مَلَكَت أَيمانُهُم لِكَيلا يَكونَ عَلَيكَ حَرَجٌ ۗ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا | 33:50 |
| نزدیکی با هر یک از این زنان را میتوانی به تعویق بیندازی و از خود دور نگه داری، و هر کدام را که بخواهی میتوانی به سوی خود بیاوری. و اگر دوباره یکی از کسانی را که پیشتر کنار گذاشته بودی انتخاب کنی، هیچ گناه و سرزنشی بر تو نیست. این کار به این نزدیکتر است که دلهای آنان آرام بگیرد، اندوهگین نشوند و همگی به آنچه به آنان میبخشی خشنود باشند. و الله به آنچه در دلهای شماست آگاه است، و الله همواره دانا و بردبار است. (51) | تُرجي مَن تَشاءُ مِنهُنَّ وَتُؤوي إِلَيكَ مَن تَشاءُ ۖ وَمَنِ ابتَغَيتَ مِمَّن عَزَلتَ فَلا جُناحَ عَلَيكَ ۚ ذٰلِكَ أَدنىٰ أَن تَقَرَّ أَعيُنُهُنَّ وَلا يَحزَنَّ وَيَرضَينَ بِما آتَيتَهُنَّ كُلُّهُنَّ ۚ وَاللَّهُ يَعلَمُ ما في قُلوبِكُم ۚ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَليمًا | 33:51 |
| از این پس برای تو گرفتن زنانی دیگر حلال نیست و نیز اجازه نداری همسرانت را با زنانی دیگر عوض کنی، حتی اگر زیبایی آنان تو را به شگفت آورد، مگر آنانی که در اختیار تو هستند، و الله بر همه چیز همواره ناظر و مراقب است. (52) | لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ مِن بَعدُ وَلا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِن أَزواجٍ وَلَو أَعجَبَكَ حُسنُهُنَّ إِلّا ما مَلَكَت يَمينُكَ ۗ وَكانَ اللَّهُ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ رَقيبًا | 33:52 |
53 ای مؤمنان، رفتار مؤمنان با پیامبر و زنانش، توجه به پیامبر، اذیت کنندگان | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، بدون اجازه وارد خانههای پیامبر نشوید، مگر آنکه برای خوردن غذا به شما اجازه داده شده باشد، و آن هم نه به این نیت که زودتر بیایید و منتظر آماده شدن غذا بمانید. اما وقتی دعوت شدید، وارد شوید، و هنگامی که غذا خوردید، پراکنده شوید و برای سرگرم شدن به گفتوگو ننشینید. این رفتار پیامبر را آزار میداد، ولی او از روی حیا چیزی به شما نمیگفت، در حالی که الله از گفتن حق شرم نمیکند. و هرگاه خواستید از همسران پیامبر چیزی بگیرید، از پشت پرده و حائل بخواهید؛ این کار برای پاکیزگی دلهای شما و دلهای آنان بهتر است. شما حق ندارید پیامبر الله را آزار دهید و نیز هرگز پس از او با همسرانش ازدواج کنید. این کار نزد الله گناهی بسیار بزرگ و سنگین است. (53) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَدخُلوا بُيوتَ النَّبِيِّ إِلّا أَن يُؤذَنَ لَكُم إِلىٰ طَعامٍ غَيرَ ناظِرينَ إِناهُ وَلٰكِن إِذا دُعيتُم فَادخُلوا فَإِذا طَعِمتُم فَانتَشِروا وَلا مُستَأنِسينَ لِحَديثٍ ۚ إِنَّ ذٰلِكُم كانَ يُؤذِي النَّبِيَّ فَيَستَحيي مِنكُم ۖ وَاللَّهُ لا يَستَحيي مِنَ الحَقِّ ۚ وَإِذا سَأَلتُموهُنَّ مَتاعًا فَاسأَلوهُنَّ مِن وَراءِ حِجابٍ ۚ ذٰلِكُم أَطهَرُ لِقُلوبِكُم وَقُلوبِهِنَّ ۚ وَما كانَ لَكُم أَن تُؤذوا رَسولَ اللَّهِ وَلا أَن تَنكِحوا أَزواجَهُ مِن بَعدِهِ أَبَدًا ۚ إِنَّ ذٰلِكُم كانَ عِندَ اللَّهِ عَظيمًا | 33:53 |
| اگر چیزی را آشکار کنید یا آن را پنهان نگه دارید، الله از هر چیزی به طور کامل و دقیق آگاه است و هیچ چیز از دانستههای او پوشیده نمیماند. (54) | إِن تُبدوا شَيئًا أَو تُخفوهُ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيءٍ عَليمًا | 33:54 |
| و بر زنان پیغمبر گناهی نیست که در برابر پدرانشان، پسرانشان، برادرانشان، پسرانِ برادرشان، پسرانِ خواهرشان، زنانِ مورد اعتمادِ خودشان و نیز بردگان و خدمتکارانی که در اختیارشان هستند بیحجاب باشند و خود را نپوشانند. و شما زنان پیامبر از الله پروا کنید، که الله بر هر چیزی حاضر و ناظر است. (55) | لا جُناحَ عَلَيهِنَّ في آبائِهِنَّ وَلا أَبنائِهِنَّ وَلا إِخوانِهِنَّ وَلا أَبناءِ إِخوانِهِنَّ وَلا أَبناءِ أَخَواتِهِنَّ وَلا نِسائِهِنَّ وَلا ما مَلَكَت أَيمانُهُنَّ ۗ وَاتَّقينَ اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ شَهيدًا | 33:55 |
| همانا الله و فرشتگانش پیوسته بر پیامبر توجه دارند، ای کسانی که ایمان آوردهاید شما نیز با آگاهی و اراده بر او توجه داشته باشید، و به طرز شایسته ای تسلیم دستوراتش شوید. (56) | إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا صَلّوا عَلَيهِ وَسَلِّموا تَسليمًا | 33:56 |
| بهراستی کسانی که با گفتار یا رفتار خود به الله و پیامبرش آزار و اهانت میرسانند، از رحمت الله در این دنیا و در آخرت دور و رانده شدهاند و الله برای آنان عذابی سخت و خوارکننده آماده کرده است. (57) | إِنَّ الَّذينَ يُؤذونَ اللَّهَ وَرَسولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنيا وَالآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُم عَذابًا مُهينًا | 33:57 |
| و کسانی که مردان و زنان باایمان را بیآنکه کاری نادرست از آنان سر زده باشد آزار میدهند، بار تهمتی بزرگ و گناهی آشکار را بر دوش خود میگذارند. (58) | وَالَّذينَ يُؤذونَ المُؤمِنينَ وَالمُؤمِناتِ بِغَيرِ مَا اكتَسَبوا فَقَدِ احتَمَلوا بُهتانًا وَإِثمًا مُبينًا | 33:58 |
59 ای پیامبر، حجاب، تهدید منافقان و شایعهپراکنان | ||
| ای پیامبر، به همسرانت و دخترانت و زنانِ مؤمنان بگو پوششهای بیرونیِ خود را بر خود فروتر و فراگیرتر بگیرند، این کار نزدیکتر است به این که شناخته شوند و در نتیجه مورد آزار و اذیت قرار نگیرند، و الله همواره آمرزنده و مهربان است. (59) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِأَزواجِكَ وَبَناتِكَ وَنِساءِ المُؤمِنينَ يُدنينَ عَلَيهِنَّ مِن جَلابيبِهِنَّ ۚ ذٰلِكَ أَدنىٰ أَن يُعرَفنَ فَلا يُؤذَينَ ۗ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا | 33:59 |
| اگر آن منافقان و آنان که در دلهایشان بیماریِ کجفهمی و تردید است و نیز شایعهپراکنان و هراسافکنان در مدینه دست از کار خود برندارند، آنگاه تو را بر ضدّشان برمیانگیزانیم تا با آنان برخورد قاطع کنی، و در نتیجه آنان دیگر جز مدت کوتاهی نتوانند در کنار تو در آن شهر بمانند. (60) | لَئِن لَم يَنتَهِ المُنافِقونَ وَالَّذينَ في قُلوبِهِم مَرَضٌ وَالمُرجِفونَ فِي المَدينَةِ لَنُغرِيَنَّكَ بِهِم ثُمَّ لا يُجاوِرونَكَ فيها إِلّا قَليلًا | 33:60 |
| رانده و مطرودند؛ هر جا گیرشان بیاورند، حتماً دستگیر میشوند و بیرحمانه و بهطور کامل از میان برداشته میگردند. (61) | مَلعونينَ ۖ أَينَما ثُقِفوا أُخِذوا وَقُتِّلوا تَقتيلًا | 33:61 |
| روش و قانون همیشگی الله درباره کسانی که پیش از این آمده و گذشتهاند چنین بوده است، و هرگز برای این روش و قانون الله هیچ دگرگونی، جایگزینی یا تغییر پایداری پیدا نخواهی کرد. (62) | سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذينَ خَلَوا مِن قَبلُ ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبديلًا | 33:62 |
63 پرسش مردم از ساعت، تصویر آخرت، پیروی از سران و بزرگان | ||
| مردم از تو درباره زمان فرارسیدن قیامت میپرسند بگو آگاهی از آن فقط نزد الله است و تو چه میدانی شاید آن زمان بسیار نزدیک باشد (63) | يَسأَلُكَ النّاسُ عَنِ السّاعَةِ ۖ قُل إِنَّما عِلمُها عِندَ اللَّهِ ۚ وَما يُدريكَ لَعَلَّ السّاعَةَ تَكونُ قَريبًا | 33:63 |
| به يقين الله بهسبب کفر ورزیدنِ آنان، ایشان را از رحمت خود دور کرده است و برایشان آتشی بسیار سوزان و عذاببار آماده ساخته است. (64) | إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الكافِرينَ وَأَعَدَّ لَهُم سَعيرًا | 33:64 |
| برای همیشه در آن میمانند؛ هرگز هیچ سرپرست، پشتیبان یا یاوری نخواهند یافت که از آنان حمایت کند یا به یاریشان بیاید. (65) | خالِدينَ فيها أَبَدًا ۖ لا يَجِد ونَ وَلِيًّا وَلا نَصيرًا | 33:65 |
| روزی که چهرههایشان در آتش دوزخ پیدرپی برگردانده و زیر و رو میشود، خواهند گفت ای کاش از فرمان الله پیروی کرده بودیم و از پیامبر نیز اطاعت کرده بودیم. (66) | يَومَ تُقَلَّبُ وُجوهُهُم فِي النّارِ يَقولونَ يا لَيتَنا أَطَعنَا اللَّهَ وَأَطَعنَا الرَّسولا | 33:66 |
| و گفتند: پروردگار ما، ما از سران و بزرگان خود پیروی کردیم و فرمانشان را پذیرفتیم، و همین پیروی ما را از راه درست و هدایتشده منحرف کرد و به گمراهی کشاند. (67) | وَقالوا رَبَّنا إِنّا أَطَعنا سادَتَنا وَكُبَراءَنا فَأَضَلّونَا السَّبيلا | 33:67 |
| پروردگارا! عذابشان را دو برابر کن و ایشان را به دوریِ کامل از رحمتت گرفتار ساز؛ لعنتی بزرگ و پایدار بر آنان فرود آور. (68) | رَبَّنا آتِهِم ضِعفَينِ مِنَ العَذابِ وَالعَنهُم لَعنًا كَبيرًا | 33:68 |
69 ای مؤمنان، گفتار محکم و مستدل، حمل امانت الله توسط انسان | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، مانند آن کسانی نباشید که با گفتار و رفتار خود موسی را آزار دادند؛ سپس الله او را از همه تهمتها و سخنانی که دربارهاش گفته بودند پاک و بیگناه آشکار ساخت، و موسی نزد الله جایگاهی ارجمند، پذیرفته و مورد احترام داشت. (69) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَكونوا كَالَّذينَ آذَوا موسىٰ فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمّا قالوا ۚ وَكانَ عِندَ اللَّهِ وَجيهًا | 33:69 |
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، از الله آگاهانه پروا کنید و در گفتار خود راستگو، درستکار و محکم و مستدل سخن بگویید. (70) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقولوا قَولًا سَديدًا | 33:70 |
| تا الله کارهایتان را درست و سامان میدهد و گناهانتان را میآمرزد، و هر کس از الله و پیامبرش فرمان ببرد، به کامیابی و موفقیتی بسیار بزرگ دست یافته است. (71) | يُصلِح لَكُم أَعمالَكُم وَيَغفِر لَكُم ذُنوبَكُم ۗ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسولَهُ فَقَد فازَ فَوزًا عَظيمًا | 33:71 |
| ما امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه کردیم، اما آنها از پذیرفتن و بر دوش کشیدن آن سر باز زدند و از سنگینی و پیامدهایش ترسیدند، ولی انسان آن را پذیرفت و بر عهده گرفت؛ زیرا او غالباً به خود و دیگران ستم میکند و از حقیقت، پیامد کارهایش و مسئولیتی که پذیرفته ناآگاه است.(72) | إِنّا عَرَضنَا الأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَالأَرضِ وَالجِبالِ فَأَبَينَ أَن يَحمِلنَها وَأَشفَقنَ مِنها وَحَمَلَهَا الإِنسانُ ۖ إِنَّهُ كانَ ظَلومًا جَهولًا | 33:72 |
73 عذاب دورویان و مشرکان، قبول توبه از مؤمنان | ||
| تا الله منافقانِ مرد و زن و نیز مشرکانِ مرد و زن را به سبب کارهایشان کیفر دهد، و در عین حال توبه و بازگشتِ مردان و زنانِ باایمان را بپذیرد؛ و خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است. (73) | لِيُعَذِّبَ اللَّهُ المُنافِقينَ وَالمُنافِقاتِ وَالمُشرِكينَ وَالمُشرِكاتِ وَيَتوبَ اللَّهُ عَلَى المُؤمِنينَ وَالمُؤمِناتِ ۗ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا | 33:73 |