إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ آنکس که ایمان آوردند و عملهای شایسته انجام دادند، ایشان بهترین آفریدهاند. جملات جدا شده و توضیح واژگان: - إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا
- معنی جمله: «بیگمان آنان که ایمان آوردند».
- واژهها:
- إِنَّ: حرف تأکید و تاکید قاطع؛ به معنی «بیگمان» یا «بهراستی».
- الَّذِينَ: ضمیر موصول جمع برای انسانها؛ «کسانی که».
- آمَنُوا: از ریشهٔ «أ-م-ن» به معنی ایمان آوردن؛ وجه ماضی جمع مذکر/عام «ایمان آوردند».
- وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
- معنی جمله: «و عملهای شایسته انجام دادند».
- واژهها:
- وَ: حرف عطف؛ «و».
- عَمِلُوا: از ریشهٔ «ع-م-ل» به معنی انجام دادن یا عمل کردن؛ ماضی جمع «عمل کردند».
- الصَّالِحَاتِ: جمع مؤنث کلمهٔ «صالحه» به معنی اعمال نیک، درست و شایسته؛ با «ال» معرفه شده و در اینجا مفعول یا موصوفِ «عمل» است. «الصالحات» به اعمال خیر، مشروع و مطابق با رضا و فطرت اشاره دارد.
- أُولَئِكَ هُم خَيْرُ البَرِيَّةِ
- معنی جمله: «آنها بهترین آفریدهاند».
- واژهها:
- أُولَئِكَ: ضمیر اشاره جمع دور برای انسانها؛ «آنان».
- هُم: ضمیر تأکیدیِ فاعل جمع «آنها هستند».
- خَيْرُ: مصدر یا اسم تفضیل به معنی «بهتر/خیر/نیکوتر»؛ در اینجا اسم با نقش خبر یا مبتدا است.
- البَرِيَّةِ: از ریشهٔ «ب-ر-ء»؛ «بَرِيَّة» به معنی مخلوق، آفریده یا نوع بشر؛ با «ال» معرفه شده. مصداقاً «بهترین خلق/آفریده».
توضیح ترکیبی و نحوی کوتاه: - «إِنَّ» جمله را با تأکید شروع میکند و موجب نصب اسم (الَّذِينَ) و حفظ ساختار خبری میشود؛ سپس دو بخشِ وصفی دربارهٔ این گروه میآید: ایمان و عمل صالح. در پایان با عبارتی تأکیدی و خبری «أُولَئِكَ هُم خَيْرُ البَرِيَّةِ» نتیجهگیری میشود که آن افراد بهترین مخلوقاتاند. این آیه تأکید بر پیوستگی ایمان و عمل صالح و نتیجهٔ ممتاز اجتماعی و اخلاقی آن است.
| 