متن: هَلْ ثُوِّبَ الكُفّارُ ما كانوا يَفعَلونَ ترجمهٔ روان فارسی: آیا کافران به جزای کارهایی که انجام میدادند رسیدهاند (یا داده شدند)؟ واژهبهواژه با معنای دقیق و نقش دستوری: - هَلْ
- معنا: آیا
- نقش: حرف استفهام (ابزار پرسش برای سؤال بله/خیر)
- ثُوِّبَ
- معنا: جزا داده شد، پاداش/کیفر داده شد (در این سیاق: جزا/کیفر داده شد)
- نقش: فعل ماضی مجهول (باب تفعیل، صیغهٔ سومشخص مفرد مذکر)، فعل اصلی جمله
- الكُفّارُ
- معنا: کافران
- نقش: فاعل نحویِ فعل مجهول در زبان عربی به صورت «نائب فاعل»؛ اعراب: مرفوع (علامت رفع: ضمه)
- ما
- معنا: آنچه، چیزهایی که
- نقش: اسم موصول (به معنای «آنچه»)، مبتدا/موصولِ جملهٔ موصولی وابسته
- كانوا
- معنا: بودند/میبودند
- نقش: فعل ناقص (کانَ، ماضی جمع)، «كانوا» فعلِ ناقص و ضمیر «واو» فاعل آن (ضمیر متصل: ایشان)، خبر آن در ادامه میآید
- يَفعَلونَ
- معنا: انجام میدادند
- نقش: فعل مضارع مرفوع (صیغهٔ جمع مذکر غایب)، خبرِ «كانوا» در جملهٔ موصولی
توضیح ساختار: - جمله اصلی استفهامی با «هل» آغاز میشود.
- «ثُوِّبَ» ماضی مجهول است؛ انجامدهنده ذکر نمیشود و «الكُفّارُ» به عنوان «نائب فاعل» میآید.
- «ما كانوا يَفعَلونَ» جملهٔ موصولی است که مفعولِ معناییِ «ثُوِّبَ» را بیان میکند؛ یعنی موضوع جزا همان «آنچه انجام میدادند» است. در این جملهٔ موصولی، «كانوا» فعل ناقص و «يفعلون» خبر آن است.
| 