— وَما أُرسِلوا عَلَيهِم حافِظينَ ترجمه روان: و آنان نگهبانانی بر ایشان فرستاده نشده بودند. واژهبهواژه با همه معناها و نقش دستوری: — وَ - معنا: و، همچنین
- نقش دستوری: حرف عطف (پیونددهنده جمله یا عبارتها)
— ما - معنا: نه، نافیِ فعل (ابزار نفی)
- نقش دستوری: حرف نفی (ما النافیة)
— أُرسِلوا - معنا: فرستاده شدند
- ریشه: ر-س-ل
- ساخت: فعل ماضی معلوم/مجهول؟ این صورت معلوم جمع مذکر غایب از باب إفعال بهصورت مجهول است: أُرسِلُوا = «فرستاده شدند»
- نقش دستوری: فعل ماضی مجهول، سومشخص جمع مذکر غایب
— عَلَيهِم - معنا: بر ایشان، بر آنان
- ترکیب: «علی» (حرف جرّ: بر) + «هم» (ضمیر متصل: آنان/ایشان)
- نقش دستوری: جار و مجرور (متممِ حرف جرّ)، و ضمیر «هم» مفعولبهِ غیرمستقیمِ حرف جرّ
— حافِظينَ - معنا: نگهبانان، مراقبان
- ریشه: ح-ف-ظ (حفظ کردن، نگهداری کردن)
- صورت: جمع مذکر سالم از اسم فاعل «حافظ»
- اعراب: منصوب (فتحۀ نون جمع مذکر سالم)
- نقش دستوری: نائب فاعلِ فعل مجهول (چون فعل مجهول است، فاعل حذف میشود و مفعول به صورت نائب فاعل میآید؛ در این ساخت بهسبب تقدّم جار و مجرور، «حافظین» بهعنوان نائب فاعلِ مؤخّر آمده است)
توضیح نحویِ جمله: - «ما» فعل را نفی میکند: «فرستاده نشدند».
- «أُرسِلوا» فعل مجهول ماضی با ضمیر جمع غایب.
- «علیهم» جار و مجرور، متعلق به فعل «أُرسِلوا»، بیان میکند که «بر ایشان».
- «حافظین» نائب فاعلِ فعل مجهول، بیانگر کسانی که فرضاً فرستاده میشدند (نگهبانان). در عربی کلاسیک، با تقدیم جار و مجرور، گاهی نائب فاعل مؤخر میآید.
| 