وَإِذا رَأَوهُم قالوا إِنَّ هٰؤُلاءِ لَضالّونَ ترجمهٔ روان: وقتی آنان را دیدند، گفتند: «اینها قطعاً گمراهاند.» واژهبهواژه با معنا و نقش دستوری (قبل از هر واژه خط کشیده شده است): - — وَ
- معنا: و (حرف عطف، پیونددهندهٔ جملهها)
- نقش دستوری: حرف عطف
- — إِذا
- معنا: هنگامیکه، وقتی که
- نقش دستوری: ظرف زمان شرطی (اداة شرط غیر جازم)
- — رَأَوا
- معنا: دیدند
- ریشه: ر أ ی
- صرف: فعل ماضی، جمع مذکر غایب (همان «آنها»)
- نقش دستوری: فعل جملهٔ شرط
- — هُم
- معنا: آنان، آنها
- نوع: ضمیر منفصل
- نقش دستوری: فاعلِ فعل «رَأَوا»
- — قالوا
- معنا: گفتند
- ریشه: ق و ل
- صرف: فعل ماضی، جمع مذکر غایب
- نقش دستوری: فعلِ جوابِ شرط (پاسخِ «إذا»)
- — إِنَّ
- معنا: بهراستی، قطعاً
- نقش دستوری: حرف تأکید و نصب (حرفی که اسم خود را منصوب میکند و خبر را مرفوع)
- اثر نحوی: اسم بعد از آن منصوب میشود، خبرش مرفوع میآید
- — هٰؤُلاءِ
- معنا: اینها
- نوع: اسم اشاره برای جمع نزدیک
- نقش دستوری: اسمِ «إِنَّ» (منصوب از نظر حکم «إنّ»، اما صورت لفظیاش مبنی است و تغییر نمیکند)
- — لَ
- معنا: بهراستی/همانا (لامِ ابتداء برای تأکید)
- نقش دستوری: لامِ ابتداء یا لامِ تأکیدِ خبرِ «إنّ»؛ بر سر خبر میآید و آن را مؤکد میکند
- — ضالّونَ
- معنا: گمراهان، گمراهاند
- ریشه: ض ل ل
- قالب: اسم فاعل از باب «ضلّ»
- صرف: جمع مذکر سالم (مرفوع با واو، اما در رسمالخط قرآن غالباً با فتحه/علامت صوتی آمده)
- نقش دستوری: خبرِ «إِنَّ» (مرفوع)
| 