| الَّذينَ إِذَا اكتالوا عَلَى النّاسِ يَستَوفونَ ترجمهٔ روان: کسانی که هرگاه از مردم پیمانه میگیرند، تمام و کامل میستانند. واژهبهواژه، معنا و نقش دستوری: - الَّذينَ
- معنا: کسانی که
- نقش دستوری: اسم موصول، منصوب (بهسبب محلّش در جملهٔ بعدی سوره)؛ آغازگر صلهٔ موصول
- إِذَا
- معنا: هرگاه، زمانی که
- نقش دستوری: حرف شرطِ غیر جازمِ ظرفِ زمان (ظرف زمانی شرطی)
- اكتالوا
- معنا: پیمانه گرفتند / پیمانه میگیرند (در سیاق شرط؛ فعل ماضی برای بیان عادت)
- ریشه: ك ي ل (کیل = پیمانه کردن)
- وزن: افتعل (اِكتالَ)
- نقش دستوری: فعل ماضی، جمع مذکر غایب (همزه وصل + تاء افتعال با ادغام در کاف تلفظ نمیشود)؛ فعلِ جملهٔ شرط
- عَلَى
- معنا: بر، از نزدِ (در این ترکیب: از مردم)
- نقش دستوری: حرف جرّ
- النّاسِ
- معنا: مردم
- نقش دستوری: اسم مجرور به «على»، با کسرة؛ مضافٌالیه ندارد؛ جمع انسانها
- يَستَوفونَ
- معنا: تمام و کامل میستانند، بهطور کامل دریافت میکنند
- ریشه: و ف ي (وفی = کامل بودن/کردن)
- وزن: يَستَفعِلونَ (استفعال: يَستَوفونَ)
- نقش دستوری: فعل مضارع مرفوع، جمع مذکر غایب، با نون جمع؛ جوابِ شرطِ «إذا»
توضیح نحوی و معناییِ پیوسته: - «الَّذينَ»: موصول که گروهی را معرفی میکند.
- «إِذَا»: ظرف شرط غیر جازم که جملهٔ شرط را میسازد.
- «اكتالوا عَلَى النّاسِ»: فعل ماضی در سیاق شرط، نشاندهندهٔ عادتی؛ «عَلَى» در این سیاق به معنای «از نزدِ» مردم آمده و «النّاسِ» اسم مجرور آن است.
- «يَستَوفونَ»: فعل مضارعِ جواب شرط، بیانگر رفتار آنها هنگام پیمانه گرفتن: بهطور کامل دریافت میکنند.
جمعبندی معنایی: عبارت گروهی را توصیف میکند که عادت دارند وقتی نوبت دریافتِ پیمانه از مردم است، حق خود را بیکموکاست میگیرند. | 