ليُنفِقْ ذو سَعَةٍ مِن سَعَتِهِ ۖ وَمَن قُدِّرَ عَلَيهِ رِزقُهُ فَليُنفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ ۚ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفسًا إِلَّا مَا آتَاهَا ۚ سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعدَ عُسرٍ يُسرًا ترجمه فارسی (جملهبهجمله): ليُنفِقْ ذو سَعَةٍ مِن سَعَتِهِ- ترجمه: باید کسی که توانگری دارد، از توان خود انفاق کند.
- توضیح واژهها:
- ليُنفِقْ: شکل امر یا وجوب با لام امر/طلب؛ به معنای «انفاق کند»، «باید انفاق شود»؛ در این آیه دلالت بر تشویق و تکلیف اخلاقی دارد.
- ذو سَعَةٍ: «دارای وسعت/توانگری»؛ کسی که استطاعت مالی دارد.
- مِن سَعَتِهِ: «از وسعت/توانش»؛ یعنی از آن مقداری که در اختیار و ظرفیت اوست.
وَمَن قُدِّرَ عَلَيهِ رِزقُهُ فَليُنفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ- ترجمه: و هر که روزیاش محدود شده است (در تأمین)، پس از آنچه خدا به او داده انفاق کند.
- توضیح واژهها:
- وَمَن: «و هر کس».
- قُدِّرَ عَلَيهِ رِزقُهُ: «رزقِ او مقدر/محدود شده باشد»؛ تعبیر به کسی که در تأمین روزی تنگدست یا دارای میزان مشخصی است. فعل مبنی للمجهول «قُدِّرَ» اشاره به قرار گرفتن در وضعیتی است که برای او تعیین شده.
- فَليُنفِقْ: «پس باید (او هم) انفاق کند»؛ حاکی از دستور به افرادی که توان کمتر دارند اما باز هم از داراییشان بدهند.
- مِمَّا آتاهُ اللَّهُ: «از آنچه خدا به او عطا کرده»؛ یعنی حتی از مال محدودش هم به اندازه توانش انفاق نماید.
لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفسًا إِلَّا مَا آتَاهَا- ترجمه: خدا هیچ نَفسی را جز به اندازه آنچه به او داده تکلیف نمیکند.
- توضیح واژهها:
- لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ: «خدا تکلیف نمیکند»؛ نشاندهنده عدالت الهی در وضع تکالیف.
- نَفسًا: «نفسی/کسی»؛ به فرد انسانی اطلاق میشود.
- إِلَّا مَا آتَاهَا: «جز آنچه به او داده»؛ یعنی میزان تکلیف مطابق با ظرفیت و آنچه در اختیار اوست.
سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعدَ عُسرٍ يُسرًا- ترجمه: خداوند پس از سختی، آسانی قرار خواهد داد.
- توضیح واژهها:
- سَيَجْعَلُ اللَّهُ: «خدا قرار خواهد داد/خواهد ساخت»؛ فعل آینده با اشاره به وعده الهی.
- بَعدَ: «پس از، بعد از».
- عُسرٍ: «شدت، تنگی، سختی»؛ به معنای حالت دشواری یا تنگدستی.
- يُسرًا: «آسایش، گشایش، سهولت»؛ مخالف عسر و بیانگر رحمت و رفع مشکل.
توضیح کلی کوتاه: آیه به اصل تعادل بین وظیفه مدد رسانی و در نظر گرفتن توان افراد اشاره دارد: ثروتمند باید از دارایی خود انفاق کند و فقیر نیز به اندازهای که دارد مسؤول است. خداوند تکلیفها را متناسب با ظرفیت افراد قرار میدهد و وعده میدهد که بعد از دوران سختی آسانی خواهد آمد. | 