| أَسْكِنُوهُنَّ مِمَّا سَكَنْتُمْ مِنْ وَجْدِكُمْ وَلا تُضَارُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ ۚ وَإِن كُنَّ أُلَاتِ حَمْلٍ فَأَنْفِقُوا عَلَيْهِنَّ حَتَّى يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ ۚ فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَكُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ ۚ وَأَتْمِرُوا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوفٍ ۚ وَإِن تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَىٰ ترجمه فارسی: آنها را از جایی که خودتان سکونت دارید منزل دهید و به آنها ضرر نرسانید تا بر آنها تنگ نگیرید. و اگر حاملگی داشتند بر آنها هزینه کنید تا فرزندانشان را به دنیا آورند. و اگر برای شما شیر دادند مزدشان را بپردازید. و بین خودتان به نیکی داوری کنید؛ و اگر با هم سازش نکردید زنی دیگر برای اوشیر خواهد داد. جملهها و توضیح واژهها: „أَسْكِنُوهُنَّ مِمَّا سَكَنْتُمْ مِنْ وَجْدِكُمْ“
- معنی جمله: آنها را درهمان جایی که شما سکونت دارید منزل دهید.
- توضیح واژهها:
- أَسْكِنُوهُنَّ: از فعل „أسكن“ به معنی منزل دادن، سکنی دادن، (ایجا شکل امر جمع مخاطب „آنها را منزل دهید“).
- مِمَّا: ترکیبی از „مِن“ و „ما“ به معنی «از آنچه».
- سَكَنْتُمْ: از „سكن“ به معنی ساکن شدن، اقامت کردن؛ „تُمْ“ ضمیر مخاطب جمع «شما». یعنی «جایی که شما ساکن شدهاید».
- مِنْ وَجْدِكُمْ: «از وجدِ شما» — توضیح: «وجد» در این عبارت به معنی همان مکان یا محلِ اقامت است؛ ترکیبِ „مِمَّا سَكَنْتُمْ مِنْ وَجْدِكُمْ“ تعیین میکند که منزل از همان محلی باشد که شما بهطور معمول در آن اقامت دارید.
„وَلا تُضَارُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ“
- معنی جمله: و به آنها ضرر نرسانید تا بر آنها تنگ بگیرید.
- توضیح واژهها:
- وَلا: و نکنید/و مبادا.
- تُضَارُّوهُنَّ: از باب تفاعل/مجهول نسبی „ضرّ“ در صورت مضارع مبنی بر امر به معنی «به آنها ضرر رسانیدن»؛ «آسیب برسانید» (قالب صیغه جمع مخاطب).
- لِتُضَيِّقُوا: لَـ برای غرض/سبب، و „تُضَيِّقُوا“ از „ضیق“ به معنی تنگ کردن یا سخت گرفتن.
- عَلَيْهِنَّ: بر ایشان/نسبت به آنها.
„وَإِن كُنَّ أُولاتِ حَمْلٍ فَأَنفِقُوا عَلَيْهِنَّ حَتَّى يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ“
- معنی جمله: و اگر آنان دارای حاملگی بودند برایشان هزینه کنید تا فرزندانشان را به دنیا آورند.
- توضیح واژهها:
- وَإِنْ: و اگر.
- كُنَّ: شکل جمع مؤنث فعل „كان“ به معنی «بودند».
- أُولاتِ حَمْلٍ: ترکیب „أُولات“ (کسی که دارندهٔ چیزی است) با „حمل“؛ یعنی «دارای حمل»، برابر با «حامله» یا «در حال حاملگی»؛ جمع مؤنث.
- فَأَنفِقُوا: فعل امر از „أنفق“ به معنی خرج کردن، پرداختن هزینه.
- عَلَيْهِنَّ: بر ایشان/برای آنها.
- حَتَّى: تا وقتی که.
- يَضَعْنَ: از „وضع“ به معنی وضع کردن یا در اینجا «به دنیا آوردنِ طفل»؛ فعل مضارع جمع مؤنث.
- حَمْلَهُنَّ: بارداری/حملشان؛ تأکید بر نتیجهٔ حاملگی.
„فَإِن أَرْضَعْنَ لَكُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ“
- معنی جمله: پس اگر برای شما شیر دادند، مزدشان را به آنها بدهید.
- توضیح واژهها:
- فَإِنْ: پس اگر.
- أَرْضَعْنَ: از „رضع“ به معنی شیر دادن؛ جمع مؤنث.
- لَكُمْ: برای شما/به نفع شما.
- فَآتُوهُنَّ: امر جمع «به آنها بدهید».
- أُجُورَهُنَّ: اجور (مزدها/حقالرضاع) آنها؛ جمع کلمه „أجر“ با ضمیر ملحق.
„وَأَتْمِرُوا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوفٍ“
- معنی جمله: و میان خودتان به نیکی (معروف) داوری یا رفتار کنید.
- توضیح واژهها:
- وَأَتْمِرُوا: فعل امر از „أتمرّ“ یا „مطر“؟ تفسیر معتبر این کلمه در متون فقهی/لغوی به معنی «مذاکره کنید، توافق کنید، وساطت کنید یا میانجیگری کنید». (در برخی نسخهها „وأتمروا“ خوانده شده و در معنا نزدیک به „مشورت کنید“ یا „قضاوت کنید به معروف“).
- بَيْنَكُمْ: میان شما.
- بِمَعْرُوفٍ: با خوبی، به وجهی پسندیده/معروف؛ „معروف“ در اصطلاح عربی به معنی آنچه نیکو و مرسوم است.
„وَإِن تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَىٰ“
- معنی جمله: و اگر بین شما دشواری پیش آمد زنی دیگر برای اوخواهد شیر داد.
- توضیح واژهها:
- وَإِن: و اگر.
- تَعَاسَرْتُمْ: از „تعاسر“ به معنی سخت گرفتن، نپذیرفتن، یا اگر در توافق و همکاری با هم دچار سختی شدید؛ صیغه مخاطب جمع.
- فَسَتُرْضِعُ: فعل مضارع به معنی «پس زنی دیگر خواهد شیر داد»؛ فاعل مفرد مؤنث در تصور جمله.
- لَهُ: برای او (مفعول مجازی که به طفل یا مرد برمیگردد؛ در متن قانونی فقهی معمولاً منظور طفل یا پدر).
- أُخْرَىٰ: دیگر/زنی دیگر.
توضیح اجمالی کاربرد و زمینه: این آیات/آیهوارهها مربوط به مسائل احکامی در زمینه حضانت، نگهداری، هزینه، و حقوق شیرخوارگی است. هر جمله به ترتیبی وظایف مالی، رفتاری و ترتیب در صورت بروز اختلاف را مشخص میکند. | 