065-005-097-طلاق

آنچه بر شما نازل شده است فرمان خداست؛ و هر کس خدا را پرهیز کند(باتقوا باشد)، گناهاتش را می‌آمرزد و برای او پاداش عظیمی قرار می‌دهد.

جمله‌ها:

1. ذٰلِكَ أَمْرُ اللَّهِ أَنزَلَهُ إِلَيْكُمْ ۚ
   • ترجمه: آنچه بر شما نازل شده است فرمان خداست.
   • توضیح واژه‌ها:
     • ذٰلِكَ: آن (معرف به دور)، اشاره به چیزی که پیش‌فرض یا مورد بحث است.
     • أَمْرُ: فرمان، حکم، دستور.
     • اللَّهِ: خدا (الـ + اسم)، مالک و واجب‌الاتباع.
     • أَنزَلَهُ: آن را نازل کرده است / فرو فرستاده است. ریشه: نزل (فرود آمدن، ارسال کردن از سوی آسمان).
     • إِلَيْكُمْ: به سوی شما / بر شما (ضمیر جمع مخاطب).
   • نکات نحوی/بلاغی کوتاه:
     • ذٰلِكَ خبر اسم اِشاری است و أَمْرُ اللَّهِ مبتدا یا در نقش توضیح است. أَنزَلَهُ فاعل و مفعول ضمیری «ه» به «أَمْرُ» بازمی‌گردد. إِلَيْكُمْ قید جهت.
2. وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ
   • ترجمه: و هر کس خدا را پرهیز کند، گناهانش را می‌آمرزد.
   • توضیح واژه‌ها:
     • وَمَن: و هر کس؛ وَ حرف عطف، مَن اسم موصولی یا استفهامی که در اینجا به معنی «هر کس» است.
     • يَتَّقِ: از ریشه وَقَى (پرهیز کردن، تقوا پیش گرفتن). فعل مضارع متصل به نون فاعل یا ضمیر مستتر «هو/او».
     • اللَّهَ: مفعول یتّقِ یا مضاف الیه به معنای «از خدا پرهیز داشتن»؛ ترکیب متداول در عربی برای «تقوا از خدا» یعنی پرهیز در برابر فرمان او.
     • يُكَفِّرْ: محذوف یا مضارع مؤکّد به معنی «می‌پوشاند/می‌پاکد/می‌آمرزد». از ریشه ك ف ر با معنای «پاک کردن/آمرزیدن» در این ساختار به معنای بازگرداندن حالت برائت از گناه است.
     • عَنْهُ: از او / نسبت به او (ضمیر مضاف‌الیه به «سيئاتِهِ» باز می‌گردد یا به «یُكَفِّر»؛ معنی «گناهانش را از او می‌پوشاند»).
     • سَيِّئَاتِهِ: گناهانش / کارهای بد او. سَيِّئَاتْ جمع سَيِّئَة.
   • نکات نحوی/دلالتی:
     • ساخت «يُكَفِّرُ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ» به معنی «گناهان او را از او برمی‌دارد یا می‌آمرزد»؛ دلالت بر تأثیر تقوا در کفّاره یا آمرزش است.
3. وَيُعَظِّمْ لَهُ أَجْرًا
   • ترجمه: و برای او پاداش عظیمی قرار می‌دهد.
   • توضیح واژه‌ها:
     • وَ: و (عطف).
     • يُعَظِّمْ: از ریشه ع ظ م به معنی بزرگ می‌دارد، بزرگ می‌شمارد، عظمت می‌بخشد. فعل مضارع.
     • لَهُ: برای او / به او (ضمیر مفعولی).
     • أَجْرًا: پاداش، جزا، مزد (مفعول یَتَعَظَّمُ به صورت نصب مفعولی).
   • نکات تفسیری کوتاه:
     • مقصود «أَجْرًا» می‌تواند پاداش دینی در دنیا یا آخرت یا هر دو باشد؛ تعبیر «عظیم» نشان‌دهنده فضل و بخشش بزرگ الهی به تقواپیشگان است.

توضیح کلی: آیه بر دو بخش استوار است — نخست تأکید بر این که دستور یا حکم مورد نظر از جانب خدا نازل شده و باید پذیرفته شود؛ دوم بیان ثمره عملی تقوا: پاک شدن گناهان و افزایش پاداش. این ترکیب حکمی و تشویقی در آیات دیگر قرآن نیز تکرار شده و بیانی از رابطه میان اطاعت، پرهیز و آثار روحی ـ اخلاقی و جزایی آن است.