وَأَنفِقوا مِن ما رَزَقناكُم مِن قَبلِ أَن يَأتِيَ أَحَدَكُمُ المَوتُ فَيَقولَ رَبِّ لَولا أَخَّرتَني إِلىٰ أَجَلٍ قَريبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِنَ الصّالِحينَ و از آنچه به شما روزی دادهایم انفاق کنید، پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد، پس بگوید: «پروردگارا، چرا مرا تا زمانی کوتاه مهلت ندادی تا صدقه بدهم و از صالحان باشم؟»
وَأَنفِقواترجمه: و انفاق کنید توضیح گرامری و واژگانی: - «وَ»: حرف عطف، برای پیوند دادن این دستور به مطالب پیشین.
- «أَنفِقوا»: فعل امر، جمع مخاطب، از باب إفعال.
- ریشه: ن-ف-ق
- معنای ریشه: خروج، مصرف، تمام شدن؛ در کاربرد قرآنی به معنی خرج کردن در راه خدا.
- معنای دیگر واژه: هزینه کردن، بخشیدن دارایی، صرف مال.
مِن ما رَزَقناكُمترجمه: از آنچه به شما روزی دادهایم توضیح: - «مِن»: حرف جر، بیان تبعیض (بخشی از).
- «ما»: اسم موصول، به معنی «آنچه».
- «رَزَقنا»: فعل ماضی، متکلم معالغیر (ما)، باب فعل.
- «كُم»: ضمیر متصل، مضافالیه، به معنی «شما».
- ریشهٔ «رَزَقَ»: ر-ز-ق
- معناها: عطا کردن، بهره دادن، روزی رساندن؛ شامل مال، توان، علم، فرصت.
مِن قَبلِ أَن يَأتِيَ أَحَدَكُمُ المَوتُترجمه: پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا برسد توضیح: - «مِن قَبلِ»: قید زمان، به معنی «پیش از».
- «أَن»: حرف مصدری و ناصب.
- «يَأتِيَ»: فعل مضارع منصوب به «أن».
- ریشهٔ «يأتي»: أ-ت-ي
- معناها: آمدن، فرا رسیدن.
- «أَحَدَكُم»: مفعولبه، «یکی از شما».
- «المَوتُ»: فاعل، معرفه با «ال».
- ریشهٔ «موت»: م-و-ت
- معناها: مرگ، از بین رفتن حیات.
فَيَقولَترجمه: پس میگوید توضیح: - «فَ»: حرف تفریع، بیان نتیجه و پیامد.
- «يَقولَ»: فعل مضارع منصوب، به دلیل قرار گرفتن در ادامهٔ ساختار شرطی.
- ریشه: ق-و-ل
- معناها: گفتن، اظهار کردن، بیان داشتن.
رَبِّترجمه: پروردگارا توضیح: - منادا، حذف شده حرف ندا (یا).
- «رَبّ»: اسم، به معنی صاحب، پرورشدهنده، سرپرست.
- ریشه: ر-ب-ب
- معناها: مالک، مربی، تدبیرکننده.
لَولا أَخَّرتَنيترجمه: چرا مرا مهلت ندادی توضیح: - «لَولا»: حرف امتناع لوجود، برای بیان حسرت و آرزو.
- «أَخَّرتَ»: فعل ماضی، مخاطب مفرد.
- ریشهٔ «أخّر»: أ-خ-ر
- معناها: به تأخیر انداختن، عقب بردن.
- «ني»: ضمیر مفعولبه، به معنی «مرا».
إِلىٰ أَجَلٍ قَريبٍترجمه: تا زمانی کوتاه توضیح: - «إِلىٰ»: حرف جر، بیان غایت.
- «أَجَل»: اسم، زمان معین.
- ریشه: أ-ج-ل
- معناها: مدت، پایان مهلت، سررسید.
- «قَريب»: صفت، نزدیک، کوتاه.
- ریشه: ق-ر-ب
فَأَصَّدَّقَترجمه: تا صدقه بدهم توضیح: - «فَ»: برای بیان نتیجه و هدف.
- «أَصَّدَّقَ»: فعل مضارع منصوب، باب تفعّل.
- ریشه: ص-د-ق
- معناها: صدقه دادن، بخشش از روی راستی، راستی و صدق در عمل.
وَأَكُن مِنَ الصّالِحينَترجمه: و از صالحان باشم توضیح: - «وَ»: حرف عطف.
- «أَكُن»: فعل ناقص مضارع منصوب از «كان».
- ریشهٔ «كان»: ك-و-ن
- معناها: بودن، تحقق داشتن.
- «مِن»: حرف جر، تبعیض یا بیان گروه.
- «الصّالِحين»: اسم جمع، مجرور.
- ریشهٔ «صالح»: ص-ل-ح
- معناها: شایسته، درستکار، اصلاحگر؛ کسی که عملش درست و هماهنگ با حق است.
| 